Blockdit Logo (Mobile)
ใหม่มีสาระ
•
16 ก.ย. 2020 เวลา 17:02 • ไอที & แก็ดเจ็ต
Apple watch series 6 วัด oxygen ในเลือดได้อย่างไร
Apple.com
สมมติว่ามีคนไข้คนหนึ่งมาหาหมอด้วยอาการหายใจหอบเหนื่อย หมายความว่ามีความเป็นไปได้ว่าคนไข้คนนั้นอาจจะเป็นโรคปอดหรือโรคหัวใจอะไรซักอย่าง ซึ่งการจะดูว่าสภาวะโรค ณ ตอนนั้นของคนไข้เป็นอย่างไรบ้าง อย่างหนึ่งที่จะช่วยหมอประเมินคนไข้ได้ ก็คือ ความเข้มข้นของ oxygen ในเลือด 

ซึ่งถ้าหากต้องการความแม่นยำสูงๆ เราจะใช้การเจาะเลือดจากเส้นเลือดแดง แล้วนำมาวิเคราะห์ค่าความเข้มข้นของ oxygen ในเลือด (เรียกย่อๆว่า PaO2) ซึ่งค่าปกติจะอยู่ประมาณมากกว่า 60-65 มม.ปรอท
แต่ในทางปฏิบัติ จะมีแค่บางโรคเท่านั้นที่จำเป็นต้องเจาะเส้นเลือดแดงคนไข้เพื่อประเมิน oxygen ในเลือด เพราะว่ามันเจ็บมาก! แถมยังต้องรอผลเลือดจากห้อง lab อีกต่างหาก
โดยส่วนใหญ่แล้วเราจะมีอุปกรณ์ที่ชื่อว่า pulse oximeter หรือเรียกเป็นชื่อง่ายๆว่า เครื่องจับ oxygen ที่ปลายนิ้ว
www.medkitservice.com
เครื่อง pulse oximeter คือ อุปกรณ์ที่นำมาวัดค่าความเข้มข้นของ oxygen ในเลือดเพียงแค่หนีบเครื่องนี้ไว้ที่นิ้วมือ (หรือนิ้วเท้าก็ได้ถ้าไม่รังเกียจ) (บางยี่ห้อก็ออกแบบมาให้หนีบใบหู) โดยจะแปลผลออกมาในรูปแบบของ percent (ในคนปกติควรจะมีค่ามากกว่า 92%) (ยิ่ง percent เยอะแสดงว่าเรามีความเข้มข้นของ oxygen ในเลือดสูง)
หลักการทำงานของอุปกรณ์นี้คือ มันจะมีตัวปล่อยแสง (light source) ยิงแสงสีแดงและคลื่น infrared ออกไป เข้าไปในเส้นเลือดผ่านนิ้วเรา ซึ่งปกติในเส้นเลือดเราก็จะมีทั้งเม็ดเลือดแดงที่กำลังขน oxygen อยู่ (เรียกสั้นๆว่า Oxy Hb) และเม็ดเลือดแดงที่ไม่ได้ขน oxygen (Deoxy Hb) (oxy ย่อมาจาก oxygen ส่วน Hb ย่อมาจาก hemoglobin แปลว่า เม็ดเลือดแดง)
1
Light source and light detector
โดย Oxy Hb สามารถดูดคลื่น infrared ได้ดีกว่าแสงสีแดง
ส่วน Deoxy Hb สามารถดูดแสงสีแดงได้ดีกว่าคลื่น infrared
ซึ่งแสงที่เหลือจากการดูดซึมจะทะลุนิ้วมือไปสู่ตัวรับแสง (light detector) และจะนำผลที่ได้ไปคำนวนต่อเป็นค่าความเข้มข้นของ oxygen ในเลือด
เช่นถ้าเครื่องสามารถตรวจได้ว่าเม็ดเลือดแดงของคนไข้คนนี้สามารถดูดซับคลื่น infrared ได้ดี แสดงว่ามี oxygen ในเลือดสูง
แต่ถ้าตรวจพบว่าเม็ดเลือดแดงคนไข้คนนี้ดูดซับแสงสีแดงได้ดี แสดงว่ามี oxygen ในเลือดต่ำ
Oxy Hb ดูดซับ infrared ได้ดี ส่วน Deoxy Hb ดูดซับแสงสีแดงได้ดี
ซึ่งประโยชน์ของเครื่องนี้คือ สะดวก รวดเร็ว (ประมาณว่าหนีบนิ้วปุ๊บ รู้ผลปั๊บ ไม่ต้องรอผลจากห้อง lab) ปลอดภัย และไม่เจ็บตัว แต่แน่นอนทุกอย่างย่อมมีข้อเสีย จุดอ่อนของเครื่องนี้คือ ถ้าหากคนไข้นิ้วเปื้อน, นิ้วดำ, paint เล็บ, หรือมือเย็น อาจจะทำให้เครื่องแปลผลผิดพลาดได้
พูดกันมาตั้งนาน ได้เวลากลับมาที่ apple watch และคำถามของเรา
apple watch series 6 จะมีแหล่งกำเนิดแสงเป็นหลอด LED 4 หลอดและตัวรับแสง(photodiodes) 4 ตัว โดยหลักการทำงานของมันก็จะคล้ายๆกับ pulse oximeter ที่เราได้คุยกันมาข้างบน คือ ตัวหลอด LED จะส่องแสงสีแดงและคลื่น infrared ไปยังเส้นเลือดที่ข้อมือ ตัวรับแสงก็จะตรวจความสามารถในการดูดซึมแสงสีแดงและ infrared ของเม็ดเลือด และนำผลที่ได้ไปคำนวนต่อโดยใช้ advance algorithms(ในเวปของ apple เค้าบอกมาอย่างงี้) จนได้ค่า oxygen ในเลือดออกมา
Apple.com
ก่อนจะจากกันขอแถมความรู้อีกนิดหน่อย
หลายๆคนอาจจะมีโอกาสได้ซื้อ apple watch series 6 มาใช้ (หรือไม่ได้ซื้อมาใช้ก็ได้)อยากให้รู้ว่าเมื่อไหร่ถึงจะเรียกว่าผิดปกติ และควรไปหาหมอ
ควรไปพบแพทย์เมื่อหายใจเหนื่อย เจ็บแน่นหน้าอก นอนราบไม่ได้ หรือวัด oxygen ในเลือดได้น้อยกว่า 92% อาจจะแสดงถึงความผิดปกติทางระบบหายใจ หรือหัวใจและหลอดเลือดได้ครับ
ขอบคุณทุกคนที่อ่านบทความนี้จนจบครับ ขอให้ทุกคนสุขภาพดี สวัสดีครับ
สำหรับคนที่ต้องการอ่านข้อมูลเพิ่มเติม
ref :
American Lung association : Pulse Oximetry
โฆษณา