7 ชั่วโมงที่แล้ว • ประวัติศาสตร์

ตอนที่ 36 จากจุดสูงสุดสู่ขอบเหว จักรวรรดิออตโตมันในช่วงรอยต่อนิโคโปลิส ถึง อังการา (1396-1402)

เมื่อควันปืนและฝุ่นเลือดจางลงที่สมรภูมินิโคโปลิส (ค.ศ. 1396) สุลต่านบาเยซิดที่ 1 (Bayezid I) ได้บดขยี้กองทัพอัศวินครูเสดที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของยุโรปจนย่อยยับ ชัยชนะครั้งนี้ทำให้พระองค์กลายเป็นผู้ปกครองที่ทรงอำนาจที่สุดในโลกบอลข่านและอนาโตเลียในเวลานั้น
แต่ความสำเร็จที่หอมหวานนี้ กลับซ่อน "ยาพิษ" ที่นำไปสู่ความพินาศของพระองค์เองในอีก 6 ปีต่อมา นี่คือสิ่งที่เกิดขึ้นในช่วงรอยต่อมรณะนี้
1. มงกุฎแห่งอนาโตเลีย ตำแหน่ง "สุลต่านแห่งรุม"
หลังศึกนิโคโปลิส บาเยซิดไม่ได้แค่ชนะ แต่พระองค์ "รวยเละ"
🟥 พระองค์จับกุมขุนนางและอัศวินชั้นสูงของฝรั่งเศสและเบอร์กันดีไว้ได้จำนวนมาก (เช่น จอห์น ผู้ไม่เกรงกลัว - John the Fearless) และเรียกค่าไถ่เป็นจำนวนเงินมหาศาล ทองคำจากยุโรปขนาดที่แทบจะทำให้ราชสำนักฝรั่งเศสและเบอร์กันดีล้มละลาย ไหลทะลักเข้าสู่คลังของออตโตมัน
🟥 ชัยชนะเหนือพวกคริสเตียนทำให้กาหลิบแห่งราชวงศ์อับบาซิด (ซึ่งลี้ภัยอยู่ที่อียิปต์) ประกาศสถาปนาให้สุลต่านบาเยซิดมีตำแหน่งเป็น "สุลต่านแห่งรุม" (Sultan of Rûm - สุลต่านแห่งแผ่นดินโรมัน) อย่างเป็นทางการซึ่งเป็นการยกระดับออตโตมันจากรัฐขุนศึกขึ้นเทียบชั้นมหาอำนาจของโลกอิสลาม การได้มาซึ่งตำแหน่งนี้สร้างความชอบธรรมในการผนวกพื้นที่ในอนาโตเลียเป็นอย่างมากเพราะทำให้เกิดความชอบธรรมเปลี่ยนสถานะจากผู้คุกคามเป็นการปราบปราม
กาหลิบแห่งราชวงศ์อับบาซิดสถาปนาสุลต่านออตโตมันให้สถานะ "สุลต่านแห่งรุม"
⚔️ 2. ความผิดพลาดมหันต์ในอนาโตเลีย: การสร้างศัตรูรอบทิศ
การได้รับสถานะสุลต่านแห่งรูม นี่คือ "จุดเปลี่ยน" ที่นำไปสู่หายนะ ด้วยความเหลิงอำนาจ บาเยซิดตัดสินใจว่าพระองค์ไม่ต้องการมี "รัฐเติร์กอิสระ" ในฝั่งอนาโตเลียอีกต่อไปพระองค์ต้องการผนวกรัฐมุสลิม (Beyliks) เหล่านี้เข้ามาเป็นของออตโตมันโดยตรง
(ย้อนอ่านอย่างละเอียด ตอนที่ 31 แผ่อำนาจผนวกอนาโตเลีย: ปฏิบัติการกลืนกินรัฐพี่น้องของ "อัสนีบาต" (1390-1399)
นโยบายที่ปราบปราม รัฐเติร์กอิสระ อย่างรุนแรง
🟩 การรุกรานพี่น้องมุสลิม: บาเยซิดยกทัพกวาดล้างรัฐมุสลิมต่างๆ เช่น คารามัน (Karaman), จันดาร์ (Candar) และอีเรตนา (Eretna) อย่างดุดัน การบุกยึดดินแดนของมุสลิมด้วยกันเองนี้ ขัดต่อหลักการ "กาซี" (การทำสงครามศักดิ์สิทธิ์กับคนนอกศาสนา) ทำให้บรรดาขุนนางและนักปราชญ์อิสลามเริ่มไม่พอใจ
🟩 เจ้าเมืองชาวเติร์กที่ถูกบาเยซิดยึดเมือง ไม่ได้ยอมแพ้ แต่พวกเขาหอบครอบครัวและทรัพย์สินหนีไปทางตะวันออก... เพื่อไปขอความคุ้มครองจากมหาอำนาจที่น่ากลัวที่สุดในเอเชีย นามว่า "ติมูร์เลง" (Timur the Lame)
🏰 3. การรัดคอไบแซนไทน์: ป้อมปราการแห่งช่องแคบ
หลังยุทธการนิโคโปลิส 1396 เมื่อไม่มีกองทัพครูเสดหน้าไหนกล้ามาขัดขวางอีก บาเยซิดก็หันกลับมาสานต่อเป้าหมายสูงสุด นั่นคือการยึดกรุงคอนสแตนติโนเปิล (อ่านแบบละเอียดได้ในตอนที่ 32 การปิดล้อมกรุงคอนสแตนติโนเปิล (1394-1402)
จักรพรรดิมานูเอลที่ 2 แห่งไบแซนไทน์ ตระเวนขอความช่วยเหลือจากรัฐต่างในยุโรปตะวันตก
🟧พระองค์ระดมกำลังปิดล้อมเมืองหลวงของไบแซนไทน์อย่างหนักหน่วงขึ้น ทรงโปรดให้สร้างป้อมปราการ อนาโตลูฮิซารึ (Anadoluhisarı) ริมฝั่งทวีปเอเชียของช่องแคบบอสฟอรัส เพื่อตัดเส้นทางเสบียงทางเรือจากทะเลดำ
.
🟧จักรพรรดิมานูเอลที่ 2 แห่งไบแซนไทน์ ถึงขั้นต้องแอบหนีออกจากเมืองเพื่อไปทัวร์ขอความช่วยเหลือทั่วยุโรป เพราะเมืองถูกบีบจนแทบจะอดตายอยู่แล้ว
📜 4. สงครามอัตตาของสองมหาอำนาจ
ในขณะที่บาเยซิดขยายอำนาจไปทางตะวันออก ติมูร์เลงก็กำลังขยายอาณาจักรของเขามาทางตะวันตกจนพรมแดนมาชนกัน ทั้งสองต่างมองว่าตัวเองคือ "ผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลกอิสลาม"
🟪 บาเยซิดรับผู้ลี้ภัยที่เป็นศัตรูของติมูร์ (เช่น ผู้นำเผ่าคารา โคยุนลู) มาไว้ในราชสำนัก ส่วนติมูร์ก็รับเจ้าเมืองอนาโตเลียที่ถูกบาเยซิดเตะตะเพิดมาไว้เป็นพวก ณ จุดนี้นำไปสู่การปะทะกันผ่านจดหมาย
การขยายอำนาจของติมูร์ ก็เป็นเรื่องยากที่จะหลีกเลี่ยงควาขัดแย้ง
🟪 ทั้งคู่ส่งจดหมายด่าทอกันอย่างรุนแรง ติมูร์เขียนจดหมายเรียกบาเยซิดว่าเป็นแค่ "มดปลวก" และเตือนให้ส่งตัวกบฏมาให้ บาเยซิดตอบโต้ด้วยการด่าติมูร์ว่าเป็น "สุนัขบ้า" และท้าทายว่าหากติมูร์ไม่กล้ายกทัพมา ภรรยาของติมูร์จะต้องตกเป็นทาส (ซึ่งเป็นการหยามเกียรติขั้นสูงสุดในวัฒนธรรมตะวันออกกลาง)
🌪️ 5. พายุพัดสู่อังการา
🟦 คำด่าทอของบาเยซิดคือฟางเส้นสุดท้าย ติมูร์เลงระดมกองทัพที่ประกอบด้วยทหารม้าบนหน้าและช้างศึกจากอินเดีย บุกเข้าสู่อนาโตเลีย
.
🟦 บาเยซิดที่ 1 ซึ่งกำลังปิดล้อมกรุงคอนสแตนติโนเปิลอยู่ ต้องสั่งถอนทัพอย่างเร่งด่วน ทรงบังคับให้ทหารเดินทัพทางไกลฝ่าความร้อนในฤดูร้อนเพื่อกลับมาตั้งรับติมูร์ บาเยซิดมั่นใจในทหารเจนิสชารีและทหารม้าหนักเซอร์เบียของตนมาก พระองค์เลือกที่จะเดินทัพไปหาติมูร์แทนที่จะตั้งรับในชัยภูมิที่ได้เปรียบ ซึ่งนั้นคือหนทางสู่ขอบเหวทางชะตากรรมอย่างแท้จริง
บทสรุปแห่งความทะนงตัว🚩
ช่วงเวลา 6 ปีนี้ คือภาพสะท้อนที่ชัดเจนที่สุดของคำว่า "Hubris" (ความทะนงตัวที่นำไปสู่หายนะ) ชัยชนะที่นิโคโปลิสทำให้บาเยซิดเชื่อว่าพระองค์ไร้เทียมทาน จนละเลยแม้กระทั่งประเมินกำลังของศัตรูรวมไปถึงสถานการณ์ของพระองค์เองความผิดพลาดที่อังการาผู้ชนะ ผู้แพ้ถูกกำหนดเอาไว้ตั้งแต่เริ่มแล้วความจองหองนั้นมีราคาที่ต้องจ่าย และครั้งนี้ราคาแพงเป็นพิเศษ….
สองทัพมหาอำนาจก็พบกับ ณทุ่งทชูบุค ทิศเหนือของเมืองอังการา
ตอนที่ 37 ยุทธการอังการา 1402

ดูเพิ่มเติมในซีรีส์

โฆษณา