พบเชื้อดื้อยาอายุกว่า 5 พันปี ในถ้ำน้ำแข็ง
ทีมวิชาโรมาเนีย ร่วมกับทีมวิจัยของประเทศชิลี ร่วมสำรวจก้อนน้ำแข็งในถ้ำ Scarisoara ประเทศโรมาเนีย สิ่งที่ค้นพบอาจเปลี่ยนโลกทัศน์ และมุมมองต่อเชื้อดื้อยาทางการแพทย์ไปตลอดกาล
เดิมเราเข้าใจว่าการดื้อยาปฏิชีวนะเป็นปรากฏการณ์สมัยใหม่ที่เกิดจากการใช้ยาเกินความจำเป็นในมนุษย์ แต่ผลการวิเคราะห์จีโนมของ Psychrobacter SC65A.3 กลับพบ "ยีนดื้อยา" (Antibiotic Resistance Genes - ARGs) อยู่ในตัวมันมานานกว่า 5,000 ปีแล้ว ข้อมูลนี้ชี้ให้เห็นว่าการดื้อยาเป็นกลไกการเอาตัวรอดตามธรรมชาติในสิ่งแวดล้อมที่แร้นแค้นและมีการแข่งขันสูง แม้กระทั่งก่อนที่มนุษย์จะรู้จักยาเพนิซิลลินเสียอีก
Psychrobacter SC65A.3 เป็นแบคทีเรียแกรมลบ (Gram-negative) อยู่ในวงศ์ Moraxellaceae ถูกซ่อนอยู่ในชั้นน้ำแข็งที่โรมาเนียนมานานกว่า 5,000 ปี มีรูปร่างเป็นทรงกลมหรือแท่งสั้น (Coccobacilli) ต้องการออกซิเจนในการเจริญเติบโต (Strictly aerobic) และให้ผลบวกต่อการทดสอบ Catalase และ Oxidase เจริญเติบโตได้ดีในช่วงอุณหภูมิ 4°C ถึง 15°C และสามารถทนทานต่ออุณหภูมิต่ำกว่าจุดเยือกแข็งได้ดีเยี่ยม แต่อาจทนอุณหภูมิได้สูงสุดถึงประมาณ 35-37°C แถมยังสามารถทนต่อความเค็มได้อีกด้วย
แม้จะเป็นแบคทีเรียที่อยู่มาแล้วกว่า 5000 ปี แต่การศึกษาระบุว่า Psychrobacter SC65A.3 ดื้อยาปฏิชีวนะที่ใช้ในปัจจุบันได้มากกว่า 10 ชนิด เอาที่ได้ยินบ่อยๆก็เช่น Ceftazidime Rifampicin Clindamycin Ampicillin Streptomycin Tetracycline
Clarithromycin Vancomycin Metronidazole และอื่นๆอีกมากมาย
ถ้าผมเป็นนักทฤษฎีสมคบคิด บอกได้คำเดียวว่าน้อง Psychrobacter SC65A.3 ถูกคืนชีพขึ้นมาเพื่อสร้างความ Ship หาย โดยแท้ ลองจินตนาการดูว่าถ้าน้องสามารถระบาดได้ในสเกลเดียวกับโควิด แต่แทบไม่มียาที่เราใช้อยู่ในปัจจุบันที่ไวต่อน้องเลย
ด้วยยีนดื้อยาที่พบถึง 107 ยีน ผ่านหลายกลไก เช่น Efflux pumps หรือการทำลาย
Beta-lactam คล้ายกับที่เชื้อดื้อยาในปัจจุบันทำได้
แต่ก่อนที่ใครจะเอาน้องไปเขียนนิยาย ขอบอกตรงนี้ก่อนนะครับว่า Psychrobacter ส่วนใหญ่ไม่ก่อโรคในมนุษย์ มีเพียงบางชนิดเท่านั้น และพบได้น้อยมาก อีกทั้งด้วยอุปนิสัยที่โตในที่เย็นเป็นหลัก คืออุณหภูมิประมาณ 4°C ถึง 15°C ดังนั้นระบาดได้ที่ไหนไม่รู้ แต่ที่ไทยไม่ได้แน่ๆ ร้อนอย่างกับซ้อมตกนรก
นอกเหนือจากความอันตรายแล้ว คณะผู้สึกษายังพบอีกว่า Psychrobacter SC65A.3
สามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อบางชนิดได้ เช่น staphylococcus aureus และ pseudomonas aeruginosa ซึ่งถ้าใครอยู่ในวงการแพทย์ที่เกี่ยวข้องกับจุลชีพจะทราบว่านี่คือสองตัวที่กวนxีน สุดๆ ติดง่าย ลุกลามเร็ว แถบดื้อยาง่ายๆมากๆ ไม่แน่ว่าการศึกษา Psychrobacter SC65A.3 อาจจะทำให้เราค้นพบความลับในการดับซ่าเชื้อโรค AMR ตัวอื่นๆ หรือไม่เราก็อาจจะได้เจ้าพ่อเชื้อ MDR ตัวใหม่ ที่ยากจะต่อกร
อ้างอิง
Paun VI, Itcus C, Lavin P, Chifiriuc MC and Purcarea C (2026) First genome sequence and functional profiling of Psychrobacter SC65A.3 preserved in 5,000-year-old cave ice: insights into ancient resistome, antimicrobial potential, and enzymatic activities. Front. Microbiol. 16:1713017. doi: 10.3389/fmicb.2025.1713017
- 8
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
