18 ต.ค. 2019 เวลา 16:12
รู้จักสมอง
หากกล่าวถึงสมองแล้ว หลายคนมักมองว่าเรื่องระบบการทำงานของ
สมองเป็นเรื่องซับซ้อนที่ข้าใจได้ยากแต่ความซับซ้อนของสมองนี่แหละคือคำ
ตอบของสติปัญญาที่ฉลาด เพราะฉะนั้นหากคุณอยากเป็นคนที่ฉลาดก็ต้อง
ให้ความสำคัญกับสมองของคุณเอง คนทั่วไปมักเข้าใจว่าการที่เราจะมีสมอง
ดีได้นั้น ต้องเริ่มจากช่วงวัยเด็กหรือวัยรุ่นที่อยู่ในช่วงการศึกษาเล่าเรียน
เท่านั้น แต่ในความเป็นจริงแล้วคนทุกวัยจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องหมั่นดูแล
รักษาสมองของคุณให้สามารถทำงานได้อย่างเป็นปกติ
การที่เด็กมีการเรียนรู้ได้รวดเร็วกว่าวัยผู้ใหญ่ก็เนื่องจากเป็นช่วงวัยที่กำลังมีพัฒนาการทางสมองอย่างรวดเร็ว แต่นั่นก็ไม่ได้หมายความว่าวัยผู้ใหญ่หรือวัยชราจะไม่เกิดพัฒนาการทางสมอง
ทุกคนคงเห็นด้วยว่าสมองเป็นอวัยวะที่มีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งอาหารและอาหารเสริมที่วางขายตามท้องตลาดทั่วไปมักโฆษณาว่ามีส่วนช่วยในการทำงานของสมอง เมื่อกินเข้าไปแล้วจะทำให้สมองดีและมีความฉลาดมากยิ่งขึ้น คุณเชื่อเรื่องราวเหล่านั้นหรือไม่ พ่อแม่ที่อยากให้ลูกเป็นเด็กฉลาด เรียนหนังสือเก่ง ต่างพยายามหาวิธีที่จะเสริมสร้างความฉลาดให้กับเจ้าตัวน้อย แต่คุณมั่นใจได้อย่างไรวิธีที่คุณกำลังปฏิบัติอยู่นั้นเป็นวิธีที่ถูกต้องเหมาะสมที่สุดแล้ว
ยังมีเรื่องราวของสมองและการอัพเกรดสมองอีกมากมายที่คุณอาจคาดไม่ถึง ความคิดที่ว่าความฉลาดเป็นเรื่องที่สร้างได้ยากและขึ้นอยู่กับพันธุกรรมเป็นตัวกำหนดเท่านั้น เป็นเรื่องที่คุณควรศึกษาเพิ่มเติม แล้วจะสามารถตอบคำถามในหลายๆสิ่งที่คุณคยสงสัยแต่ยังไม่มีโอกาสหาคำตอบที่แท้จริง
ก่อนอื่นที่เราจะไปรียนรู้เรื่องการอัพเกรดสมอง จำเป็นอย่างยิ่งที่เรา ต้องเริ่มจากการทำความรู้จักกับสมองของเราเอง
สมองของเรา
ร่างกายของคนเราประกอบไปด้วยอวัยวะหลายส่วน ซึ่งล้วนมีความสำคัญตามแต่ละหน้าที่ที่แตกต่างกันไป ราจึงจำเป็นต้องบำรุงดูแลรักษาอวัยวะทุกส่วนของร่างกายให้สามารถทำงานอย่างเป็นปกติ และที่สำคัญก็ต้องพยายามให้อวัยวะทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิกาพ สมองของเราก็เป็น
อวัยวะหนึ่งที่มีความสำคัญเป็นอย่างมาก
หากเปรียบร่างกายและอวัยวะอื่นๆ เป็นส่วนตัวเครื่องจักร สมองก็คือระบบควบคุมที่เป็นหน่วยสั่งงานให้เครื่องจักรสามารถทำงานได้ การทำงานของร่างกายจึงขึ้นอยู่กับการสั่งการของสมองเป็นสำคัญ การมีสมองที่ดีและสามารถทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ จะทำให้ร่างกายเคลื่อนไหวได้อย่างเป็นปกติ และยังหมายถึงความสามารถในการเรียนรู้ได้อย่างดีหรือที่เราเข้าใจว่าเป็นความฉลาดนั่นเอง
สมองเป็นระบบการทำงานที่มีกลไกซับซ้อน แต่ด้วยความรู้ทางวิทยาศาสตร์ทำให้เราสามารถข้าใจการทำงานและการสั่งการของสมอง ซึ่งจะช่วยให้เราเข้าใจความฉลาดของคนเราได้เป็นอย่างดี และนำไปสู่การสร้างความฉลาดให้เกิดขึ้นได้อย่างเหมาะสม โดยทั่วไปเราทราบกันอยู่แล้วว่า สมองแบ่งเป็นสองส่วนคือ สมองซีกซ้ายและซีกขวา
สมองซีกซ้าย ทำหน้าที่เกี่ยวกับ
- ความคิด
- การใช้เหตุผล
- การวิเคราะห์
- การคำนวณ
- ทักษะด้านภาษา
- การเคลื่อนไหวร่างกาย
สมองซีกขวา ทำหน้าที่เกี่ยวกับ
. การรับรู้
- อารมณ์
- จินตนาการ
- คุณธรรม
- ความสัมพันธ์
- ศิลปะ
หากจะกล่าวง่ายๆ ก็คือ สมองซีกซ้ายคือศาสตร์และสมองซีกขวาคือศิลป์ โดยที่มีการทำงานแยกจากกันและไม่สามารถทำงานแทนกันได้ สิ่งที่เป็นสะพานเชื่อมโยงสมองสองซีกให้ทำงานร่วมกันก็คือ กล้ามเนื้อ (Copus C ollosum) โดยที่กล้ามเนื้อส่วนนี้ก็มีความสำคัญโดยตรงกับประสิทธิภาพการทำงานของสมอง คือหากมีการเรียนที่เหมาะสมก็จะทำให้กล้ามเนื้อในส่วนนี้มีความแข็งแรง แสดงว่าคุณจะเป็นคนที่มีสมองดี
โครงสร้างของสมอง
ส่วนประกอบของสมอง 3 ส่วน
1. สมองส่วนหน้า
2. สมองส่วนกลาง
3. สมองส่วนท้าย
สมองส่วนหน้า แบ่งออกได้ดังนี้
1. Cerebrum หรือ เซรีบรัม
เป็นส่วนที่มีขนาดใหญ่และมีรอยหยัก มีหน้าที่เกี่ยวกับความคิด สติปัญญา เป็นศูนย์กลางที่คอยควบคุมการทำงานของ
อวัยวะในร่างกาย รวมถึงประสาทสัมผัสทั้งห้า ได้แก่ การมองเห็น การได้ยิน การดมกลิ่น การรับรสและการสัมผัส นอกจากนั้นยังเกี่ยวข้องกับการสื่อสารทางภาษา การควบคุมบุคลิกภาพ พฤติกรรม การแสดงออกทางอารมณ์ ที่สำคัญสมองส่วนนี้
เกี่ยวข้องโดยตรงกับความทรงจำทั้งความจำระยะสั้นและระยะยาว จึงเป็นส่วนที่มีความสำคัญต่อการดำเนินชีวิตประจำวันเป็นอย่างมาก
2. Tholamus หรือ ทาลามัส
มีหน้าที่หลักเกี่ยวข้องกับกระแสประสาท คือ รวบรวมกระแสประสาท
และส่งผ่านกระแสไปยังสมอง
3. Hypothalamus หรือ ไฮโพทาลามัส
ส่วนนี้อยู่ใต้ทาลามัส และอยู่ติดกับต่อมไร้ท่อ มีหน้าที่สำคัญในการเชื่อมโยงส่วนประสาทและระบบต่อมไร้ท่อให้ทำงานประสานกันได้ด้วยการสร้างฮอร์โมนอีกทั้งยังมีหน้าที่ควบคุมการเต้นของหัวใจ ความรู้สึกอิ่มหรือหิว ความกระหาย กระบวนการเผาผลาญอาหารในร่างกาย อุณหภูมิในร่างกาย อารมณ์ รวมถึงความรู้สึกทางเพศ
4. Olfactory bulb หรือ ออลแฟคทอรี บัลบ์
เป็นสมองที่มีหน้าที่สำคัญในการเป็นศูนย์รวมการรับกลิ่น
สมองส่วนกลาง
สมองส่วนนี้มีหน้าที่สำคัญในการเป็นจุดเชื่อมระหว่างสมองส่วนหน้าและสมองส่วนท้ายเพื่อให้สามารถส่งกระแสประสาทเชื่อมโยงถึงกันได้ อีกทั้งยังมีส่วนสัมพันธ์กับการทำงานของตน คือควบคุมการทำงานของม่านตาและนัยน์ตา
สมองส่วนท้าย ประกอบด้วย
1. Cerebellum หรือ เซรีเบลลัม
มีหน้าที่สำคัญในการควบคุมการทำงานของอวัยวะที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหวของร่างกาย และช่วยให้สามารถทรงตัวได้อย่างเป็นปกติ
2. Pons หรือ พอนส์
มีความสำคัญในการเชื่อมโยงระหว่างเซรีบรัมและเซรีเบลลัมรวมไปถึงไขสันหลังให้สามารถส่งกระแสประสาทถึงกันได้
3. Medulla oblongata หรือ เมดัลลา ออบลองกาตา
เกี่ยวกับการทำงานของประสาทอัตโนมัติ
คุณรู้ไหมว่า
อวัยวะทางด้านซ้ายถูกควบคุมด้วยสมองซีกขวา
อวัยวะทางด้านขวาถูกควบคุมด้วยสมองซีกซ้าย
โครงสร้างของสมองที่กล่าวถึงนั้นเป็นเพียงองค์ประกอบหลักที่มีหน้าที่สำคัญ แต่ในสมองของเรายังประกอบด้วยส่วนต่างๆ ที่มีรายละเอียดมากกว่านี้ การได้ทำความรู้จักกับสมองจะช่วยให้เรามองภาพกลไกการทำงานของสมองได้ดีมากขึ้น
อย่างที่เรารู้กันดีว่าสมองมีหน้าที่สำคัญเกี่ยวกับความคิดและความทรงจำ ซึ่งเป็นผลมาจากการสื่อสารข้อมูลผ่านการเชื่อมโยงของกระแสไฟฟ้าภายในสมอง จึงส่งผ่านกระแสประสาทระหว่างส่วนต่างๆ กันได้ เมื่อเรารู้แล้วว่าในสมองของเราเป็นอย่างไรบ้าง ก็ต้องต่อด้วยการเรียนรู้การทำงานของสมอง ที่จะเป็นคำตอบได้ว่า เราสามารถเคลื่อนไหวร่างกายตามที่ต้องการและดำเนินชีวิตอยู่ได้อย่างในตอนนี้ได้อย่างไร
โฆษณา