21 ม.ค. เวลา 23:18 • โควิด-19
🌟วัคซีนโควิดปลอดภัยแค่ไหน?🌟
เริ่มสงสัย และไม่แน่ใจกันแล้วใช่ไหมคะ? ว่าวัคซีนใหม่ ผลิตจากขบวนการใหม่ ใช้เวลาพัฒนาแค่ 1 ปี จะปลอดภัยแน่หรือ?
ภาพจาก https://www.technologynetworks.com/immunology/news/managing-immune-helper-cells-in-elderly
ยิ่งมีข่าวผู้เสียชีวิตหลังฉีดวัคซีนโควิด ที่รายงานโดย Norwegian Medicine
Agency คงทำให้ตื่นตระหนกกันบ้าง
รายงาน เขียนว่า “🎈จนถึงวันที่ 14 มค 2021 นอร์เวย์ฉีดวัคซีนให้กับคนไป 43,740 คนส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุในบ้านพักคนชรา มีรายงานการเสียชีวิต 23 ราย เกิดขึ้นภายใน 6 วันหลังฉีดวัคซีน”🎈
Dr Watle แพทย์อาวุโสของ NIPH (Norwegian Institute of Public Health) กล่าวว่า “ในคนไข้ที่อ่อนแอมากๆ แล้วมาเสียชีวิตหลังฉีดวัคซีน ไม่ได้แปลว่า มีความเกี่ยวข้องกันระหว่างการฉีดวัคซีนโควิด19 กับการเสียชีวิตนั้น”
คุณหมอยังกล่าวต่อว่า “ก่อนแปลผลข้อมูลนี้ ต้องมองภาพรวมก่อนว่า ผู้ที่อยู่ในบ้านพักคนชรามีความเสี่ยงสูงต่อโรคที่รุนแรง และมีโอกาสเสียชีวิตทั้งจากโรคโควิด 19 และ
โรคอื่นๆ จึงเป็นกลุ่มแรกที่ได้รับวัคซีน และกลุ่มผู้สูงอายุเหล่านี้โดยเฉลี่ยเสียชีวิตในบ้านพักคนชราสัปดาห์ละประมาณ 300 คนอยู่แล้ว “
แปลว่า ถึงแม้จะไม่ได้รับวัคซีน ก็มีคนตายวันละ 45 คน เป็นปกติของบ้านพักคนชรา และ
23คนที่เสียชีวิตอาจจะไม่เกี่ยวกับวัคซีนเลยก็ได้!
คงต้องหาสถิติมายืนยันล่ะค่ะ ว่าผู้ที่พักในบ้านคนชราที่อายุใกล้เคียงกัน กลุ่มที่ยังไม่ได้ฉีดวัคซีนมีอัตราตายเท่าไร มากน้อยกว่ากันแค่ไหน
ภาพจาก https://www.straitstimes.com/singapore/norway-elderly-deaths-could-be-isolated-incident-benefits-of-covid-19-vaccine-outweigh
ขณะนี้เขาคงกำลังวิเคราะห์เจาะลึกกันอย่างเคร่งเครียดว่า สาเหตุการเสียชีวิตเกิดจากอะไรกันแน่ เราก็ต้องรอฟังกันต่อไป
แต่ก็เป็นไปได้ว่า ผลข้างเคียงของวัคซีน “อาจจะมีส่วนทำให้ผู้ที่เปราะบางบางคนถึงแก่ชีวิตได้”
NIPH ถึงกับออกมาย้ำว่า “ผู้ที่อ่อนแอมากๆ หรือมีช่วงชีวิตที่เหลืออยู่ไม่นาน จะต้องนำมาพิจารณาเป็นรายบุคคลว่า ประโยชน์ที่จะได้จากการฉีดวัคซีน คุ้มกันกับความเสี่ยง จากผลข้างเคียงที่อาจจะเกิดขึ้น จนทนไม่ไหวหรือไม่”
🎈สรุปง่ายๆว่า คนที่แก่มากๆกับป่วยมากๆ ต้องชั่งน้ำหนักว่า ผลได้จากการฉีดวัคซีน จะคุ้มกับผลเสียจากผลข้างเคียงของการฉีดวัคซีนหรือไม่🎈
🌟ที่นอร์เวย์ฉีดวัคซีนCOVID-19ของบริษัทไหน?
บริษัท Pfizer-BioNTech ค่ะ คนละบริษัทกับที่กำลังขึ้นทะเบียนในประเทศไทย ซึ่งเป็นวัคซีนCOVID-19 ของ บริษัท AstraZeneca จับมือกับมหาวิทยาลัยอ๊อกซ์ฟอร์ด
🌟วัคซีนของ 2 บริษัทนี้ มีส่วนประกอบแตกต่างกันอย่างไร และมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง?
💥วัคซีนของ AstraZeneca-Oxford เป็น Adenovirus vector vaccine คือวัคซีนที่ตัดแต่ง gene ของ Adenovirus เอา ส่วน DNA ที่เป็นคำสั่งสร้าง spike protein ของไวรัส SARS-CoV-2 (ที่ทำให้เกิดโรคโควิด)ใส่เข้าไป ให้adenovirus เป็นรถนำเอาคำสั่งไปส่ง ให้เซลล์ของคนสร้าง spike proteinขึ้นมา ล่อให้ร่างกายสร้างภูมิต้านทาน
รายละเอียดกลับไปให้อ่านทำความเข้าใจที่โพสต์นี้ได้ค่ะhttps://www.blockdit.com/posts/600688dfba5a70092a881be4
💥สรุปคือของ AstraZeneca เป็นวัคซีน ที่ใช้ DNA เส้นคู่ฝากไปกับ adenovirus ให้เข้าไปในนิวเคลียส และ ออกมาเป็น mRNA เส้นเดี่ยว เป็นแม่พิมพ์ ก๊อปปี้ spike protein ออกมามากมาย เพื่อกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกัน 💥
วัคซีนชนิด Adenovirus vector มีการพัฒนาต่อเนื่องมานานกว่า 30 ปีแล้ว และเป็นวิธีการที่มีการทดลองในคนจำนวนมากมาแล้ว
และยังมีข้อดีคือ สามารถกระตุ้นการสร้างภูมิคุ้มกันได้ทั้ง 2 แบบคือ
1.Humoral immune response ผ่านทางB-cell ซึ่งจะกลายเป็น plasma cell ที่ผลิตสาร antibody เพื่อจับกับตัวไวรัสโดยตรง
2.Cellular immune response ผ่านทาง cytotoxic T cell ซึ่งจะจำเซลล์ที่ ถูกไวรัสบุกได้ และเข้าไปทำลายทันที
ดังนั้นทั้งไวรัส และเซลล์ที่ถูกไวรัสบุกเข้าไป จะถูกทำลายอย่างรวดเร็ว ก่อนที่โรคจะลุกลามไปมาก
🌟ผลข้างเคียงของวัคซีนโควิด AstraZeneca
🎈ที่พบบ่อย มาก(อาจจะพบมากกว่า 1 ใน 10 คน)
ปวดบวมแดงร้อนคันบริเวณที่ฉีด
รู้สึกไม่สบาย เหนื่อยอ่อน หนาวสั่น ปวดหัว คลื่นไส้ ปวดข้อ ปวดกล้ามเนื้อ
🎈ที่พบบ่อย (1ใน 10คน) : ก้อนที่ตำแหน่งฉีด ไข้ อาเจียน อาการเหมือนหวัด เช่น ไข้สูง เจ็บคอ น้ำมูกไหล ไอ
🎈ที่พบไม่บ่อย (1 ใน 100): เวียนหัว เบื่ออาหาร ปวดท้อง ต่อมน้ำเหลืองโต เหงื่อออกมาก ผื่นคันแดง
ในช่วงทดลองฉีดวัคซีนพบได้น้อยมากที่มีรายงานเกี่ยวกับ การอักเสบของระบบประสาท ทำให้ชา เหมือนเข็มจิ้ม แต่ยังไม่ยืนยันว่าอาการเหล่านี้เกิดจากวัคซีนหรือไม่
💥ส่วนวัคซีนของ Pfizer-BioNtech เป็น mRNA Vaccine ซึ่งยังไม่เคยมีวัคซีนที่ใช้ขบวนการนี้มาก่อน วัคซีนนี้เป็นตัวแรกที่ใช้ mRNA
วัคซีนแต่ก่อนมักจะใช้ไวรัสที่ทำให้อ่อนฤทธิ์ มาเป็นตัวกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิ
แต่ mRNA vaccine ใช้ ระหัสพันธุกรรมของไวรัสมาสังเคราะห์ mRNA ในห้องแล็บ ในกรณีนี้ คือใช้ระหัสสำหรับการสร้าง spike protein มาสังเคราะห์ mRNA เพื่อเป็นแม่พิมพ์ ส่งเข้าไปในเซลล์คน
ภาพจาก compoundchem.com
🌟ตรงนี้จะต่างกับ วัคซีนของ AstraZeneca แล้วนะคะ🌟
จำได้ไหมคะ วัคซีนของAstraZeneca จะส่ง DNA ของไวรัสเข้าในนิวเคลียส แล้วจึง ออกมาเป็น mRNA
แต่ของPfizer ใส่ mRNA ที่สังเคราะห์ขึ้นมาในห้องแล็บ เข้าเซลล์โดยตรง ไม่เข้ายุ่งเกี่ยวกับนิวเคลียสไข่แดงเลย
ทีนี้ปัญหาของ mRNA จากภายนอก คือมันจะถูกเอนไซม์ย่อยสลายไปอย่างรวดเร็วก่อนจะเข้าไปทำงานในเซลล์ได้ จึงต้องมีไขมันหุ้มไว้อีกชั้นหนึ่งด้วย
ดังนั้น วัคซีนโควิด ชนิด mRNA จึงมีทั้ง mRNA สังเคราะห์ และ เม็ดไขมันเล็กๆ ขนาดนาโน(Lipid nanoparticle)หุ้ม เพื่อให้มีความคงทนขึ้น ให้เข้าเซลล์ได้ก่อนถูกทำลาย
mRNA ที่มี lipidnanoparticle ห่อหุ้ม (ภาพจาก Nature)
จึงไม่น่าแปลกใจที่จะมีโอกาสเกิดปฏิกริยา “แพ้” วัคซีนชนิดนี้ได้ เพราะมีส่วนประกอบสังเคราะห์หลายตัว
แต่mRNAวัคซีน ก็มีข้อดีหลายอย่าง คือ
1.ผลิตได้เร็ว สังเคราะห์RNA ในห้องแล็บ เหมาะสมกับสถานการณ์ตอนนี้ที่มีโรคระบาดที่ต้องรีบป้องกันควบคุม
2.มีความปลอดภัย RNAสังเคราะห์ ไม่ทำให้เกิดโรค และหลังจากมันทำหน้าที่ผลิตโปรตีนที่ต้องการได้แล้ว มันก็จะแตกสลายไปในเวลาอันรวดเร็ว
🌟ผลข้างเคียง หรือ side effect ของวัคซีนPfizer-BioNTech มีอะไรบ้าง?🌟
ผลข้างเคียง ที่มีรายงาน มีดังนี้
ปวดบริเวณที่ฉีด ปวดหัว เหนื่อยอ่อน
ปวดกล้ามเนื้อ หนาวสั่น ปวดข้อ ไข้
บวมแดงบริเวณที่ฉีด คลื่นไส้
ต่อมน้ำเหลืองโต
มีโอกาสน้อยมากที่จะทำให้เกิด ปฏิกริยาภูมิแพ้ชนิดรุนแรง ซึ่งมักเกิดขึ้นภายในไม่กี่นาที ถึง1 ชั่วโมงหลังฉีด จึงควรนั่งรอดูอาการหลังฉีดวัคซีน
อาการแพ้รุนแรง : หายใจลำบาก หน้าบวม คอบวม หัวใจเต้นเร็ว ผื่นแดงขึ้นทั่วตัว เวียนหัว อ่อนแรง
เท่าที่อ่านข้อมูลวัคซีนของ 2 บริษัทก็พบผลข้างเคียงไม่มาก น่าจะค่อนข้างปลอดภัย แต่ก็คงต้องรอดูต่อไปในระยะยาวด้วยค่ะ
วันนี้ข้อมูลอาจจะค่อนข้างหนัก ให้ดูการ์ตูนจาก Nature ไปพลางๆที่ลิ้งค์ ข้างบนนี้ค่ะเขาสรุปให้เข้าใจได้ดีเกี่ยวกับการผลิตวัคซีนชนิดใหม่ๆ ว่ามีขั้นตอนอย่างไรบ้าง
ขอให้ถือว่าเป็นการอ่านแล้วเอามาแบ่งปันการเรียนรู้ไปด้วยกันนะคะ ไม่ได้เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านนี้แต่อย่างใด
เพียงแต่สนใจหาข้อมูล เพื่อนำมาประกอบการตัดสินใจว่า ถ้าวัคซีนมาถึงจริงๆแล้วตนเองจะฉีดหรือไม่เท่านั้นน่ะค่ะ😀
🌟ล่าสุดรายงานใน JAMA online เช้าวันนี้
รายงาน รายละเอียดของ ผู้ที่มีอาการแพ้แบบ Anaphylaxis 21 ราย ในจำนวนผู้ที่รับวัคซีนโควิดของ Pfizer ไปประมาณ 1.8ล้านโด๊ส คิดเป็นอัตรา 11.1 ต่อ 1 ล้านคน และไม่มีผู้ใดเสียชีวิต
January 21, 2021
Allergic Reactions Including Anaphylaxis After Receipt of the First Dose of Pfizer-BioNTech COVID-19 Vaccine
พญ ศิริพัฒนา ศิริธนารัตนกุล กุมารแพทย์
อ้างอิง

ดูเพิ่มเติมในซีรีส์
    รอบรู้รอบแมว
    รู้ว่าเสี่ยงแต่คงต้องขอลอง🎵🎶