4 ส.ค. 2019 เวลา 09:31 • วิทยาศาสตร์ & เทคโนโลยี
ในปี 2016 วงการเทคโนโลยีต้องสั่นสะเทือน เมื่อหุ่นยนต์สามารถเอาชนะแชมป์โลกเกมโกะ 18 สมัยได้ และเป็นข่าวโด่งดังไปทั่ว สร้างความตื่นกลัวให้คนจำนวนมากเพราะคิดว่าต่อไปในอนาคตหุ่นยนต์จะยึดครองโลกมนุษย์ได้ นี่เป็นเรื่องที่เป็นไปได้แค่ไหน ลองมาดูกัน
Alpha Go คือหุ่นยนต์เล่นโกะที่พัฒนาโดย Google Deepmind ในลอนดอน สามารถเอาชนะแชมป์โลกนามว่า Lee Sedol จากเกาหลีในปี 2016 โดยแข่งทั้งหมด 5 เกม Alpha Go ชนะรวด 3 เกมแรก, แพ้ 1 เกม และคู่แข่งถอนตัวอีก 1 เกม ในปีถัดไปก็เอาชนะเซียนโกะชาวจีน Ke Jie ซึ่งเป็นเซียนโกะอันดับหนึ่งในตอนนั้นได้อีก โดยแข่งทั้งหมด 3 เกมและชนะรวดทั้ง 3 เกม
ในยุค 90s เคยมีเรื่องทำนองเดียวกันที่เครื่องจักรพัฒนาโดย IBM สามารถเล่นหมากรุกเอาชนะมนุษย์ได้ ในตอนนั้นเครื่องจักรจะคำนวณการวางหมากทุกแบบแล้วเลือกทางที่ทำให้เกมมีโอกาสชนะมากที่สุด แต่เกมโกะมีรูปแบบการวางหมากที่เป็นไปได้เยอะกว่ากันถึง 300 เท่า มันเลยเป็นไปไม่ได้เลยที่จะใช้วิธีการเดียวกัน เพราะต้องรอเครื่องจักรคำนวณนานเป็นชาติแน่ๆ
Alpha Go ใช้วิธีการของ Machine Learning และได้เรียนกับข้อมูลจากบรรดาเซียนโกะถึง 30 ล้านตาเดินหมาก ณ จุดนี้ Alpha Go ก็มีความสามารถเหมือนกับเซียนโกะแล้ว จากนั้นเพิ่มความเหนือชั้นเข้าไปอีกโดยการสร้างโปรแกรมจำลองข้อมูลที่จำลองตาเดินหมากขึ้นมาเองแล้วให้เครื่องจักรเรียนรู้จากข้อมูลตรงนั้นอีกที เรียกได้ว่าเรียนกันหัวโตมาก ให้เปรียบเทียบคือเหมือนมนุษย์ที่มีประสบการณ์เล่นโกะ 80 ปีรวดโดยไม่ทำอย่างอื่นเลย
จากตรงนี้จะเห็นว่า จุดอ่อนข้อหนึ่งของการเรียนรู้ของเครื่องจักรคือ 'ต้องใช้ข้อมูลยิ่งใหญ่มหาศาลมากกกกกก'
การดูสถิติแพ้ชนะที่จริงเป็นเรื่องผิวเผิน จากข้อมูลเบื้องหลังการแข่งนั้น การที่แชมป์โลก Lee Sedol แพ้ส่วนหนึ่งเกิดจากไม่สามารถจับอารมณ์คู่แข่งได้ ทำให้เดาใจไม่ถูก นี่เป็นครั้งแรกที่แชมป์โลกแข่งแบบนี้ ทำให้เขาไม่เป็นตัวของตัวเอง แต่ในเกมที่ 4 ที่เขาพลิกชนะกลับมาได้นั้น ว่ากันว่าเพราะเขารู้ว่าแพ้อยู่แล้วจึงเล่นแบบไม่กดดัน ทำให้สามารถเอาชนะได้
แปลว่าการใช้เซนส์จับอารมณ์ที่เครื่องจักรไม่มี สามารถลดจำนวนข้อมูลที่มนุษย์ต้องเรียนได้ คงไม่มีมนุษย์ที่ไหนที่เอาแต่เล่นโกะทั้งวันทั้งคืนถึง 80 ปี จริงไหม?
ธรรมชาติของเกมส์นั้นเป็นการจำลองที่มีกฎชัดเจน มีจำนวนผู้เล่นชัดเจน และไม่ได้รับผลกระทบจากปัจจัยภายนอก เช่น ภัยธรรมชาติ สงคราม การเมือง ทำให้สร้างโปรแกรมคอมพิวเตอร์จำลองข้อมูลเพื่อใช้เทรนหุ่นยนต์เป็นเรื่องไม่ยาก กลับกันในสถานการณ์จริง หากมีสงครามต่อสู้กันระหว่างสองฝ่าย จะให้โปรแกรมพิวเตอร์จำลองข้อมูลยังไง ในเมื่อปัจจัยที่มากระทบก็เยอะ ทั้งภายในและภายนอก ซับซ้อนซ่อนเงื่อนพิลึกพิลั่นแบบนึกไม่ถึงได้อีก ความเป็นไปได้แทบจะเป็น 0
ที่สำคัญจะหาข้อมูลจากเซียนมามากมายได้ยังไง ขนาดโกะยังใช้ 30 ล้านตาเดินหมาก ยิ่งปัญหาซับซ้อนก็ยิ่งต้องใช้ข้อมูลมากเข้าไปอีกกกก
มนุษย์และเครื่องจักรมีข้อดีข้อเสียกันคนละแบบ เครื่องจักรก็มีหลายอย่างที่ทำไม่ได้แบบมนุษย์ การที่หุ่นยนต์จะมายึดโลกได้นั้น ถ้าพูดกันตอนนี้ คงเป็นแค่เรื่องในหนังเท่านั้นค่ะ แต่ถ้าเป็นเครื่องมือให้คนทำลายโลกอีกที อันนี้ก็ไม่แน่...
บทความครั้งนี้ยาวพอสมควร ใครอ่านจบพิม 'หูย เริศ' มาหน่อยนะคะ แอดจะได้สรรหาเรื่องน่าสนใจมากอีกค่ะ
โฆษณา