Pol What If…? EP.5 : ไทยยกเลิกการเกณฑ์ทหาร และใช้ระบบสมัครใจแบบมืออาชีพ?
(เรื่องราวทั้งหมดเป็นเรื่องสมมติที่เกิดจากจินตนาการของผู้แต่งโดยอิงตามข้อเท็จจริงบางส่วน ใช้เป็นเพียงกรณีศึกษาเท่านั้น โปรดใช้วิจารณญาณในการทำความเข้าใจ)
ระบบ การเกณฑ์ทหาร (หรือการเกณฑ์พลเพศชายเมื่ออายุครบ 21 ปี) เป็นสิ่งที่ประเทศไทยใช้มายาวนานภายใต้ข้ออ้างเรื่อง "ความมั่นคงแห่งรัฐ" และ "ความเท่าเทียมของหน้าที่พลเมือง" แต่ในโลกยุคใหม่ หลายประเทศกำลังเปลี่ยนผ่านไปสู่ ระบบทหารสมัครใจ (Volunteer Military) ซึ่งมืออาชีพและสอดคล้องกับสิทธิมนุษยชนมากขึ้น
คำถามว่า “จะเกิดอะไรขึ้นหากไทยยกเลิกการเกณฑ์ทหาร?” กลายเป็นประเด็นสำคัญทางนโยบายที่ท้าทายทั้งโครงสร้างอำนาจกองทัพและทัศนคติของสังคม
🔍 ภาพรวมระบบปัจจุบัน
• ปัจจุบัน ชายไทยอายุ 21 ปีต้องเข้ารับการตรวจเลือกทหาร หากไม่เข้ารับการศึกษาวิชาทหาร
• มีการใช้ระบบ “จับใบดำ-ใบแดง” ที่อาจนำไปสู่การเป็นทหารเกณฑ์โดยไม่สมัครใจ
• มีเสียงวิจารณ์ว่า ทหารเกณฑ์จำนวนมากถูกใช้งานเป็นแรงงานราคาถูก และอาจเจอการละเมิดสิทธิ (ดู: Amnesty International, 2020)
🌱 หากเปลี่ยนเป็นระบบสมัครใจแบบมืออาชีพ
🟢 ข้อดี:
1. เพิ่มประสิทธิภาพของกองทัพ ทหารมืออาชีพจะได้รับการฝึกจริงจังและต่อเนื่อง ลดปัญหาทหารที่ไม่มีภารกิจหรือถูกใช้ทำงานนอกเหนือภารกิจทหาร เช่น ล้างรถ ทำความสะอาดบ้านนาย
2. เคารพสิทธิและเสรีภาพมากขึ้น ไม่ละเมิดสิทธิพลเมืองของชายหนุ่มที่ไม่ต้องการเป็นทหาร ลดความเสี่ยงการถูกทำร้ายร่างกายในค่าย (เช่น กรณี “พลทหารคชา” ปี 2561)
3. ประหยัดงบประมาณระยะยาว ลดต้นทุนที่ใช้ดูแลทหารเกณฑ์จำนวนมาก สามารถปรับไปใช้งบฝึกอบรมและสวัสดิการทหารอาชีพที่มีประสิทธิภาพสูงกว่า
4. เปิดโอกาสให้ผู้หญิงเข้าร่วมกองทัพได้มากขึ้น
🔴 ข้อเสีย / ความท้าทาย:
1. อาจขาดแคลนกำลังพลช่วงเปลี่ยนผ่าน ต้องมีนโยบายดึงดูดคนเข้าเป็นทหาร เช่น เงินเดือนดีขึ้น, สิทธิประโยชน์ ต้องเปลี่ยนภาพลักษณ์ของ “ทหาร” ให้ดูเป็นอาชีพที่น่าเคารพและมั่นคง
2. แรงต้านจากกองทัพบางส่วน เพราะอาจเสียอำนาจและทรัพยากรที่ผูกโยงกับทหารเกณฑ์ ต้องการการปฏิรูปวัฒนธรรมองค์กรภายในกองทัพ
3. ค่าใช้จ่ายเริ่มต้นในการปฏิรูประบบสูง เช่น การสร้างระบบฝึกอบรมใหม่ ปรับโครงสร้างสวัสดิการ
🧪 กรณีศึกษา
• เยอรมนี ยกเลิกระบบเกณฑ์ทหารในปี 2011 ปรับเป็นกองทัพสมัครใจมืออาชีพ
• ไต้หวัน และ เกาหลีใต้ อยู่ระหว่างเปลี่ยนผ่าน โดยให้ความสำคัญกับเทคโนโลยีความมั่นคงมากกว่าทหารจำนวนมาก
• ฝรั่งเศส ใช้ระบบทหารสมัครใจแต่มีการฝึกอบรมขั้นพื้นฐานให้เยาวชนทุกคนแบบสมัครใจ
การยกเลิกการเกณฑ์ทหารและเปลี่ยนเป็นระบบสมัครใจ อาจส่งผลให้ กองทัพไทยมีประสิทธิภาพมากขึ้น เคารพสิทธิมนุษยชนมากขึ้น และสอดคล้องกับแนวคิดประชาธิปไตยสมัยใหม่ แต่การเปลี่ยนผ่านนี้ต้องอาศัยการวางแผนระยะยาว และการสนับสนุนจากทั้งสังคมและผู้นำทางการเมืองอย่างแท้จริง
(หากมีข้อผิดพลาดประการใด ขออภัยมา ณ ที่นี้ และโปรดแสดงความคิดเห็นอย่างปัญญาชน)
📚 แหล่งอ้างอิง
• Amnesty International Thailand. (2020). รายงานสิทธิมนุษยชนในกองทัพไทย
• iLaw. (2564). “หยุดเกณฑ์ทหาร แล้วจะอย่างไรต่อ?”
• BBC Thai. (2019). “ระบบทหารสมัครใจในต่างประเทศ”
• สำนักงานงบประมาณ. (2563). รายงานงบประมาณประจำปี: งบกลาโหม
• สำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหม. (2565). ทิศทางกองทัพไทยในอนาคต
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
