9 มิ.ย. 2019 เวลา 06:06 • ประวัติศาสตร์
อะไรคือจุดเปลี่ยนที่สำคัญในประวัติศาสตร์ของการผ่าตัด? เรามาลองดูกัน
มนุษย์โบราณทำผ่าตัดแบบซับซ้อนได้ ข้างต้นคือการเจาะรูบนกะโหลกเพื่อการรักษา? สังเกตขอบรูเจาะจะเรียบเนีนบ เพราะผ่านการรักษาตัวของกระดูก แปลว่าคนโดนเจาะไม่ตาย
'ยาสลบ' ทำให้คนไข้ไม่รู้สึกเจ็บปวดระหว่างผ่าตัด เริ่มมีใช้ในช่วง ค.ศ. 1850s เป็นต้นมา (ประมาณช่วงรัชกาลที่ 4) คนไข้ในปัจจุบัน จึงไม่ต้องเผชิญประสบการณ์สยองแบบหญิงผู้นี้ ที่เข้ารับการผ่าตัดเต้านมแบบยังตื่น 40 กว่าปี ก่อนมียาสลบ แล้วบันทึกไว้
"เมื่อมีดที่คมและเย็นเฉียบเริ่มตัดเฉือนผ่านผิวหนัง ผ่านกล้ามเนื้อ เส้นเลือด และเส้นประสาทบนตัวฉัน นับจากวินาทีนั้น ก็ไม่มีใครสามารถปลอบหรือรั้งอะไรฉันได้อีกแล้ว รู้ตัวอีกที ฉันก็เริ่มแหกปากกรีดร้องโหยหวนต่อเนื่องเป็นเวลาเนิ่นนาน นานจนกระทั่งหมอผ่าเสร็จ และจากเหตุการณ์ที่ว่า แม้จะผ่านมาหลายต่อหลายปี เสียงกรีดร้องของตัวเองครั้งนั้น ยังตามหลอกหลอนฉันมาจนถึงทุกวันนี้"
ตำราศัลยกรรมก่อน ในบทที่เกี่ยวข้องกับการตัดแขนขาจึงมีสั้นๆเพียงว่า "จงทำด้วยความรวดเร็ว ใช้มีดตัดและเลื่อยผ่านกระดูกจนขาดแยกจากกัน ก่อนยกเอาหนังที่เหลือห้อยอยู่ปิดไปบริเวณแผลและรัดผ้าให้แน่น"
ความเร็วสำคัญมาก ในยุคที่ยังไม่มียาสลบ (คนจับก็สำคัญ)
และตามสถิติโลก หมอที่ตัดขาเร็วที่สุดคือ Robert Liston ที่ใช้เวลา 2 นาทีครึ่งจากลงมีดจนเสร็จการปิดแผล (พ่อค้าเขียงหมูยังอาย)
"ทฤษฎีเชื้อโรค" ที่พบว่าเชื้อโรคตัวเล็กๆเป็นบ่อเกิดของการติดเชื้อ ทำให้เกิด 'การผ่าตัดที่ปลอดเชื้อ (Aseptic technique)' ริเริ่มโดยหมอชื่อ โจเซฟ ลิสเตอร์ ที่ใช้กรดคาร์บอริกพ่นไปที่เครื่องมือ ถุงมือ รวมไปถึงที่แผลระหว่างผ่าตัด พบว่าสามารถลดอัตราการติดเชื้อถึงตายลงอย่างมีนัยยะสำคัญ
โจเซฟ ลิสเตอร์กับเครื่องพ่นยาระหว่างผ่าตัด
"การค้นพบการเอ๊กซเรย์" โดย Wilhelm Roentgen ปี ค.ศ.1895 (ช่วงรัชกาลที่ 5) ซึ่งทำให้งานของหมอ โดยเฉพาะหมอกระดูกง่ายขึ้นมาก มีเกร็ดน่ารู้....ภาพเอ๊กซเรย์ภาพแรกของโลกเป็นภาพของอะไร? เฉลย...ภาพมือข้างซ้ายของเมีย Roentgen ที่สวมแหวนแต่งงานบนนิ้วนาง (นับเป็นคนที่รู้งานมากๆ)
ถ้าคุณคิดค้น x-ray คุณจะ x-ray อะไรก่อน ถ้าไม่ใช่เมียของคุณ 55
"ยาปฏิชีวนะ" Alexander Fleming ค้นพบคุณสมบัติในการฆ่าแบคทีเรียโดยบังเอิญจากเชื้อราที่หล่นบนจานเพาะเชื้อ จนนำไปสู่การผลิตยาปฏิชีวนะในที่สุด ช่วยให้มนุษย์รอดตายจากโรคติดเชื้ออย่างมากมายมหาศาล จริงๆรางวัลโนเบลก็ยังน้อยไปกับความสำเร็จระดับนี้
Alexander Fleming กับจานเพาะเชื้อแบคทีเรีย
หลังจากช่วงเวลาบุกเบิกเมื่อร้อยกว่าปีนี้ ยังมีเทคโนโลยีการคิดค้นอีกมากมาย ที่ทำให้การผ่าตัดปลอดภัยและหลากหลายมากขึ้น แต่ข้างต้นที่ว่ามา นับเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญยิ่ง ในช่วงเวลาแห่งความไม่รู้ทางการแพทย์สมัยเก่า
โฆษณา