13 มิ.ย. 2019 เวลา 11:00 • ประวัติศาสตร์
อุตสาหกรรมโฆษณาในไทยเมื่อยุคเก่า
อุตสาหกรรมโฆษณาของไทยเริ่มพัฒนาตั้งแต่ช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ่งที่บ่งบอกว่าอุตสาหกรรมโฆษณาเริ่มพัฒนา ได้แก่ การที่โฆษณากลายเป็นสินค้า มีโรงงานผลิตอย่างเป็นทางการ มีการจ้างแรงงาน การแข่งขัน เกิดอาชีพนักโฆษณา และมีการตระหนักถึงความสำคัญของการโฆษณา ตลาดแรงงานจึงต้องการบุคลากรผู้มีความรู้ความสามารถในการโฆษณา
ช่วงก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 โฆษณาทางสิ่งพิมพ์เพิ่มจำนวนมากตามจำนวนการเพิ่มของสื่อชนิดต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นหนังสือพิมพ์ นิตยสาร ภาพยนตร์ สินค้าที่โฆษณามักเป็นสินค้าในชีวิตประจำวัน การโฆษณาในช่วงแรกยังไม่ได้ผ่านบริษัทตัวแทนโฆษณา สื่อสิ่งพิมพ์ยังรับหน้าที่ผลิตโฆษณาให้เป็นส่วนใหญ่ รูปแบบและเนื้อหาโฆษณาจะได้รับอิทธิพลจากตะวันตก เช่น การใช้ตัวอักษร ข้อความที่แปลมาจากภาษาอังกฤษ แต่ก็มีหลักฐานว่าในปีพ.ศ.2467 บริษัทตัวแทนโฆษณาแห่งแรกคือ บริษัทสยามแอดเวอร์ไทซิ่ง (Siam Advertising) ก่อตั้งโดยพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน
ระหว่างสงครามโลก ปรากฎว่ามีบริษัทตัวแทนโฆษณาเพิ่มอีก 2 แห่ง ได้แก่สำนักงานประกาศ ก่อตั้งในปีพ.ศ2485 โดย พระองค์เจ้าหญิงมยุรฉัตร พระธิดาของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระกำแพงเพชรอัครโยธินและพระสวามีคือหม่อมเจ้าโสภณภารไดย สวัสดิวัฒน์ มีลูกค้าที่มีชื่อเสียง เช่น ห้างขายยา บี.แอล. ฮั้ว อีกบริษัทคือ โกร๊กแอดเวอร์ไทซิ่ง (Groake Advertising) ก่อตั้งเมื่อพ.ศ.2486 เป็นบริษัทอเมริกัน รับทำโฆษณาให้แก่ห้างร้านทั่วไป
หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นต้นมา บริษัทตัวแทนโฆษณาก็ค่อยๆ เพิ่มจำนวนขึ้น ในช่วงปลายทศวรรษพ.ศ.2490 สินค้าอุปโภคบริโภคที่โฆษณาบางส่วนมีการนำเข้าจากต่างประเทศ ประกอบกับรัฐบาลเริ่มดำเนินนโยบายเศรษฐกิจที่เน้นเศรษฐกิจแบบทดแทนการนำเข้า ทำให้เกิดการลงทุนจากต่างประเทศ การผลิตสินค้าจากโรงงานทำให้สินค้าและบริการมีจำนวนมากขึ้น
ในยุคนี้ จึงมีบริษัทตัวแทนโฆษณาที่ตั้งโดยคนไทยเกิดขึ้นมาเช่น สำนักงานโฆษณาสรรพสิริของสรรพสิริ วิรยศิริ หรือ โสภณโฆษณาของหม่อมราชวงศ์พรรธนภณ สวัสดิวัฒน์ ซึ่งนักสื่อสารมวลชนเรียกว่าเป็นบริษัทตัวแทนโฆษณาแบบเต็มรูปแบบแห่งแรกในไทย
ในขณะเดียวกัน บริษัทตัวแทนโฆษณาจากต่างประเทศนับว่าเป็นผู้ปูทางธุรกิจโฆษณาสมัยใหม่ให้กับอุตสาหกรรมโฆษณาไทย เนื่องจากมีจำนวนมาก บริษัทส่วนใหญ่ต้องให้มาทำโฆษณาให้กับลูกค้าจากประเทศแม่ ไม่ว่าจากอังกฤษ อเมริกา ญี่ปุ่น หรือออสเตรเลีย บนิษัทที่เข้ามาในเวลานี้ ก็เช่น โฆษณา Grant Advertising (2491) และ Cathay Advertising (2496) Chuo Senko (2506) Far East Advertising (2507) เป็นต้น
นอกจากเอเจนซี่โฆษณาแล้ว ธุรกิจและอาชีพอื่นที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมโฆษณาได้เริ่มเกิดขึ้นและเริ่มเติบโตเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นบริษัทวิจัย บริษัทรับถ่ายรูปโฆษณา บริษัทผลิตและบันทึกเสีย
อุตสาหกรรมโฆษณาเติบโตขึ้นเป็นลำดับ ภายในระยะเวลากว่า 30 ปีหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 จนกระทั่งรัฐบาลจอมพลถนอม กิตติขจร เห็นความสำคัญของอุตสาหกรรมและพิจารณาว่าอาชีพโฆษณาควรได้รับการคุ้มครองจากรัฐบาล ดังปรากฏในประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๘๑ ลงวันที่ ๒๔ พฤศจิกายน ๒๕๑๕ ที่เป็นกฎหมายคุ้มครองการประกอบอาชีพของคนต่างด้าว ห้ามมิให้คนต่างด้าวมาแข่งขันการประกอบอาชีพกับคนไทย และ พ.ศ. ๒๕๑๗ มีการออกพระราชบัญญัติสงวนอาชีพเพิ่ม
โฆษณา