2 พ.ย. 2019 เวลา 01:00
ประวัติศาสตร์รำลึก,
#รูปเก่าเล่าสนุก,#พนักงานกรมโขลนในสมัยรัชกาลที่5, #ทำตาเป็นเจ้าชู้ประตูดิน,
1)#พนักงานกรมโขลน,
-พนักงานกรมโขลนที่อยู่ในวังนั้นเป็นผู้หญิงที่สมัครใจเข้ามาอยู่รับราชการในวัง โดยมีหน้าที่รักษาความสงบทุกเรื่องในเขตพระราชฐานชั้นในให้เรียบร้อย เป็นผู้คุมกฎมณเฑียรบาลของหญิงสาวชาววังโดนเฉพาะ,
-เครื่องแบบของพนักงานกรมโขลนหรือ “เฝ้าที่”ในวังนั้น นุ่งผ้าโจงกระเบนสีน้ำเงินกรมท่า สวมเสื้อคอกลมผ่าอกกระดุม 5 เม็ด แขนยาวจดข้อมือ มีผ้าห่มสี่เหลี่ยมผืนหนึ่ง ห่มสไบเฉียงไหล่ซ้าย, โดยในสมัยรัชกาลที่ 5 ได้โปรดให้ท้าวนางมีอำนาจบังคับบัญชาพนักงานกรมโขลน ดังนี้ ให้มีคุณท้าวราชกิจ คุณท้าววรจันทร์ คุณท้าวศรีสัจจา คุณท้าวภัณฑสาร เป็นต้น, โดยได้รับคำสั่งจาก “พระองค์โสมใหญ่” พระเจ้าพี่นางเธอพระองค์เจ้าโสมาวดี กรมสมรรัตนศิริเชษฐ์ ต่อมาจึงโปรดโอนการบริหารให้ พระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้านภาพรประภา,
-“ภาพเจ้าพนักงานกรมโขลนภาพนี้ คาดว่าถ่าย ก่อนเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ.2404 โดยคาดว่าถ่ายโดย บาทหลวงลาร์โนตี”
2)#เจ้าชู้ประตูดิน,
-สาวชาววังที่อยู่แถวเต๊งท้ายวัง จะใช้ประตูศรีสุดาวงศ์และประตูช่องกุดท้ายวังเป็นทางเข้าออก ซึ่งเป็นประตูที่จอแจมีคนท้ายวังเข้าออกทั้งวัน,
-ซึ่งภายในระหว่างประตูศรีสุดาวงศ์ท้ายวังไปถึงประตูยาตราสตรี (ยาตรากษัตรี) มีถนนเขื่อนขัณฑ์นิเวศน์ทอดยาวอยู่รอบนอกกำแพง เป็นที่ตั้งของกินของใช้ คล้ายตลาดนัด, ซึ่งบรรดาเจ้านายเชื้อพระวงศ์ และข้าหลวงตามเสด็จจากพระตำหนักใหญ่ จะใช้ประตูยาตราสตรีเพื่อออกไปยังประตูอุดมสุดารักษ์หรือ ประตูดินของกำแพงชั้นนอก,
ภาพเจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมารประทับอยู่บนประทุนบนช้าง ช้างแรกร่วมกับสมเด็จฯเจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ โดยมีเจ้าฟ้ามหาวชิราวุธทรงประทับในช้างพระที่นั่งช้างถัดไป และพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับยืนทอดพระเนตรอยู่บนพระที่นั่งอาภรณ์ภิโมกข์ปราสาท,
-สำหรับนางกำนัลหรือสาวชาววังที่เดินตามเจ้านายเข้าออกทางประตูอุดมสุดารักษ์นั้น มักจะมีบรรดาหนุ่มๆหรือแก่ๆ ที่มองหาศรีภรรยาที่เป็นสาวชาววัง มักจะมายืนทำกรุ่มกริ่ม ตาเจ้าชู้กับนางที่ผ่านไปมาประตูนี้ จนเกิดคำเรียกขานว่า “ทำตาเป็นเจ้าชู้ประตูดิน” ล้อเลียนกันสืบมา,
3)#เกร็ดเพิ่มเติมรูปเก่าเล่าสนุก,
-“ภาพเจ้าพนักงานกรมโขลนภาพนี้ คาดว่าถ่าย ก่อนเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ.2404 โดยคาดว่าถ่ายโดย บาทหลวงลาร์โนตี”
-บุคคลในภาพจากซ้ายไปขวา คือ เจ้าจอมมารดาเขียน เจ้าจอมมารดาวาด (ภายหลังเป็นท้าววรจันทร์) และเจ้าจอมมารดาสุ่น (ภายหลังเป็นท้าววนิดาพิจาริณี,โดยเจ้าจอมมารดาทั้งสามได้เคยขี่ม้าร่วมขบวนแห่ของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ด้วยเช่นกัน, ปัจจุบันภาพนี้เป็น Collectiom ของ Tropenmuseum, Linnaeusstraat 2, 1092 อัมสเตอร์ดัม หมายเลขภาพ 6001620,
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และเครื่องราชบรรณาการจากสมเด็จพระราชินีอังกฤษ เช่น กระบี่ใหญ่ ปืนสั้น และปืนยาว คาดว่าถ่ายโดยนายรอซิเอร์ ในช่วงปี พ.ศ.2404
สวัสดี และขอจบเพียงเท่านี้,
ขอบคุณครับ,
ร้อยเรียงข้อมูล (T.Mon)
2/11/2019
ภาพ และข้อมูลสนับสนุนส่วนหนึ่ง: พระราชปฏิพัทธ์ในสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวง, ฉายาลักษณ์สยาม โจคิม เค.บ้าวท์ซ,พระนิพนธ์ความทรงจำของกรมพระยาดำรงราชานุภาพ
งานเครื่องทองประณีตงามโดยช่างชาวสยาม, ภาพถ่ายโบราณในสมัยรัชกาลที่ 5
โฆษณา