เกร็ดความรู้ แต่ละภาคของไทย ทำไมมีชื่อเรียกประเพณีลอยกระทงต่างกัน
วันนี้มีเกร็ดความรู้ดีๆ เกี่ยวกับประเพณีลอยกระทงมาฝากกันค่ะ อย่างที่เราทราบกันว่า 15 ค่ำเดือน 12 ที่มักตรงกับเดือนพฤศจิกายนนี้ว่า คือ วันลอยกระทง ซึ่งภาคอื่นๆ นั้นเขาก็เรียกและกิจกรรมของเขาตามประเพณีต่างๆ ไม่ว่าจะลอยกระทง ลอยโคมยี่เป็ง ลอยกระทงสาย, ไหลเรือไฟ
งั้นเรามาติดตามกันว่า แต่ละที่นั้นเขาเรียกประเพณีลอยกระทง ว่าอย่างไร มีกิจกรรมอะไรบ้าง
เริ่มจาก พิธีจองเปรียง หรือ การลอยพระประทีป
โดยสมัยพ่อขุนรามคำแหงมหาราช เรียกประเพณีลอยกระทงนี้ว่า "พิธีจองเปรียง"หรือ "การลอยพระประทีป"และโคมชัก โคมแขวน หมายถึง เครื่องครอบหรือเครื่องบังลมไม่ให้ไฟดับและใช้ผูกกับยอดเสาหรือที่สูง เคลื่อนไหวตามแรงลม เพื่อเป็นพุทธบูชาส่วนพิธีเผาเทียน หรือการจุดธูปเทียนบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์จะใช้ตะคัน หรือถ้วยเทียนบูชาที่เป็นภาชนะดินเผาบรรจุขี้ผึ้งไขเปรียง มีไส้เชื้อเพลิง จุดแล้วมีแสงสว่าง คนโบราณจึงเรียกว่า เผาเทียน เมื่อนำไปวางตามฐาน หรือระเบียงโบสถ์ วิหาร เจดีย์ เกิดเป็นแสงระยิบระยับนับร้อยนับพัน ถือเป็นบุญกุศลที่เกิดจากการร่วมแรงร่วมศรัทธา จึงเป็น ประเพณีลอยกระทง เผาเทียน เล่นไฟ ที่นิยมในจังหวัดสุโขทัย
ประเพณียี่เป็ง
หรือ...ประเพณีเดือนยี่..คือ..ประเพณีลอยกระทงแบบล้านนาโดยคำว่า.. ยี่.. แปลว่า..สอง..ส่วน..เป็ง..แปลว่า..เพ็ญ..หรือ..คืนพระจันทร์เต็มดวง..ซึ่งหมายถึงประเพณีในวันเพ็ญเดือนสิบสองของชาวล้านนา..ซึ่งตรงกับเดือน 12 ของไทย..งานประเพณีจะมี 3 วันคือวันขึ้น 13 ค่ำ..หรือ..วันดา..เป็นวันซื้อของเตรียมไปทำบุญที่วัด..วันขึ้น 14 ค่ำ...จะไปทำบุญกันที่วัด..พร้อมทำกระทงใหญ่ไว้ที่วัด...และนำของกินมาใส่.. กระทงเพื่อทำทานให้แก่คนยากจน...วันขึ้น 15 ค่ำ...จะนำกระทงใหญ่ที่วัด...และกระทงเล็กส่วนตัวไปลอยในลำน้ำ...ส่วนช่วงวันยี่เป็ง...จะมีการประดับตกแต่งวัด..บ้านเรือน..ทำประตูป่า..ด้วยต้นกล้วย..ต้นอ้อย..ทางมะพร้าว..ดอกไม้..ตุง..ช่อประทีป...และชักโคมยี่เป็งแบบต่างๆ...ขึ้นเป็นพุทธบูชา..และมีการจุดถ้วยประทีป...การจุดผางปะตี๊บ...เพื่อบูชาพระรัตนตรัย...และมีการจุดโคมลอย...ปล่อยขึ้นสู่ท้องฟ้า..เพื่อบูชาพระเกศแก้วจุฬามณี...บนสรวงสวรรค์ชั้นดาวดึงส์...
ความสำคัญของประเพณียี่เป็ง..ตามวัฒนธรรมของล้านนา..จะแบ่งโคมไฟ..
ออกเป็น 4 แบบคือ
1..โคมติ้ว
โคมติ้ว
โคมแขวน
ใช้สำหรับแขวนบูชาพระพุทธรูป...แบบด้วยกันเช่น..
รูปดาว รูปตะกร้า
โดยปกติจะใช้แขวน...ตามวัดหรือตามหิ้งพระก็ได้
โคมพัด
ทำด้วยกระดาษสา...เป็นรูปกรวย 2 อัน..
พันรองแกนเดียวกัน..
ด้านนอกจะไม่มีลวดลายอะไร...ส่วนด้านในจะตัดแต่งเป็นรูปทรงต่างๆ ในพระพุทธศาสนา
โคมลอย
แบบสุดท้ายนี้...เป็นโคมใหญ่มีรูปร่างคล้ายบอลลูน..
ตัวโครงทำจากไม้ไผ่...หุ้มด้วยกระดาษสา...
เมื่อจุดโคม...ความร้อนจากเปลวไฟ...
จะทำให้โคมลอยขึ้น
การปล่อยโคมลอย...นี้จะทำกันที่วัด...หรือตามบ้านคนโดยเชื่อกันว่า..โชคร้ายทั้งหลาย....
จะลอยไปกับโคม
กระทงสาย
การลอยกระทงขนาดเล็ก....ทยอยเรียงรายกัน..
เป็นสายเรียกว่ากระทงสาย
สิบสองเพ็ง
ในอดีตมีการเรียกประเพณีลอยกระทง...ในภาคอีสานว่า...สิบสองเพ็ง... หมายถึงวันเพ็ญเดือนสิบสอง...
ซึ่งมีลักษณะเอกลักษณ์...แตกต่างกันออกไป
เช่น งานประเพณีจังหวัดร้อยเอ็ดว่า...
สมมาน้ำคืนเพ็ง..เส็งประทีป...ตามภาพถิ่นมี..
ความหมายถึงการ...ขอขมาพระแม่คงคา
งานประเพณี...จังหวัดสกลนคร..
ในอดีตมีการลอยกระทง..จากกาบกล้วย..
ลักษณะคล้ายการกระทำปราสาทผึ้งโบราณ..มีงานนี้ว่า...เทศกาลลอยพระประทีป...พระราชทานสิบสองไทยสากล...ต่อมาในปีพ.ศ 2522 ..จังหวัดสกลนครได้มีการขอพระราชทาน..พระประทีป..
เป็นครั้งแรกประกอบด้วย...พระประทีป..พระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9..
และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ..
สมเด็จพระเทพราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี..
และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าจุฬาลงกรณ์ณวลัยลักษณ์อัครราช กุมารี..ซึ่งขอพระราชทาน..
เฉพาะพระองค์ที่ทรงเสด็จมาแปรพระราชฐาน..ณ ..พระตำหนักภูพานราชนิเวศน์...
ในขณะนั้น..จึงทำให้จังหวัดสกลนคร...ถือได้ว่าเป็นจังหวัดแรก...ในประเทศไทย...ที่ได้รับพระราชทาน..พระประทีป..
ประกอบพิธีในเทศกาลลอยกระทง
งานประเพณี..จังหวัดนครพนม....จะตกแต่งเรือ..
แล้วประดับไฟ...เป็นรูปต่างๆ..เรียกว่าไหลเรือไฟ
มีความงดงามและอลังการ
โคมไฟสีสันเมืองใต้
สำหรับทางภาคใต้..จะมีงานประเพณีลอยโคมเช่นกันโดยในจังหวัดสงขลา...ได้มีการจัดงานอย่างยิ่งใหญ่..
ก็คือ..โคมไฟสีสันเมืองใต้..ที่จัดแสดงกลางแม่น้ำ...
ได้อย่างสวยงาม
ข้อมูลและภาพจาก ประเพณียี่เป็ง,
newsplus, sites.google.com,sakonnakhonguide.com, travel.mthai, suvarnabhumiairport, การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.), i-san.tourismthailand.org, thai.tourismthailand.org
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
