#นิพพาน แปลว่า ความเย็น
มันเย็นลงไปได้อย่างไรเพียงไร
ก็เรียกว่านิพพานตามระดับ
ตามมาตรฐาน ตามขนาดของมัน.
.
ถ้ามันร้อนอยู่ก็เป็นวัฏฏสงสาร.
ตกนรกหมกไหม้นี้หมายความว่า...
ใจมันร้อน เป็นอบาย.
.
ถ้ามันโง่ มันก็เกิดเป็นสัตว์เดรัจฉาน ;
ในร่างคน ก็เป็นสัตว์เดรัจฉาน.
ถ้ามันหิวกระหายไม่มีที่สิ้นสุด
มันก็เป็นเปรตในร่างคนอย่างนี้
ถ้ามันหิวกระหายทะเยอทะยานอยู่มันก็เป็นเปรต.
ถ้ามันขี้ขลาดไม่มีเหตุผล
มันก็เป็นอสุรกาย ในร่างคนนี้.
นี่เรียกว่าร้อน ไม่เย็น.
ถ้าเหล่านี้มันไม่มี มันก็เย็น
แม้ว่าเย็นน้อย ๆ เย็นชั่วขณะ
จนเย็นถึงที่สุด.
.
คำว่า “นิพพาน” ในทางอักษรศาสตร์นี้แปลว่า... เย็น ;
เช่น ถ่านไฟแดง ๆ ในเตาไฟเอาออกมา พอดำ ดับแล้ว
มันก็เย็น เรียกว่า ถ่านไฟมันนิพพาน.
หรืออย่างสัตว์เดรัจฉาน ที่ยังมีอาละวาด
มันยังเป็นอันตรายแก่มนุษย์ นี่เรียกว่ามันร้อน ;
พอฝึกดีแล้ว ราบดีแล้วไม่มีทางที่จะขัดขืนเจ้าของ
เหมือนสุนัข อย่างนี้ก็เรียกว่ามันเย็น
เป็นนิพพานของสัตว์เดรัจฉาน.
ส่วนมนุษย์มีความร้อน อยู่ด้วยความโลภ ความโกรธ ความหลง.
เมื่อใดว่างจากความโลภ ความโกรธ ความหลง เป็นบางขณะ
มันก็เย็นลงชั่วคราว ; เย็นชั่วคราวก็เรียกว่านิพพานชั่วคราว;
โดยบังเอิญอย่างที่มาที่นี่ มันเย็นเองอย่างนี้ก็ได้ ก็เย็นชั่วคราว.
.
หรือไปทำวิปัสสนาบางชนิด
ทำให้เย็นลงได้ชั่วคราว มันก็เย็นชั่วคราว ;
เพราะไปข่มบังคับ ให้มันเย็นชั่วคราวได้.
.
แต่เมื่อใดตัดกิเลสได้หมด
มันเย็นจริง เย็นตลอดกาล
นั่นแหละเป็นนิพพานสมบูรณ์
เย็นโดยสมบูรณ์.
.
มันเย็นอย่างชั่วคราวก็มี เย็นอย่างสมบูรณ์ก็มี
ขึ้นชื่อว่าเย็นแล้ว เป็นนิพพาน.
เพราะฉะนั้นบางเวลา บางนาที
คุณก็เย็นโดยบังเอิญ โดยประจวบเหมาะของสิ่งแวดล้อม.
คุณก็เย็นเป็นนิพพานนิด ๆ เป็นนิพพานชั่วคราว.
.
ถ้าไม่มีสิ่งนี้มาช่วย คุณก็เป็นโรคเส้นประสาท
หรือเป็นบ้า ตายไปนานแล้ว ไม่ได้มานั่งอยู่ที่นี่.
.
เพราะฉะนั้นควรขอบใจเย็นชั่วคราว
นิพพานชั่วคราวนี้กันบ้าง ;
พยายามทำให้มันมากขึ้นไป
ขยายออกไป ๆ จนมันสมบูรณ์ถึงที่สุด.
.
#พุทธทาสภิกขุ
#ฆราวาสกับพุทธศาสตร์(ต่อ)
#ฆราวาสธรรม #หน้า_๔๔๓-๔๔๔
📖อ่าน https://bit.ly/34IP7tN
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
