มรดกหนี้
เขียนโดย Window M
ความตาย เจ้ามรดก ทายาท และ มรดก
คนทั่วไปมองว่า การได้รับมรดกจากญาติที่ตายหรือสมาชิกในครอบครัว เป็นลาภเงินทองของผู้รับ ตั้งตารอใช้เงินทองอย่างสุขใจ โดยไม่เข้าใจหลักกฎหมายมรดกอย่างถูกต้องว่า มรดกมิใช่มีแค่เงินทองของผู้ตาย ยังมีเรื่องสำคัญรออยู่ที่ผู้รับก็ต้องมีภาระรับผิดชอบนี้ไปพร้อมกับทรัพย์สินของผู้ตายด้วย เมื่อชีวิตมีความไม่แน่นอน ส่วนความตายคือความแน่นอน สังคมจึงเขียนระเบียบจัดการมรดกของผู้ตายที่ชัดเจน
แต่คนส่วนมากมองเห็นด้านเดียวของคำว่า “มรดก” นั่นคือ ทรัพย์สินของคนตาย อีกคำถามที่ไม่ค่อยได้ถามกันคือ คนไม่มีเงินมีมรดกได้หรือไม่ คำตอบด้วยหลัก
กฎหมายคือถ้าไม่มีเงินทอง ทรัพย์สินอื่น แต่มี หนี้สิน เขาก็ทิ้งมรดกหนี้ให้ทายาท
ได้
หลักกฎหมายว่าด้วยจัดการมรดกให้ความหมายของคำว่า “มรดก” คือ ทรัพย์สินที่อยู่ในรูป สังหาริมทรัพย์หรืออสังหาริมทรัพย์และหนี้สินของผู้ตาย นั่นหมายความว่า เมื่อมีคนตาย ทรัพย์สินและหนี้สินของเขาหรือเธอ จะกลายเป็นมรดกตกทอดแก่ทายาท มิได้หมายความว่า ทายาทจะรับเฉพาะทรัพย์สิน ไม่รวมหนี้สิน แต่เป็นการรับทั้งทรัพย์สินและหนี้สิน โดยกำหนดขอบเขตว่า ถ้าเป็นการชดใช้หนี้สิน ทายาทจะรับผิดชอบไม่เกินมูลค่าทรัพย์สินที่ได้รับมาในฐานะผู้รับมรดก ตัวอย่างเช่น พ่อตายมีทรัพย์สินมูลค่า 100 บาท หนี้สิน 95 บาท มีลูก 1 คน นั่นหมายความว่า ลูกจะต้องรับทรัพย์สิน 100 บาทและหนี้สิน 95 บาทของผู้ตายไว้ เจ้าหนี้มีอำนาจทวงหนี้จากลูกได้ไม่เกินกว่ามูลค่าทรัพย์สินอันเป็นมรดก 100 บาท สุดท้ายลูกจะได้ทรัพย์สินหักหนี้สิน เท่ากับ จำนวนเงินที่เหลือ 5 บาท ในทางกลับกัน ถ้าหนี้สินมากกว่าทรัพย์สิน เจ้าหนี้ก็ได้เงินคืนไปไม่เกินกว่าทายาทได้รับมรดกไว้ ส่วนที่เหลือตกเป็นภาระของเจ้าหนี้เอง ทายาทก็ไม่มีภาระหนี้สินของคนตายต่อไป
คนตาย หนี้สิน ทายาท และมรดก
ผู้รับมรดกทางกฎหมายก็กำหนดไว้ 2 แบบ คือ ทายาทโดยธรรม และ ทายาท
ตามพินัยกรรม การเป็นทายาทถือเป็นโชคดีก็ได้ โชคร้ายก็ได้ ขึ้นอยู่ว่า ได้รับทรัพย์สินหรือหนี้สินมากกว่ากัน ทายาทโดยธรรม เป็นทายาทตามกฎหมายกำหนดไว้ เช่น ลูกหลาน ภรรยา ปู่ย่าตายาย ลุงป้าน้าอา เป็นต้น ส่วนทายาทตามพินัยกรรม คือ กรณีเจ้ามรดกหรือคนตายเขียนพินัยกรรมแบ่งทรัพย์สินไว้แก่ทายาทของเขาซึ่งอาจมาจากสายเลือดของเขาหรือคนอื่นก็ได้ เขียนได้ตามอำเภอใจ พินัยกรรม เป็นการแสดงเจตนาของคนตายว่าต้องการจัดการทรัพย์มรดกให้เป็นอย่างไรก็ได้
กรณีทายาทมีหลายคน ได้รับมรดกไม่เท่าเทียมกัน มีคนสงสัยว่า เจ้าหนี้จะใช้
สิทธิทวงหนี้อย่างไร จากใคร คำตอบคือ กฎหมายให้สิทธิเจ้าหนี้เลือกทวงหนี้จาก
ทายาทคนไหนก็ได้ที่ได้รับมรดกจากคนตาย แต่จำกัดว่า จะได้รับคืนหนี้ไม่เกินกว่า
มูลค่าทรัพย์มรดกที่ทายาทคนนั้นได้รับไว้ เช่น หนี้สินคนตาย 100 บาท มรดกแบ่ง
แก่ทายาท 2 คน คนหนึ่งได้ 60 บาท อีกคนได้ 40 บาท เจ้าหนี้เลือกทวงหนี้จาก
ทายาททั้งสองก็ได้ คนหนึ่งคนใดก็ได้ แต่จะได้รับคืนหนี้จากคนหนึ่งไม่เกิน 60 บาท อีกคนไม่เกิน 40 บาท จะเรียกเกินกว่าสิทธิในมรดกของแต่ละคนไม่ได้หรือคนหนึ่ง
ได้ 100 บาท อีกคนไม่ได้รับเลย เจ้าหนี้เรียกคืนหนี้จากทายาทที่ไม่ได้รับทรัพย์มรดกย่อมทำไม่ได้และจะให้จ่ายจากทร้พย์สินของทายาทเองก็ไม่ได้ ดังนั้น ถ้าคนตาย
ไม่มีทรัพย์สิน มีแค่หนี้สิน เจ้าหนี้ก็ไม่อาจทวงหนี้จากทายาทที่ไม่มีมรดกทรัพย์สิน
หรือเงินทองของคนตายเพราะห้ามเจ้าหนี้บังคับหนี้สินจากทรัพย์สินของทายาทเอง
Credits :
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
ภาพประกอบจาก Pixabay
*****************************************
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
