13 พ.ค. เวลา 22:43 • ประวัติศาสตร์

หน้าที่ของผู้ถูกเรียกว่า "วิศวกร" ยุคแรกไม่ใช่เพื่อ "สร้าง" แต่เพื่อ "ทำลาย"

เมื่อผมตั้งคำถามว่า "วิศวกรคืออะไร?" ผมก็จะนึกถึงคนที่มีหน้าที่สร้างตึก สร้างสะพาน หรือสร้างอุปกรณ์สารพัดเพื่ออำนวยความสะดวก
ภาพจำของผมคือ "ผู้สร้าง"
แต่เมื่อผมศึกษาและย้อนกลับไปดูรากศัพท์จริงๆ ของคำว่า Engineer... บรรพบุรุษร่วมอาชีพของเราไม่ได้เริ่มต้นจากการสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกให้มนุษยชาติ แต่มันเริ่มต้นจากการสร้าง "เครื่องจักรเพื่อการทำลายล้าง"
2
จาก "พรสวรรค์" สู่ "อาวุธสงคราม"
คำว่า Engineer มีรากศัพท์ที่เดินทางผ่านกาลเวลายาวนาน และมีความหมายที่เปลี่ยนไปอย่างน่าทึ่งครับ เริ่มจากคำว่า
Ingenium (ภาษาละติน): จุดเริ่มต้นของทุกสิ่งไม่ได้เกี่ยวกับเครื่องจักรเลย คำนี้แปลว่า "พรสวรรค์", "ความฉลาดหลักแหลม" หรือ "ปัญญาประดิษฐ์ในตัวมนุษย์" (สังเกตว่ามันเป็นรากเดียวกับคำว่า Genius)
Ingeniare (ภาษาละตินยุคกลาง): เมื่อมนุษย์นำความฉลาด (Ingenium) มาประดิษฐ์คิดค้น จึงเกิดเป็นคำกริยาคำนี้ขึ้นมา และนี่คือจุดพลิกผันครับ เพราะบันทึกทางประวัติศาสตร์ระบุว่า การใช้คำว่า "Ingeniator" (ผู้ประดิษฐ์) ในยุคแรกๆ ถูกใช้เพื่อเรียก "ผู้ที่ออกแบบและสร้างเครื่องปิดล้อมเมือง" (Siege engines) เช่น เครื่องยิงหินทลายกำแพง หรือหอคอยบุกปราสาท
Engin (ภาษาฝรั่งเศสโบราณ): คำนี้เริ่มถูกนำมาใช้เรียก "ตัวเครื่องจักร" ที่ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อทำสงครามโดยเฉพาะ
Engine (ภาษาอังกฤษยุคกลาง): ในยุคแรก คำว่า Engine ไม่ได้แปลว่าเครื่องยนต์แบบที่เราเข้าใจ (เพราะยุคนั้นยังไม่มีเครื่องยนต์) แต่มันคือคำที่ใช้เรียก "เครื่องจักรกลทางทหาร"
Engineer: ท้ายที่สุด คำนี้จึงถือกำเนิดขึ้นเพื่อใช้เรียก "คนที่ควบคุม หรือสร้างเครื่องจักรสงครามเหล่านั้น"
สรุปง่ายๆ คือ ในยุคอดีตกาล ถ้าคุณบอกว่าตัวเองเป็น Engineer นั่นหมายความว่าหน้าที่ของคุณคือการหาวิธีพังกำแพงหรือบ้านเมืองศัตรูให้ราบคาบ ไม่ใช่การสร้างบ้านเมือง
1
ภาพตัวอย่างของเครื่องจักรปิดล้อมเมืองแบบต่างๆ หรือที่ผมชอบเรียกพวกมันว่า YEET Machine
จนกระทั่งโลกเริ่มสงบสุขขึ้น มนุษย์ต้องการถนนที่ปลอดภัย สะพานที่ทนทาน และระบบจัดการน้ำที่ดีเพื่อการดำรงชีวิต ทักษะการคำนวณโครงสร้างและวัสดุศาสตร์ของวิศวกรจึงถูกนำมาใช้เพื่อประโยชน์ของประชาชนทั่วไป
1
และเพื่อไม่ให้สับสนกับ "Military Engineer" (วิศวกรทางทหาร) จึงได้มีการบัญญัติศัพท์ใหม่ขึ้นมาว่า "Civil Engineering" (วิศวกรรมโยธาหรือวิศวกรรมพลเรือน)
1
คำว่า Civil แปลตรงตัวก็คือ "พลเรือน" ดังนั้น Civil Engineering จึงเป็นการประกาศอย่างเป็นทางการว่า "นี่คือวิศวกรรมที่สร้างขึ้นเพื่อรับใช้ประชาชน ไม่ใช่เพื่อทำสงครามอีกต่อไป"
กลับตัวกลับใจ เพื่อเป็นคนดีที่รักเธอ
- ฝันดีครับ จากอดีตนักศึกษาวิศวกรรมศาสตร์ที่กำลังนั่งค้นคว้าหาแรงบันดาลใจในการเรียนรู้ที่หายไปตั้งแต่เมื่อไหร่ก็ไม่รู้ ตั้งแต่ตีสองจนถึงเวลาที่โพสต์บทความ
1
โฆษณา