case study ผื่นขึ้นหลังการรับประทานยาจีนด้วยตัวเอง
เมื่อวานมีน้องเภสัชคนนึงมาปรึกษาผมเรื่องสมุนไพรตัวหนึ่ง โดยที่คนรู้จักของน้องเภสัช (อายุประมาณ 43-44 ปี อยู่ภาคใต้ ) ได้กินสมุนไพรตัวนึงที่จะช่วยในเรื่องประจำเดือน (ซื้อกินเองมาหลายเดือนมาก จากการแนะนำจากคนรู้จักอีกที โดยที่ไม่ได้จ่ายยาโดยหมอจีน) ซึ่งแรกๆกินแล้วก็ประจำเดือนมาดี แต่เมื่อ 1 เดือนที่ผ่านมานี้ มีอาการปวดหัวและผื่นขึ้น ไปตรวจก็ไม่ทราบสาเหตุของการเกิดผื่น น้องเภสัชคนนี้ก็เลยมาปรึกษาผม และก็ได้ส่งรูปสมุนไพรมาให้ดู
จากผมดูคร่าวๆแล้วพบว่าสมุนไพรตัวนี้ก็คือ 阿胶 เออเจียว ซึ่งเป็นสมุนไพรที่ดีมากในการบำรุงเลือด 补血 บำรุงอิน 滋阴 เลือดและรักษาเรื่องโรคของประจำเดือน เมื่อผมดูจากตัวสมุนไพรแล้ว และวิเคราะห์ถึงอายุของผู้หญิงคนนี้ผมก็พอสรุปคร่าวๆว่าอาการผื่นอาจเกิดจากสมุนไพรตัวนี้ และก็ขอให้น้องเภสัชคนนี้ลองไปถามผู้หญิงคนนี้ดูว่า นอกจากปวดหัวและผื่นแล้ว มีอาการปากขม กระหายน้ำบ่อย ท้องอืดอาหารไม่ย่อย รวมด้วยใช่หรือไม่ หลังจากน้องเภสัชกลับไปถามก็ตอบกลับมาว่า มีอาการตามที่บอกทุกประการ ผมก็เลยแนะนำให้หยุดสมุนไพรตัวนี้ก่อนแล้วค่อยดูอาการอีกที เพราะว่าสมุนไพรตัวนี้ไม่เหมาะกับสภาพร่างกายตอนนี้ของผู้หญิงคนนั้น
ด้วยความที่อาการของผู้หญิงคนนั้นตรงกับที่ผมสอบถามหลายอาการ น้องเภสัชก็เลยสนใจและถามผมว่ารู้ได้อย่างไร และมันเกิดขึ้นเพราะอะไร
ผมก็เลยวิเคราะห์ให้ฟังว่า ตามศาสตร์ของแพทย์แผนจีนนั้นการใช้สมุนไพรจีนใดก็ตามจะต้องยึดตามลักษณะร่างกายของคนไข้เป็นสำคัญ และจะต้องมีการปรับเปลี่ยนยาเพื่อให้เข้ากับสภาพร่างกายที่เปลี่ยนไป
วิเคราะห์จากอาการ ณ ปัจจุบัน อาการผื่นนี้เกิดจากเลือดร้อน（血热）ที่พัฒนาจากภาวะร้อนชื้น ( 湿热 ）เดิมทีสภาพร่างกายของผู้หญิงคนนี้เป็นอย่างไรผมก็ไม่แน่ใจนักเนื่องจากไม่เคยเห็นตัวจริง แต่จากอายุ 40+ คาดน่าจะมีร่างกายที่ค่อนข้างร้อนและอินพร่อง มาก่อนทำให้ ประดำเดือนผิดปกติ ซึ่งแรกๆทาน สมุนไพรเออเจียว นี้น่าจะได้ผลที่ค่อนดี แต่เออเจียวเป็นสมุนไพรที่มีฤทธิ์บำรุงอิน แต่เรื่องจากคนนี้พักอาศัยที่ภาคใต้ ซึ่งอากาศค่อนข้างชื้น และหลายเดือนก่อนหน้านี้ก็เป็นฤดูฝน ปกติความชื้นจะทำให้ระบบย่อยของคนเราทำงานได้ไม่ดี และการที่ทานสมุยไพรบำรุงอินนานๆจะทำให้เกิดสภาวะเหนียว (滋腻）และส่งผลให้เกิดภาวะย่อยยาก เกิดความชื้นในร่างกายสะสม และความชื้นสะสมเป็นระยะเวลานึงก็จะเกิดความร้อน ( 化热） แม้ว่าในตำราทั่วไปจะบอกว่าสมุนไพรนี้มี รสหวาน 味甘 ฤทธิ์กลาง 性平 แต่ก็มีบางตำราที่บอกไว้ว่ามันมีฤทธิ์อุ่นเบาๆ ( 微温) จากหลายปัจจัยผนวกกันก็เลยเกิดสภาวะ ร้อนชื้น ( 湿热 ）ก็เลยเกิดอาการ ผื่นขึ้น ขมคอ กระหายน้ำ ท้องอืด อาหารไม่ย่อย ตรงตามที่วิเคราะห์และที่คนไข้กล่าวให้ฟัง
เพื่อความชัดเจนในข้อสันนิษฐานเลยขอให้ถ่ายรูปลิ้นให้ดู ก็ปรากฏพบว่า ลิ้นมีลักษณะตรงตามข้อสันนิษฐาน (ลักษณะลิ้นแบบนี้คือภาวะร่างกานร้อนชื้นตามศาสตร์แพทย์แผนจีน)
ปกติแล้วสมุนไพรจีนนั้นดี แต่จะหาทานเองไม่ได้ เพราะจะต้องกินให้ถูกกับสภาพร่างกาย และหมอจีนจะจ่ายยาเป็นตำรับมากกว่าจะให้กินสมุนไพรเดี่ยวๆครับ
ปล. Case นี้เกิดจากการวิเคราะห์เบื้องต้นเท่านั้น ยังคงต้องติดตามอาการอย่างต่อเนื่องอีกระยะครับ
#อยากทานยาจีนให้ปรึกษาหมอจีน
#CaseStudyAaron
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
