บ้านใครตรงผ่านฟ้า?
เอนก นาวิกมูล เขียนเย็น 17.20 น.อังคาร 9 กพ2564
เชิงสะพานผ่านฟ้า ตรงที่เป็นธนาคารกรุงเทพอยู่ในขณะนี้ เดิมเป็นบ้านของใครคนหนึ่งที่กำลังจะเฉลย
ต่อมามิตร ชัยบัญชา มาขอซื้อหรือทำอย่างไรไม่ทราบ สรุปว่าได้ที่แล้วก็เตรียมจะสร้างโรงภาพยนตร์ ทแยงกับโรงหนังเฉลิมไทย
แต่มิตรเสียชีวิตเสียก่อนด้วยอุบัติเหตุตกเฮลิคอปเตอร์ระหว่างถ่ายหนังเรื่องอินทรีทอง ที่พัทยา เมื่อ 8 ตค2513
ที่จึงเปลี่ยนมาเป็นธนาคารกรุงเทพ สาขาสะพานผ่านฟ้า
เปิดดำเนินการเมื่อวันศุกร์ที่ 21 สิงหาคม พ.ศ.2521
ต่อมาคุณบุญชู โรจนเสถียร กรรมการผู้จัดการใหญ่ ได้ปรับพื้นที่ชั้น 3 และ 4 เป็นศูนย์สังคีตศิลป์ ให้คนมาดูการแสดงฟรีทุกวันศุกร์
เริ่มรายการครั้งแรกเมื่อศุกร์ 13 เมษายน 2522 นายเอนกเป็นลูกจ้างพิเศษนับตั้งแต่ครั้งนั้น
จากภาพถ่ายเก่าประมาณยุค 2470 ซึ่ง สินชัย เลิศโกวิทย์ นักสะสมนำมาให้ผมก๊อปปี้ไว้ใช้ค้นคว้าเมื่อปี2548
เป็นภาพถ่ายจากภูเขาทองลงไป เมื่อขยายในจอคอมฯจะเห็นกลุ่มบ้านที่ตั้งอยู่ตรงเชิงสะพาน 3-4 หลังคา
หน้าบ้านด้านถนนพระสุเมรุ มีเสาไฟฟ้าปักเรียงกันแทนกำแพงเมืองเก่า
ส่วนด้านหลังเป็นคลองรอบกรุง และวัดปรินายก
ถามว่ากลุ่มบ้านตรงนั้น เดิมเป็นของใคร ?
เมื่อเช้าวันนี้.... คือวันพุธที่ 9 กุมภาพันธ์ 2564
ผมรื้อหนังสือเล่น พบหนังสืองานฌาปนกิจศพนางระเบีย พลจันทร วัดมกุฏ พุธ4มิย2529 ซื้อไว้ตั้งแต่ปี 2539
หน้าปกพื้นขาว +ลายเซ็นสีทอง จดไว้นานแล้วว่ามีเรื่องที่ตั้งธนาคารกรุงเทพผ่านฟ้า แต่ ผัดผ่อนเรื่อยมาจนลืม
เมื่ออ่านใหม่อีกครั้งก็ทำให้ทราบว่าบ้านนี้เป็นบ้านหรือร้านสถาพรพานิช ขายเสาต่างๆ ของนางพร หงษ์ทอง แม่ของนางระเบียบ
ในประวัติของนางระเบียบ ซึ่งเข้าใจว่าเขียนโดยลูกชายที่ชื่อพันเอกเจิดศักดิ์ พลจันทร ชื่อเล่นชื่อขวด
เนื้อความกล่าวว่านางระเบียบเกิดเมื่อวันอาทิตย์ที่ 12 มิถุนายน 2453 ที่บ้านท่าเสา อ.เมือง จ.ราชบุรี
ถึงแก่กรรม 13 มีนา 2529 อายุ 76 ปี
เป็นบุตรของนายกิม กับนางพร หงษ์ทอง ซึ่งมีอาชีพค้าเสา และข้าวของต่างๆ
นางระเบียบสมรสกับ นายจีน หรือครูจินต์ พลจันทร เมื่อ 25 พฤษภาคม 2475 มีบุตร 3 คนคือ
1.พันเอกเจิดศักดิ์ พลจันทร์ 2. นางจวงจันทร์ วัฒนศิริกุล 3. นางจิระพันธุ์ สาลีสังข์
นางระเบียบเป็นคนค้าขายเก่ง เป็นผู้หญิงที่ทันสมัย และเป็นญาติกับนายอุธรณ์ พลกุล นัก นสพ.ที่ใช้นามแฝงว่า งาแซง
ต่อไปเป็นเรื่องของบ้านนางพร หงสฝษ์ทอง ที่กรุงเทพฯ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญ จะคัดลอกมาแสดงให้ประจักษ์ดังนี้
ลูกชายของนางระเบียบกล่าวว่า (ขอเพิ่มย่อหน้าเพื่อให้อ่านง่าย)
“ร้านของคุณยายที่กรุงเทพฯ อยู่ที่เชิงสะพานผ่านฟ้า ชื่อ “สถาพรพานิช”
ส่งเสาบรรทุกเรือจากราชบุรีมากรุงเทพฯ คลองผ่านฟ้า นำมาขึ้นที่ร้าน มีเสาหลายชนิดด้วยกัน ขายส่งตามร้าน บริษัทต่างๆ
เสาเข็มที่สร้างไปรษณีย์กลาง(บางรัก-เอนก) ซึ่งบริษัทของนายสหัส มหาคุณ เป็นผู้ก่อสร้าง คุณยายเป็นผู้ส่งทั้งสิ้น
คุณตาคุณยายค้าเสา และสิ่งอื่นๆมาเป็นเวลาหลายสิบปี ตั้งหลักฐานเป็นปึกแผ่นมั่นคง
ที่ตรงคุณยายตั้งขายเสาอยู่เดิมนั้นเป็นที่ของทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์
เจ้าคุณตา-พลเรือตรี พระยาวินัยสุนทร ท่านเป็นคนเช่าที่ดินตรงนี้ให้คุณยายซึ่งเป็นน้องสาวของท่านค้าขาย
เพราะเห็นเป็นทำเลดีมาก สะดวกต่อการขนส่ง ติดต่อค้าขายมาหลายสิบปีเจริญรุ่งเรืองดี
บรรดาญาติพี่น้องซึ่งอยู่ต่างจังหวัดและที่กรุงเทพฯจะไปมาพักผ่อนเยี่ยมเยียนอยู่เสมอมิได้ขาด มาพักอยู่เรียนหนังสือด้วยเพราะเป็นบ้านส่วนกลาง ลูกหลานอยู่กันได้
หลานสาวของคุณยายที่คุณยายรักมากไปมาหาอยู่เป็นประจำคือป้าเจียม ไกรยง คุณแม่ของศาสตราจารย์ ท่านผู้หญิงพูนทรัพย์ นพวงศ์ จะมานอนคุย เยี่ยมคุณยายเสมอมิได้ขาด
ไปวัดทำบุญฟังเทศน์ด้วยกัน บ้านผ่านฟ้าเป็นจุดศูนย์กลาง สะดวกสบาย มีงานการอะไรดูได้อย่างดีมาก
คุณยายท่านเป็นคนรักลูกหลานญาติพี่น้อง บ้านผ่านฟ้าอยู่ติดกับบ้านของพระยาภะรตราชา คุณพ่อของด๊อกเตอร์กัลย์ อิศรเสนา(อดีตราชเลขาธิการ)
พวกลูกๆหลานๆคุณป้าพัว ปฏิสนธิ อยู่บ้านผ่านฟ้ากันทุกคน รวมทั้งขวด แต๋ว ตุ่ม มาเรียนที่กรุงเทพฯก็มาพักที่บ้านผ่านฟ้านี้ มีความเป็นอยู่สุขสบาย
สมัยสงคราม บ้านคุณยายผ่านฟ้าโดนลูกระเบิดเวลาบ้านพังเกือบหมดหลัง ลูกหลานอยู่กันครบไม่มีใครเป็นอะไร
มีคุณลุงผวนสามีคุณป้าพัวคนเดียวเท่านั้นที่บาดเจ็บที่ขา
สุดท้ายที่ดินเป็นที่ตั้งธนาคารกรุงเทพ สาขาผ่านฟ้าในปัจจุบันนี้”
บรรทัดล่างสุด หรือประโยคล่างสุด เป็นประโยคสำคัญที่ช่วยยืนยันเรื่องนี้ได้ดีที่สุด
บ้านใครตรงผ่านฟ้า?
เอนก นาวิกมูล เขียนเย็น 17.20 น.อังคาร 9 กพ2564
คำบรรยายภาพ
1.เชิงสะพานผ่านฟ้า จากภาพถ่ายเก่า ของคุณสินชัย เลิศโกวิทย์ นักสะสมนำมาให้นายเอนกก๊อปปี้ไว้ใช้ค้นคว้าเมื่อปี2548 เอนก นาวิกมูล ถ่าย ซีดี00183-A-เอนกศ11พย2548-ภาพจากสินชัยเลิศโกวิทย์_002
2.นางระเบียบ กับครูจินต์ พลจันทร ถ่ายเมื่อ พ.ศ.2472 ภาพจากหนังสืองานศพ พ.ศ.2529 ห้องสมุดเอนก นาวิกมูล
3.ธนาคารกรุงเทพ จำกัด สาขาสะพานผ่านฟ้า เอนก นาวิกมูล ถ่าย BW-1748-002-พุธ20พค2535