ลิงเล่า 🐵 ตอนที่ 3 ประสบการณ์ 'จับโกง' การเลือกตั้งซ่อมสมุทรปราการ เขต5
ประชาธิปไตย 4 วินาที ... เราคงเคยได้ยินคำเหล่านี้ซึ่งนั่นหมายถึง การมีส่วนร่วมในระบอบประชาธิปไตยของคนโดยทั่วไปก็จะอยู่แค่การเข้าคูหา และ กากบาทเลือกผู้แทนเท่านั้น แต่จริงๆแล้ว เราอาจจะตั้งคำถามกันว่า แล้วมันจะสามารถมีส่วนร่วมได้มากกว่านั้นหรือไม่?
ระหว่างที่ผมนั่งอ่านอะไรในทวิตเตอร์ไปเรื่อยเปื่อย ก็เลื่อนไปเจอโพสหนึ่งที่มีการโปรโมทงานสัมนาอันหนึ่งที่น่าสนใจมาก ...
โปสเตอร์รายละเอียดงานที่จัดทำขึ้น
พอลองอ่านในตัวโปสเตอร์ ความเข้าใจแรกเลยคือการร่วมสังเกตการณ์การเลือกตั้งซ่อมที่จะเกิดขึ้น โดยมีการฝึกอบรมอย่างเป็นระบบ กอปรกับเหล่า Speaker ที่น่าสนใจ ทำให้ผมไม่ลังเลและกดสมัครแทบจะในทันที
คณะ PVT (Parallel Vote Tabulation) เป็นชื่อที่ดูติดหูและทำให้อยากค้นหาว่ามันคืออะไร จึงเป็นอีกหนึ่งแรงกระตุ้นที่ทำให้สละเวลาเสาร์-อาทิตย์ในการพักผ่อนไปเข้าร่วมงานนี้
เมื่อมาถึงสถานที่จัดงาน ก็เป็นการสัมนา ซึ่งมีวิทยากรหลายๆท่านขึ้นมาอธิบายในส่วนของการสังเกตการณ์การเลือกตั้ง เช่นองค์กร WeWatch / CONLAB / Vote62 ฯลฯ โดยแม่งานคือ คณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การสื่อสารมวลชน และการมีส่วนร่วมของประชาชนสภาผู้แทนราษฎร
มีใจความตอนหนึ่งที่ผมได้ยินจากวิทยากร ว่าการสังเกตการณ์การเลือกตั้งในประเทศอย่างฟิลิปปินส์ ก็เป็นตัวแปรหนึ่งที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนขั้ว พลิกข้าง ของสถานการณ์ทางการเมืองหลังจากที่มืดมนภายใต้เผด็จการอยู่นาน ผมจึงมองว่าแค่การสังเกตการณ์เลือกตั้ง ก็คล้ายๆสิ่งเล็กๆที่จะสร้างความเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นได้จริง
ซึ่งลักษณะของการสังเกตการณ์และร่วมกันให้ส่งต่อข้อมูลเข้าแพลตฟอร์มถือเป็นนวัตกรรมทางการเมืองที่สำคัญอย่างหนึ่ง ดังจะเห็นได้จากในการเลือกตั้งครั้งที่ผ่านมามีการช่วยกันถ่ายภาพและรายงานผลการเลือกตั้ง อีกทั้งยังช่วยกันจับผิด จับตาดูการเลือกตั้งที่เกิดขึ้น ผ่านระบบ Vote62 เว็บไซต์ที่จัดทำโดยภาคเอกชนให้เราส่งข้อมูลเข้าไปได้ เช่น คะแนนการเลือกตั้ง หรือ ความไม่ชอบมาพากล ต่างๆ
VOTE62
ข้อมูลคร่าวๆ ที่มีการส่งขึ้นระบบไปในการเลือกตั้งครั้งที่ผ่านมาเมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2562
ซึ่งช่วงที่มีการอบรมได้มีการซักถามช่วงอายุของคนที่มาเข้าร่วมการสัมนาในครั้งนี้ และพบว่ามีน้องๆกลุ่มนึง ที่เป็นน้องๆที่อายุน้อย และ ยังเรียนมัธยมอยู่ ก็ถือเป็นเรื่องที่น่ายินดีมากๆ ที่กลุ่มช่วงอายุของคนที่สนใจการเมืองน้อยลง เป็นวัยรุ่น เพราะ เรื่องของการเมืองไม่จำเป็นที่จะต้องผูกขาดให้คนกลุ่มใดกลุ่มนึงเท่านั้น แต่คนทุกกลุ่มทุกวัย สามารถพูดถึงและเข้าร่วมได้
น้องๆชั้น ม.6 มาจากรร.รัตนโกสินทร์สมโภชบางขุนเทียน
หลังจากฝึกอบรมกันเต็มที่ ก็แยกย้ายกันไปพักผ่อนและวันรุ่งขึ้นก็ถึงเวลาจริงที่เราจะต้องนำเอาความรู้ที่เราร่ำเรียนไป มาใช้งานจริง
พร้อมปกป้องคะแนนเสียงแก่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งครับ !!
ชุดแบบสอบถามที่จะต้องกรอก
จะเห็นได้ว่ามีแบบสอบถามที่ทางผู้สังเกตการณ์จะต้อง จับรายละเอียดต่างๆที่เกิดขึ้น ทั้งก่อนเปิดหีบ ในระหว่างที่เปิดหีบ ช่วงปิดหีบแล้ว และสรุปคะแนน
โดยการสังเกตจะเห็นได้ชัดเลยว่าเจ้าหน้าที่บางท่านก็ไม่มีความแม่นในกฏระเบียบและการจัดมากเท่าใดนัก เนื่องจากเป็นการปฏิบัติหน้าที่เป็นครั้งแรกของกรรมการประจำหน่วย (กปน.) ทำให้บางครั้งเมื่อทักท้วงไป เจ้าหน้าที่อาจจะไม่มั่นใจและใช้ความน่าจะเป็นมากกว่ากฏเกณฑ์
โดยผมจะเริ่มเล่า สิ่งผิดสังเกตต่างๆที่จับได้เมื่อวาน...
ข้อแรกที่จับได้ชัดเจนมาก คือฉากกั้นด้านหลังของหน่วยเลือกตั้ง ที่ไม่ได้มีการปกปิดครอบคลุมทั้งหน่วย และคนสามารถเดินผ่านด้านหลังเพื่อสังเกตคนกาได้
แต่เมื่อได้แจ้ง ประธานกปน. ไปก็ได้รับการแก้ไขในทันที
คณะกรรมการประจำหน่วยได้เร่งทำการแก้ไข
แต่ให้ลองสังเกตง่ายๆครับว่า ถ้าไม่มีอาสาที่ไปสังเกตการณ์การเลือกตั้ง(ไม่ได้มีผมทักท้วง) สิ่งนี้น่าจะไม่ได้รับการแก้ไข และปล่อยผ่านไปแบบนั้น
ข้อที่2 ที่แทบทุกหน่วยมีการรายงานเข้ามาในกลุ่มผู้สังเกตการณ์คือเจ้าหน้าที่ ไม่ได้มีการแจ้งให้ผู้มาใช้สิทธิเปิดหน้ากากเพื่อตรวจสอบว่าหน้าตรงกับบัตรประชาชนหรือไม่ (โดยเจ้าหน้าที่มักอ้างว่า คุ้นเคย เคยชินกับคนในพื้นที่อยู่แล้ว) ซึ่งผิดหลักการปฏิบัติงาน ดังจะเห็นได้จากรูปด้านล่าง ก็มีแจ้งไว้ชัดเจนว่าให้มีการเปิดหน้ากากเพื่อตรวจเช็คก่อนสวมหน้ากากกลับเพื่อเข้าไปลงคะแนน
ยังดีที่ในหน่วยที่ผมสังเกตการณ์อยู่เมื่อทักท้วง เจ้าหน้าที่ก็ทำการขอให้ผู้มาใช้สิทธิเปิดหน้ากาก แต่ก็ไม่ได้เข้มงวดกับทุกคน (ซึ่งนี่ถือเป็นจุดบอดหนึ่งที่สำคัญที่อาจทำให้เกิดการทุจริต เวียนบัตร เวียนคนกาได้เลย)
การสังเกตการณ์ในหน่วยผมผ่านไปเรียบร้อยดี มีหน่วยข้างๆที่ผมเห็นว่ามีการยืนถ่ายรูปข้างในพื้นที่หน่วยเลือกตั้ง(หลังแนวเส้นกั้นของกกต.) โดยที่เจ้าหน้าที่กปน.ไม่ได้ห้ามเพราะเขาแจ้งว่าเป็นพ่อ-ลูกกับเจ้าหน้าที่มาถ่ายรูปกัน แต่จริงๆแล้วไม่ควรทำได้เลย ตรงนี้เจ้าหน้าที่กปน.ไม่ห้ามเลยด้วยซ้ำ กลับกลายเป็นผมที่ต้องเดินเข้าไปและขอให้เขาหยุดการกระทำนั้น เพราะผิดกฎหมายอย่างชัดเจน ซึ่งเจ้าหน้าที่กปน.ในหน่วยข้างๆ ก็แสดงความไม่พอใจ เพราะอยากจะหยวนๆให้เขาได้ถ่ายรูปกัน
หลังจากนั้น ผมได้ยินผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ท่านหนึ่งเดินเข้ามาถามอสม.ที่นั่งตรวจอุณหภูมิอยู่ข้างหน้าหน่วยเลือกตั้ง ว่า
"ของเรา เบอร์อะไรนะ" ซึ่งจริงๆแล้วไม่สามารถทำได้ แต่เจ้าหน้าที่อสม. ในบริเวณนั้นเห็นผมอยู่ใกล้ๆ จึงรีบบอกปัดไป
ในระหว่างวันก็จะต้องคอยสังเกตพฤติการณ์ต่างๆตลอดเวลา
สุดท้ายการเปิดให้ลงคะแนนก็สิ้นสุดลง ณ เวลา 17.00 (ซึ่งของเขตผมประกาศจบก่อน 2 นาที) จริงๆแล้วต้องประกาศที่ 17.00 เป๊ะ ตามหลักเมื่อจะเปิดหีบเจ้าหน้าที่จะต้องทำลายบัตรเลือกตั้ง โดยการเจาะหรือทำเครื่องหมายก่อนนับคะแนน แต่เมื่อผมทักท้วงไป ก็ไม่ได้มีการทำลายบัตรเลือกตั้งแต่อย่างใด กลับแค่ผูกเชือกและเก็บเข้าใส่ซอง
เก็บบัตรเลือกตั้งโดยที่ไม่มีการเจาะทำลาย
โดยเมื่อเริ่มนับคะแนน ในที่นี้ผมสังเกตเพิ่มเติมว่า การขานคะแนนและการกาตัวเลขลงบนบอร์ดคะแนนทำให้ประชาชนที่มาสังเกตการณ์มองเห็นได้ยากมาก เนื่องจากตัวเล็กและทำให้อาจเกิดการกาคะแนนผิดได้ ดังที่เคยเกิดในการเลือกตั้งครั้งที่ผ่านมา
เมื่อเปรียบเทียบระหว่างหน่วยเลือกตั้งที่มีผู้สังเกตการณ์อยู่ เทียบกับหน่วยข้างๆ ที่ปฏิบัติงานเสร็จเร็วมากเพราะไม่มีผู้สังเกตการณ์คอยดูอยู่นั้นก็พอจะบอกได้คร่าวๆนะครับว่าในหน่วยที่มีผู้สังเกตการณ์ เจ้าหน้าที่มีการระมัดระวังมากขึ้น ซึ่งก็เป็นผลดีต่อการเลือกตั้งและทำให้ลดการผิดพลาดลงได้
แต่การปฏิบัติหน้าที่นี้ เข้าใจว่าเราต้องใช้ความกล้าหาญอย่างมากเลยครับ ที่จะต้องทักท้วงในสิ่งที่ผิด ซึ่งบางครั้งทางกฎหมายไม่ได้ให้อำนาจหน้าที่กับทางผู้สังเกตการณ์ไว้ แต่ถ้าในอนาคตหน่วยงานการตรวจสอบการเลือกตั้งคู่ขนานแบบนี้ ถูกทำให้มีตัวตนและสามารถทักท้วงตรวจสอบได้อย่างเต็มที่ ผมว่าเราจะมีการเลือกตั้งที่โปร่งใสมากขึ้นและยุติธรรมต่อทุกฝ่ายทุกพรรคครับ
สุดท้ายนี้ผมขอขอบคุณผู้จัดงานทุกท่าน ที่ได้ให้ความรู้และจัดกิจกรรมดีๆแบบนี้ขึ้นครับ เพื่อเพิ่มการมีส่วนร่วมของประชาชนในภาคการเมือง 🐵🙏🏻
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
