มีบัญชีอยู่แล้ว?
นักวิทย์ถอดรหัสดีเอ็นเอตามหาอดัม
บรรพบุรุษแห่งโครโมโซมวาย
(เรียบเรียงโดย สัมโมทิก สวิชญาน)
1
ความรู้พื้นฐานที่เราเรียนกันในห้องเรียนในวิชาชีววิทยา คือ มนุษย์เรามีโครโมโซม 23 คู่ หนึ่งในนั้นเป็นคู่ที่เรียกว่า “โครโมโซมเพศ” โครโมโซมเพศมีสองแบบ นักวิทยาศาสตร์ตั้งชื่อไว้ง่ายๆ ว่า “โครโมโซม X” กับ “โครโมโซม Y” ถ้าเป็นผู้หญิง คู่โครโมโซมเพศคือ XX ส่วนถ้าเป็นผู้ชาย คู่โครโมโซมเพศคือ XY
1
เซลล์สเปิร์มของผู้ชาย และเซลล์ไข่ของผู้หญิงนั้น มีโครโมโซมแค่ครึ่งเดียวของเซลล์ปกติ เซลล์ไข่มีโครโมโซมเพศได้แบบเดียวคือโครโมโซม X ส่วนเซลล์สเปิร์มอาจจะมีโครโมโซมเพศเป็น X หรือ Y ก็ได้ ถ้าสเปิร์ม X มาปฏิสนธิกับไข่ จะได้ลูกสาว แต่ถ้าสเปิร์ม Y มาปฏิสนธิกับไข่ จะได้ลูกชาย
โครโมโซมเพศ ที่มา : The Conversation
ดังนั้น แปลว่า ถ้าเราเป็นผู้ชาย เราจะมีโครโมโซม Y อันเดียวกับของพ่อ ซึ่งเป็นอันเดียวกับของปู่ และเป็นอันเดียวกับของปู่ทวด ต่อเนื่องย้อนขึ้นไปเรื่อยๆ ซึ่งหมายความว่า ถ้าสืบย้อนขึ้นไปมากพอ ผู้ชายทุกคนบนโลก จะมีเชื้อสายยาวอย่างไม่ขาดตอนขึ้นไปบรรจบกับผู้ชายคนหนึ่งที่เป็น “บรรพบุรุษ” โครโมโซม Y ของทุกคน!
สมมุติเล่นๆ ว่าเขาชื่อ อาดัม (Adam)
อาดัมเองก็ต้องได้โครโมโซม Y มาจากพ่อเขาเหมือนกัน ดังนั้นแปลว่า พ่อเขาก็ต้องถือว่าเป็นบรรพบุรุษยิ่งกว่า แล้วปู่ของเขาก็คือยิ่งกว่าไปอีกขั้น ฯลฯ แต่อาดัมมีความพิเศษตรงที่เป็นบรรพบุรุษลำดับสุดท้าย ที่มีชีวิตอยู่ใกล้เคียงกับเวลาปัจจุบันมากที่สุด
การสืบหา"บรรพบุรุษ” โครโมโซม Y Adam โดย Cruciani และคณะ ในปี 2011 เทียบกับ Karafet และคณะในปี 2008 ที่มา : Wikipedia
ภาษาอังกฤษเรียกว่า Most Recent Common Ancestor (MRCA) ซึ่งแปลตรงตัวเลยก็คือ บรรพบุรุษร่วมกันของทุกคน (common ancestor) ที่มีชีวิตอยู่ใกล้เคียงกับเวลาปัจจุบันมากที่สุด (most recent) และอาดัมเองมีชื่อทางวิชาการเรียกว่า Y-Chromosomal MRCA เนื่องจากเป็น MRCA “สายพ่อ” (patrilineal) ซึ่งมีโคตรเหง้าสืบต่อกันมาตามโครโมโซม Y
ถ้าลองนึกดูดีๆ ตอนที่อาดัมยังมีชีวิตอยู่ ก็ต้องมีผู้ชายคนอื่นๆ อยู่บนโลกด้วยเหมือนกัน ที่อาจจะเป็นบรรพบุรุษของสายโลหิตสักสาย แต่สิ่งที่เกิดขึ้นคือ สายโลหิตเหล่านี้ ไม่ได้อยู่รอดส่งต่อโครโมโซม Y มาได้ถึงปัจจุบันนั่นเอง
ที่มา : https://scitechdaily.com/the-male-y-chromosome-does-more-than-we-thought-could-explain-why-men-suffer-differently-from-covid-19/
อย่างไรก็ดี โครโมโซม Y ของคุณผู้อ่านที่เป็นผู้ชาย ก็ไม่ได้เหมือนกับของอาดัมเป๊ะๆ และไม่ได้เหมือนกับเพื่อนร่วมโลกคนอื่นๆ ที่เป็นผู้ชายเป๊ะๆ เนื่องจากว่า DNA ในโครโมโซมมีการเปลี่ยนแปลงได้นิดหน่อยจากปัจจัยหลายๆ อย่าง ที่เรียกรวมๆ ว่าการกลายพันธุ์
1
สมมุติว่าอาดัมมีบุตรเจ็ดคน บางคนอาจจะตัวเล็ก บางคนอาจจะตัวใหญ่ บางคนอาจจะมี Y เหมือนอาดัมเป๊ะๆ (สมมุติเล่นๆ ตั้งชื่อว่า นายสมชาย) บางคนอาจจะเกิดจากสเปิร์มอาดัมที่มี Y กลายพันธุ์ไปนิดหน่อย (สมมุติเล่นๆ ตั้งชื่อว่า นายสมศักดิ์) สมชายและสมศักดิ์ก็จะเป็นต้นสายคนละสายย่อย สมชายเป็นสายเหมือนเป๊ะ สมศักดิ์เป็นสายกลายพันธุ์ เป็นต้น
แล้วแต่ละสาย ก็มีลูกมีหลานแตกย่อยและกลายพันธุ์สุ่มๆ มาเรื่อยๆ จนมาถึงปัจจุบัน
ฉะนั้น ถ้านักวิทยาศาสตร์ไปสุ่มตัวอย่างประชากรผู้ชายทั่วโลกมาศึกษาโครโมโซม Y ก็จะสามารถจัดกลุ่มตามความคล้ายกันได้ กลุ่มนี้มีศัพท์วิชาการเรียกว่า haplogroup เวลาเปรียบเทียบสองกลุ่ม ถ้ากลุ่มไหนคล้ายกัน แปลว่ามีต้นสายที่เพิ่งแตกมาได้ไม่นาน แต่ถ้ากลุ่มไหนต่างกันมาก แปลว่าต้องย้อนต้นสายไปนานมากๆ
1
Haplogroup ของโครโมโซม Y กลุ่มต่างๆ ทั่วโลก ที่มา : https://www.didyouknowdna.com/ancestry/y-dna-haplogroup/
แน่นอนว่า นักวิทยาศาสตร์คงไม่สามารถไปเก็บตัวอย่างจากผู้ชายทุกคนมาได้ ดังนั้น ถ้าเกิดว่านักวิทยาศาสตร์บังเอิญไปเจอ haplogroup ที่ต่างกับทุกกลุ่มที่เคยมีอยู่ แปลว่านายอาดัมตัวจริงก็ต้องย้อนขึ้นไปอีก
เมื่อตอนก่อนปี ค.ศ. 2013 นักวิทยาศาสตร์ประมาณไว้ว่า นายอาดัมน่าจะมีชีวิตอยู่ราวๆ 140,000 ปีก่อน แต่วันดีคืนดี ญาติผู้หญิงของชายผิวดำชาวอเมริกันคนหนึ่งนาม Albert Perry ส่ง DNA เขาไปวิเคราะห์ดูโคตรเหง้า (ปัจจุบันมีหลายบริษัทให้บริการแบบนี้) แล้วก็พบว่า โครโมโซม Y ของเขาไม่เหมือน haplogroup ใดๆ ที่เคยค้นพบมาก่อน!
ที่มา : https://theconversation.com/albert-and-adam-rewrite-the-story-of-human-origins-15835
การค้นพบนี้แปลว่า Y ของ Perry สืบเชื้อสายมาจากสายแยกต่างหาก ที่ไม่เหมือนกับสายใดๆ บนโลก ดังนั้น บรรพบุรุษร่วมกันระหว่าง haplogroup ใหม่ที่ค้นพบ และ haplogroup อื่นๆ ที่ค้นพบมาแล้ว ต้องย้อนไปมากกว่า 140,000 ปี นักวิทยาศาสตร์จึงประมาณใหม่ว่า นายอาดัมตัวจริง มีชีวิตอยู่เมื่อประมาณ 270,000 ปีก่อน
สำหรับชายชาวไทย ส่วนใหญ่อยู่ใน haplogroup ที่ชื่อว่า haplogroup O ซึ่งเป็นของกลุ่มชาติพันธุ์ใหญ่ๆ ที่กระจุกในโซนเอเชียตะวันออกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ถ้าใครสนใจอยากอ่านรายละเอียดกลุ่มย่อยมากขึ้น ขอแนะนำให้ติดตามจากงานวิจัยของ อ. วิภู กุตะนันท์ แห่งมหาวิทยาลัยขอนแก่น
ความหนาแน่นของประชากรเพศชายที่มี Haplogroup O ที่มา : Wikipedia
สำหรับ MRCA “สายแม่” (matrilineal) สามารถติดตามได้ในตอนต่อไป
อ้างอิง
    • กำลังนิยมในบล็อกดิต
      เข้าได้...แข่งไม่ได้ : สรุปเหตุการณ์ โนวัค ยอโควิช ถูกเนรเทศจากออสเตรเลีย | Main Stand หาก โนวัค ยอโควิช ลงแข่งขัน ออสเตรเลียน โอเพ่น 2022 และสามารถคว้าแชมป์สมัยที่ 10 ในรายการนี้ได้ เขาจะกลายเป็นนักเทนนิสที่คว้าแชมป์แกรนด์สแลมมากที่สุดในโลกแต่เพียงผู้เดียว
      เล่นแชตหาคู่ ด.ญ.วัย 14 ขึ้นรถจากเชียงราย มาหาหนุ่ม 18 ที่เชียงใหม่ ครูแจ้งความลูกศิษย์วัย 14 ถูกหนุ่ม 18 หลอกนั่งรถสองแถวจากเชียงรายมาหาที่เชียงใหม่ ตำรวจตามไปเจออยู่ในบ้าน ญาติฝ่ายหนุ่มอ้าง ปัญหาสมองคิดช้า แต่ตำรวจบอกพูดจารู้เรื่องดี แจ้ง 2 ข้อหาหนัก พรากผู้เยาว์ และข่มขืนกระทำชำเราเด็กฯ
      "มิเชล ชัยโรจน์" อดีตพระเอกดังยุค 90 คว้าปืนยิงตัวตาย หนีปมปัญหาสุขภาพ อดีตพระเอกลูกครึ่งแห่งยุค 90 "มิเชล" หรือ นาย ชัยโรจน์ พูพาร์ต ใช้อาวุธปืนยิงตัวเองเสียชีวิต ภายในห้องนอนบ้านพัก ย่านนาคนิวาส ปมเครียดปัญหาสุขภาพ
      MrBeast กลายเป็น YouTuber ที่ทำรายได้สูงสุดในประวัติศาสตร์ ‼️ในปีที่ผ่านมาช่อง MrBeast ทำรายได้มากถึง 1,700 ล้านบาท MrBeast ช่อง YouTube ชื่อดังกลายเป็นช่องที่ทำรายได้มากที่สุดในประวัติศาสตร์ โดยในปีที่ผ่านมาเขาสามารถทำรายได้จากการทำคลิปลง YouTube ไปกว่า 1,700 ล้านบาท
      ดูทั้งหมด