วันนี้ 26 มิถุนายน เป็นวันสุนทรภู่ บรมครูไทยด้านบทกวี
ท่านมีผลงานกาพย์กลอนมากมายเลยทั้งที่สนุกเป็นนิทาน นิราศ และมีธรรมะสอนใจ สุภาษิตสอนใจ
วันนี้ที่อยากนำมากล่าว คือ บทประพันธ์จากสุภาษิตสอนหญิง ซึ่งเราสามารถนำมาใช้ในชีวิตประจำวันและพัฒนาตัวเองได้
#สุภาษิตสอนหญิง นับได้ว่าเป็นบทประพันธ์ชิ้นเอกของสุนทรภู่ หรือ พระสุนทรโวหาร กวีเอกของไทยและของโลก ซึ่งมีชีวิตอยู่ในช่วงปี พ.ศ. 2329 – พ.ศ. 2398 หรือในรัชสมัยรัชกาลที่ 1 ถึงรัชการที่ 4 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์
บทประพันธ์เรื่องสุภาษิตสอนหญิงนั้นไม่ปรากฏปีที่ประพันธ์อย่างชัดเจน มีเนื้อหาที่เป็นการสอนผู้หญิงในด้านต่างๆ เพื่อการเป็นกุลสตรีที่ดี เช่น การวางตัวที่เหมาะสม การพูดเจรจา การเลือกคู่ครอง เป็นต้น มีทันสมัยและใช้ได้ทุกยุคทุกสมัย มีความไพเราะมาก สัมผัสนอกสัมผัสในงดงามตามแบบฉบับของสุนทรภู่ ผู้มีความสามารถทางด้านโคลงฉันท์กาพย์กลอนและภาษาไทยในชั้นครู ไม่มีใครสามารถเทียบได้
บทประพันธ์ฉบับเต็ม ถ้าได้ไปอ่านทั้งหมดจะดีมาก แต่หมอจะนำบางบทที่ชอบมา Review นะคะ
"ขอเจริญเรื่องตำรับฉบับสอน
ชาวประชาราษฎรสิ้นทั้งหลาย
อันความชั่วอย่าให้มัวมีระคาย
จะสืบสายสุริยวงศ์เป็นมงคล
ผู้ใดเกิดเป็นสตรีอันมีศักดิ์
บำรุงรักกายไว้ให้เป็นผล
สงวนงามตามระบอบให้ชอบกล
จึงจะพ้นภัยพาลการนินทา
เป็นสาวแซ่แร่รวยสวยสะอาด
ก็หมายมาดเหมือนมณีอันมีค่า
แม้นแตกร้าวรานร่อยถอยราคา
จะพลอยพาหอมหายจากกายนาง
อันตัวต่ำแล้วอย่าทำให้กายสูง
ดูเยี่ยงยูงแววยังมีที่วงหาง
ค่อยเสงี่ยมเจียมใจจะไว้วาง
ให้ต้องอย่างกริยาเป็นนารี"
...สอนให้ผู้หญิงที่ดีมีคุณค่าในตัวเอง... value added
"อันที่จริงหญิงชายย่อมหมายรัก
มิใช่จักตัดทางที่สร้างสม
แม้นจักรักรักไว้ในอารมณ์
อย่ารักชมนอกหน้าเป็นราคี
ดังพฤกษาต้องวายุพัดโบก
เขยื้อนโยกก็แต่กิ่งไม่ทิ้งที่
จงยับยั้งช่างใจเสียให้ดี
เหมือนจามรีรู้จักรักษากาย
อันตัวนางเปรียบอย่างปทุเมศ
พึงประเวศผุดพ้นชลสาย
หอมผกาเกสรขจรขจาย
มิได้วายภุมรินถวิลปอง
ครั้นได้ชมสมจิตพิศวาส
ก็นิราศแรมจรัลผันผยอง
ไม่อยู่เฝ้าเคล้ารสเที่ยวจดลอง
ดูทำนองใจชายก็คล้ายกัน
แม้นชายใดหมายประสงค์มาหลงรัก
ให้รู้จักเชิงชายที่หมายมั่น
อันความรักของชายนี้หลายชั้น
เขาว่ารักรักนั้นประการใด
จงพินิจพิศดูให้รู้แน่
อย่าทำแต่ใจเร็วจะเหลวไหล
เปรียบเหมือนคิดปริศนาอย่าไว้ใจ
มันมักไพล่เพลงขุมเป็นหลุมพลาง"
...มีความรักได้ตามธรรมชาติ แต่ไม่แสดงออกจนเกินไป สงบสยบความเคลื่อนไหว และทันเล่ห์เหลี่ยมของผู้ชาย...พูดง่ายๆ คือ "สวยอย่างเดียวไม่พอ ต้องนิ่งเป็น สงบเป็นและคิดเป็น (ฉลาด)ด้วย"
"จงรักนวลสงวนนามห้ามใจไว้
อย่าหลงใหลจำคำที่ร่ำสอน
คิดถึงหน้าบิดาและมารดร
อย่ารีบร้อนเร็วนักมักไม่ดี
เมื่อสุกงอมหอมหวานจึงควรหล่น
อยู่กับต้นอย่าให้พรากไปจากที่
อย่าชิงสุกก่อนห่ามไม่งามดี
เมื่อบุญมีคงจะมาอย่างปรารมภ์
อย่าคิดเลยคู่เชยคงหาได้
อุตส่าห์ทำลำไพ่เก็บประสม
อย่าเกียจคร้านงานสตรีจงนิยม
จะอุดมสินทรัพย์ไม่อับจน
ถ้าแม้นทำสิ่งใดให้ตลอด
อย่าทิ้งทอดเที่ยวไปไม่ได้ผล
เขม้นขะมักรักงานการของตน
อย่าซุกซนคบเพื่อนไพล่เชือนแช
เมื่อเหนื่อยอ่อนนอนหลับอยู่กับบ้าน
อย่าเที่ยวพล่านพูดผลอประจ๋อประแจ๋
อะไรฉาวกราวเกรียวอย่าเหลียวแล
ฟังให้แน่เนื้อความค่อยถามกัน
ระวังดูเรือนเหย้าแลข้าวของ
จะบกพร่องอะไรที่ไหนนั่น
เห็นไม่มีแล้วอย่าอ้างว่าช่างมัน
จงผ่อนผันเก็บเล็มให้เต็มลง
มีสลึงพึงประจบให้ครบบาท
อย่าให้ขาดสิ่งของต้องประสงค์
จงมักน้อยกินน้อยค่อยบรรจง
อย่าจ่ายลงให้มากจะยากนาน
ไม่ควรซื้อก็อย่าไปพิไรซื้อ
ให้เป็นมื้อเป็นคราวทั้งคาวหวาน
เมื่อพ่อแม่แก่เฒ่าชรากาล
จงเลี้ยงท่านอย่าให้อดระทดใจ
ด้วยชนกชนนีนั้นมีคุณ
ได้การุณเลี้ยงรักษามาจนใหญ่
อุ้มอุทรป้อนข้าวเป็นเท่าไร
หมายจะได้พึ่งพาธิดาดวง
ถ้าเราดีมีจิตคิดอุปถัมถ์
กุศลล้ำเลิศเท่าภูเขาหลวง
จะปรากฎยศยิ่งสิ่งทั้งปวง
กว่าจะล่วงลุถึงซึ่งพิมาน
เทพไทในห้องสิบหกชั้น
จะชวนกันสรรเสริญเจริญสาร
ว่าสตรีนี้เป็นยอดยุพาพาล
ได้เลี้ยงท่านชนกชนนี"
...สอนให้รักนวลสงวนตัว ขยันทำงาน ประหยัด
มัธยัสต์ พึ่งพาตัวเองได้ และกตัญญูกตเวที
"จะสอนใจไว้ทุกสิ่งเป็นหญิงสาว
ให้พ้นคาวข่าวชั่วมามั่วสุม
ให้ผันผ่อนเหมือนหนึ่งนอนในห่วงรุม
จงสุขุมคิดแบ่งให้เบาบาง
อย่าทำนอกลักษณะจะเป็นโทษ
ตัดประโยชน์พี่น้องเขาหมองหมาง
ถึงจะรักรักให้ยืดอย่าจืดจาง
จะไว้วางกริยาให้น่าดู
จะพูดจาปราศรัยกับใครนั้น
อย่าตะคั้นตะคอกให้เคืองหู
ไม่ควรพูดอื้ออึงขึ้นมึงกู
คนจะหลู่ล่วงลามไม่ขามใจ
แม้จะเรียนวิชาทางค้าขาย
อย่าปากร้ายพูดจาอัชฌาสัย
จึงซื้อง่ายขายดีมีกำไร
ด้วยเขาไม่เคืองจิตระอิดระอา
เป็นมนุษย์สุดนิยมเพียงลมปาก
จะได้ยากโหยหิวเพราะชิวหา
แม้นพูดดีมีคนเขาเมตตา
จะพูดจาจงพิเคราะห์ให้เหมาะความ
ถึงชายใดเขาพอใจมาพูดเกี้ยว
อย่าโกรธเกรี้ยวโกรธาว่าหยาบหยาม
เมื่อไม่ชอบก็อย่าตอบเนื้อความตาม
มันจะลามเล่นเลยเหมือนเคยเป็น
ถึงจะไปในพิภพให้จบทั่ว
แต่ความชั่วอย่าให้ผู้ใดเห็น
จงอุตส่าห์ปกปิดให้มิดเม้น
จึงจะเป็นคนดีมีปัญญา
เมื่อจะจรนอนเดินดำเนินนั่ง
จงระวังในจิตขนิษฐา
อย่าเหม่อเมินเดินให้ดีมีอาฌา
แม้นพลั้งพลาดบาทาจะอายคน
เห็นผู้ใหญ่หรือใครเขานั่งแน่น
อย่าไกวแขนปัดเช่นไม่เห็นหน
ค่อยวอนว่าข้าขอจรดล
นั่นแหละคนจึงจะมีปรานีนาง
แม้นสมรจะไปนอนที่เรือนไหน
อย่าหลับไหลลืมกายจนสายสาง
ใครเห็นเข้าเขาจะเล่านินทานาง
ความกระจ่างออกกระจายเพราะกายตัว
ถ้าจะนั่งก็นั่งระวังผ้า
ไม่อาฌาเขาจะพากันยิ้มหัว
ยามสำรวลก็อย่าสรวลให้เมามัว
แม้นจะหัวหัวร่อพอสบาย
เมื่อยามยิ้มก็ยิ้มไว้แต่ในพักตร์
อย่ายิ้มนักเสียสง่าพาสลาย
อย่าเท้าแขนเท้าคางให้ห่างกาย
อย่ากรีดกรายกรอมเพลาะเที่ยวเราะเริง
จะแต่งตัวก็อย่ามัวแต่การแต่ง
อย่าทาแป้งจับกระเหม่าเข้าจนเหลิง
ใช่บ้านนอกขอกนามาแต่เยิง
ทำเซาะเซิงเขาจะโห่วิ่งโร่ไป"
...สอนมารยาทที่ควรมีในกุลสตรี
แล้วถ้าคุณเป็นกุลสตรีดังที่ท่านสุนทรภู่ได้กล่าวไว้แล้ว มีคนมาจีบคุณเยอะ คุณจะทำอย่างไร
มีข้อแนะนำว่า...
-จงเลือกผู้ชาย ที่บอกว่า เดี๋ยวไปรับ มากกว่า มาหาหน่อย
-จงเลือกผู้ชาย ที่บอกว่า เดี๋ยวพาไปหาหมอ มากกว่า ถามว่า ไปหาหมอมารึยัง
-จงเลือกผู้ชาย ที่บอกว่า เดี๋ยวจัดการให้ มากกว่า รอให้เราหาทางเอง
-จงเลือกผู้ชาย ที่บอกว่า เก็บเงินไปเลย มากกว่า ถามว่าเธอจะจ่ายเท่าไหร่
-จงเลือกผู้ชาย ที่ถามว่า เราดูแลเธอดีมั้ย / พอรึเปล่า มากกว่า เธอต้องดูแลชั้น
-จงเลือกผู้ชายที่มักจะขอบคุณหรือถามเราว่าเหนื่อยมั้ย ในเวลาเราดูแลเค้า มากกว่าคนที่นิ่งเฉย เพราะคิดว่ามันคือหน้าที่เราทั้งหมด
-จงเลือกผู้ชายที่ทะเลาะกันแค่ไหน ก็เลือกที่จะง้อและอยู่ข้างเรา มากกว่า ปล่อยให้เราต้องอยู่คนเดียว
-จงเลือกผู้ชายที่กอดเราหรืออยู่ข้างๆเราในวันที่เราแย่ มากกว่า คนที่ซ้ำเติมว่าทำยังไงทำไมถึงพลาด
❤️ สุดท้ายจงเลือกคนที่เค้ารักคุณที่เป็นคุณ และคุณก็รักเค้าในตัวตนของเค้า เพราะไม่ว่าเหตุผลอะไรทุกคน มีคำตอบในใจเสมออยู่แล้วเเหละ ❤️
แต่ปัญหาคือ ไม่มีใครให้มาเลือกนี่สิ 🤣🤣🤣🤣
- 2
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
