26 มิ.ย. 2020 เวลา 05:00 • ธุรกิจ
1) ลูกจ้างรีดไถเงินลูกค้าในระหว่างปฏิบัติงาน นายจ้างไล่ลูกจ้างออกโดยไม่จ่ายค่าชดเชยได้หรือไม่
2) ลูกจ้างโพสต์ประจานนายจ้าง หรือเปิดเผยความลับเกี่ยวกับกิจการของนายจ้างในโซเชียลมีเดียจนนายจ้างเสียหาย นายจ้างไล่ลูกจ้างออกโดยไม่จ่ายค่าชดเชยได้หรือไม่
3) นายจ้างตักเตือนลูกจ้าง “ด้วยวาจา” ไม่ให้ทำผิดข้อบังคับ แต่ลูกจ้างก็จงใจทำผิดซ้ำสอง นายจ้างไล่ลูกจ้างออกเลยโดยไม่จ่ายค่าชดเชยได้หรือไม่
4) นายจ้างเพิ่งมารู้ทีหลังว่าลูกจ้างเคยติดคุกมาก่อน นายจ้างไล่ออกโดยไม่จ่ายค่าชดเชยได้หรือไม่
วันนี้ THE LEGAL TOPICS จะมาตอบคำถามเหล่านี้ให้ทราบกันครับ
ผมขอเริ่มจากประเด็นแรกก่อน นั่นก็คือ นายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างในกรณีนี้ได้หรือไม่
หลักก็คือ นายจ้างจะเลิกจ้างลูกจ้างไม่ได้ “ถ้า” ก) ไม่ใช่เหตุเลิกจ้างตามเงื่อนไขที่ระบุในสัญญาจ้าง หรือข้อบังคับการจ้าง หรือตามกฎหมาย ข) เลิกจ้างโดยไม่มีเหตุที่สมควร จำเป็น เพียงพอ หรือ ค) เลิกจ้างเพื่อกลั่นแกล้งลูกจ้าง
การที่ลูกจ้าง “รีดไถ” เงินลูกค้าตามคำถามข้อ 1) เป็นการ “ทุจริตต่อหน้าที่” และทำให้กิจการของนายจ้างได้รับความเสียหายอย่างร้ายแรง ถือว่ามีเหตุสมควรที่จะเลิกจ้างแล้ว นายจ้าง “ไล่” ลูกจ้างออกได้ทันทีครับ “โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย” และไม่ต้องจ่ายเงินค่าบอกกล่าวการเลิกจ้างล่วงหน้า (ภาษากฎหมายเรียกว่า “สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า”) ด้วย
ส่วนการโพสต์ประจานหรือเปิดเผยความลับเกี่ยวกับกิจการของนายจ้างในโซเชียลมีเดียลตามคำถามข้อ 2) เป็นการทำให้กิจการของนายจ้าง “เสียหาย” ต่อภาพลักษณ์และการบริหารงานของนายจ้าง ถือว่ามีเหตุสมควรที่จะเลิกจ้างลูกจ้างแล้ว นายจ้างมีสิทธิ “ไล่” ลูกจ้างออกได้ทันที “โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย” และไม่ต้องจ่าย “สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า” แต่อย่างใดครับ (เทียบคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8206/2560)
ตรงนี้มีข้อสังเกตว่า ถ้าบ่นลงโซเชียลในเรื่องปกติธรรมดา เช่น “งานเยอะจัง” “เบื่อตื่นเช้า” “เจ้านายดุจัง” หรืออะไรทำนองนี้ ไม่ถือว่าเป็นการทำให้กิจการนายจ้างเสียหายนะครับ เพราะเป็นการระบายความรู้สึกเรื่องานตามปกติ ไม่ได้เป็นการเอาข้อเท็จจริงเรื่องงานไประบายในทางที่จะทำให้คนภายนอกเข้าใจผิดเกี่ยวกับกิจการของนายจ้าง หรือทำให้ความลับของนายจ้างรั่วไหลครับ
ส่วนคำถามข้อ 3) ที่ว่า การที่นายจ้างตักเตือนลูกจ้าง “ด้วยวาจา” ไม่ให้ทำผิดข้อบังคับอีก แต่ลูกจ้างก็จงใจทำผิดซ้ำสอง นายจ้างจะเลิกจ้างโดยไม่จ่ายค่าชดเชยได้หรือไม่
ตรงนี้ผมแยกออกเป็น 2 ประเด็นก่อน นั่นก็คือ ประเด็นว่านายจ้างเลิกจ้างได้หรือไม่ กับประเด็นว่านายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยหลังเลิกจ้างด้วยหรือไม่
ในประเด็นแรก ขอตอบเลยครับว่านายจ้างเลิกลูกจ้างได้ เพราะกรณีนี้ถือเป็นการ “จงใจขัดคำสั่งของนายจ้างที่ชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม” นายจ้างเลิกจ้างได้ทันทีโดยไม่ต้องแจ้งล่วงหน้าและไม่ต้องจ่าย “สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า” ครับ
ส่วนประเด็นที่สอง ตรงนี้นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยครับ เพราะการจะไล่ออกโดยไม่จ่ายค่าจ้างเพราะผิดคำเตือนซ้ำสองนี้ ต้องเป็นการเตือน “เป็นหนังสือ” (ออกหนังสือเตือน) มาก่อนเท่านั้น “ไม่ใช่” เตือน “ด้วยวาจา” ตามตัวอย่างแต่อย่างใด ดังนั้น นายจ้างต้อง “เตือน” ลูกจ้าง “เป็นหนังสือ” นะครับถ้าประสงค์จะเลิกจ้างลูกจ้างโดยไม่จ่ายค่าชดเชย
สรุปคือไล่ออกทันทีได้ แต่ต้องจ่ายค่าชดเชยให้ลูกจ้างเค้าครับกรณีนี้
ในส่วนคำถามข้อ 4) ข้อสุดท้ายที่ว่า นายจ้างเพิ่งมารู้ทีหลังว่าลูกจ้างเคยติดคุกมาก่อน นายจ้างจะไล่ลูกจ้างออกทันทีโดยไม่จ่ายค่าชดเชยหรือไม่
ตรงนี้ แยกเป็น 2 ประเด็นเหมือนเดิมนะครับคือ หนึ่ง นายจ้างเลิกจ้างเขาในกรณีได้หรือไม่ กับ สอง นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยให้ลูกจ้างเขาได้หรือไม่
ในส่วนของการไล่ออก (เลิกจ้าง) นั้น ต้องถามก่อนว่าลักษณะงานของนายจ้างถือเอาประวัติเรื่องติดคุกเป็น “สาระสำคัญ" หรือไม่
เช่น ในกิจการขนส่ง นายจ้างก็มักต้องการคนขับรถบรรทุกที่ “ประวัติดี” มาทำงาน การมีประวัติดีไม่เคยติดคุกมาก่อนจึงถือเป็นสาระสำคัญของสัญญาจ้าง หากลูกจ้างโกหก บอกนายจ้างว่าไม่เคยติดคุกมาก่อนแล้วนายจ้างเชื่อรับเข้ามาทำงาน เมื่อภายหลังรู้เข้า นายจ้างก็สามารถ “เลิกจ้าง” ได้ทันทีครับเพราะถือว่านายจ้าง “สำคัญผิด” เกี่ยวกับคุณสมบัติของตัวลูกจ้างแล้ว
แต่ถ้านายจ้างไม่ถามและลูกจ้างไม่รู้ นายจ้างจะมาอ้างเหตุว่าสำคัญผิดในคุณสมบัติของตัวลูกจ้างเพื่อไล่ลูกจ้างออกในภายหลังไม่ได้นะครับ เพราะถือว่านายจ้างประมาทเองในกรณีนี้
ในส่วนของค่าชดเชย ตรงนี้ขอตอบว่า “ต้องจ่าย” ครับ เพราะกฎหมายยกเว้นให้ไม่จ่ายเฉพาะกรณีลูกจ้าง “ติดคุกในระหว่างการจ้างงาน” เท่านั้น “ไม่ใช่” กรณีติดคุก “ก่อน” ทำสัญญาจ้างงานกัน
เอาล่ะครับ ก็จบกันไปแล้วสำหรับหัวข้อ Q&A ถามตอบฉับไวสไตล์ THE LEGAL TOPICS ทางเราจะพยายามนำปัญหาในทางปฏิบัติมาตอบทุกสัปดาห์
สำหรับวันนี้ สวัสดีครับ
พุทธพจน์ นนตรี
THE LEGAL TOPICS
โฆษณา