ทุ่งกุลาอยู่ที่ไหน?
ทำไมกุลาจึงร้องไห้?
โพสต์เรื่อง #ฮักนะทุ่งกุลา มาหลายวัน หลายคนคงสงสัยว่าทุ่งกุลาอยู่ที่ไหน สำคัญอย่างไร และทำไมจึงชื่อว่าทุ่งกุลาร้องไห้
วันนี้เอาแผนที่ทุ่งกุลามาให้ชมกันและเล่าที่มาของชื่อทุ่งกุลาร้องไห้ที่แตกต่างออกไปจากที่เคยฟังๆ กันมา
ทุ่งกุลามีพื้นที่ประมาณ 2.1 ล้านไร่ ครอบคลุมจังหวัดมหาสารคาม ร้อยเอ็ด สุรินทร์ ศรีษะเกษ และยโสธร
Gistda ได้ทำแผนที่แปลงปลูกข้าวในพื้นที่ทุ่งกุลาทั้ง 5 จังหวัด ระบุว่ามีทั้งหมด 258,099 แปลง
ทุ่งกุลาแห่งนี้ครับที่เป็นพื้นที่ปลูกข้าวหอมมะลิที่ดีที่สุดในโลก เนื่องจากใต้ดินมีเกลือและทำให้ข้าวเกิดความเครียดและหลั่งสารบางอย่างจนทำให้ข้าวมีกลิ่นหอม และข้าวจากทุ่งกุลาได้รับการจดลิขสิทธิ์สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) แล้ว ข้าวหอมมะลิจากทุ่งกุลา เรียกกันว่า ข้าวหอมมะลิไทย (Thai Hom Mali Rice) ที่ใครก็ลอกเลียนแบบไม่ได้
ที่นี่กำลังถูกคุกคามจากอุตสาหกรรมน้ำตาลและพลังงาน ที่มีทั้งการปลูกอ้อย การสร้างโรงงานน้ำตาล 3 แห่ง พ่วงด้วยโรงไฟฟ้าชีวมวล
ก็ลองคิดกันครับว่าหากนครหลวงข้าวหอมมะลิโลกถูกเปลี่ยนเป็นไร่อ้อยที่ถึงฤดูเก็บเกี่ยวก็มีการเผาอ้อยจนเกิดควันพิษ PM 2.5 มีโรงงานน้ำตาลและโรงไฟฟ้าชีวมวลที่แย่งชิงน้ำจากชาวนา รวมทั้งปล่อยมลพิษทั้งทางน้ำและทางอากาศ ทุ่งกุลาจะเป็นอย่างไร?
ส่วนเรื่องเล่าว่าทุ่งกุลาร้องไห้เพราะพ่อค้าชาวกุลาเดินผ่านมามีแต่ความแห้งแล้ง ไม่พบบ้านเรือน จนมีชนพื้นเมืองมาพบและนำตัวไปรักษา และความแร้นแค้นยากลำบากนี้ทำให้พ่อค้าชาวกุลาร้องไห้นั้น เป็นเรื่องเล่าที่ไม่มีมูล เพราะทุ่งกุลาเต็มไปด้วยชุมชนตั้งแต่ยุคทวารวดี หากเดินระหว่างชุมชนใหญ่ๆ ก็ไม่กี่สิบกิโลเมตร และระหว่างทางก็มีชุมชนเล็กๆ เต็มไปหมด อีกอย่างต้องนึกถึงความจริงว่า ไม่มีพ่อค้าที่ไหนในโลกที่ออกเดินทางค้าขายในพื้นที่ที่มีแต่ความแห้งแล้งและไม่มีชุมชน
ผมพยายามสืบค้นว่าแล้วคำว่ากุลาร้องไห้มาจากไหน แล้วก็ได้เจอ อ.ธงสิน ธนกัญญา ผู้ที่สนใจประวัตศาสตร์ท้องถิ่นทุ่งกุลา ท่านบอกกับผมว่าคำว่าทุ่งกุลาร้องไห้มาจากการที่พ่อค้าชาวกุลาถูกโจรปล้นต่างหาก พอไปฟ้องเจ้าเมือง เจ้าเมือง (ที่เก็บภาษีส่งรัฐส่วนกลาง) ก็ไม่สนใจ จนพ่อค้าชาวกุลาร้องไห้ และเป็นที่มาของคำว่ากุลาร้องไห้
จริงๆ แล้วกุลาร้องไห้คงเกิดขึ้นในหลายเมืองของอีสาน ไม่ใช่เฉพาะที่ทุ่งกุลา เพราะในหนังสือบันทึกการเดินทางในลาวของเอเจียน แอมอนิเย สายลับชาวฝรั่งเศสที่เข้ามาสืบข้อมูลดินแดนลุ่มน้ำโขงก่อนที่ฝรั่งเศสจะเข้ายึดครองก็กล่าวถึงพ่อค้าชาวกุลาในอีสานที่มักถูกปล้นและเมื่อไปฟ้องเจ้าเมืองนครพนม เจ้าเมืองก็ไม่ช่วยอะไร
คำว่ากุลาแปลว่าคนแปลกหน้าที่มาทำการค้าในอีสานซึ่งก็คือกลุ่มชาติพันธุ์ไทยใหญ่เป็นหลักและมียังมีกลุ่มชาติพันธุ์อื่นๆ ด้วย พ่อค้าเหล่านี้เดินทางมาค้าขายนานแล้ว และเมื่อมีการขีดเส้นเขตแดน พ่อค้าส่วนใหญ่ก็เป็นคนในบังคับของอังกฤษ ดังนั้นเมื่อถูกปล้น เจ้าเมืองจึงไม่ค่อยช่วยเหลือ อย่างไรก็ตาม พ่อค้าชาวไทใหญ่บางกลุ่มก็สร้างวัดและตั้งชุมชนในภาคอีสานจนถึงปัจจุบัน เช่น ที่บ้านโนนใหญ่ อ.เขื่อนใน จ.อุบลราชธานี
ขณะที่ผมเคยสัมภาษณ์ชาวบ้านแถบราษีไศล จ.ศรีษะเกษ หลายท่านก็ยืนยันตรงกันว่า เมื่อก่อนทุ่งกุลาโจรชุกชุม และที่ปล้นกันหนักมากคือวัว-ควาย เพราะวัว-ควายคือสินค้าที่สำคัญของทุ่งกุลาในยุคนั้น คนที่จะเป็นพ่อค้าวัว-ควายได้จึงต้องเป็นคนเก่ง มีเครือข่ายกว้างขวาง สามารถสู้กับโจรได้ จนเรียกกันว่า "นายฮ้อย"
ชาวบ้านราษีไศลบอกกับผมว่า พวกโจรนี่เจ๋งมากๆ ขนาดเดินจูงควายในป่าทาม พวกโจรจะซุ่มตามพุ่มไม้ข้างทางและแอบตัดเชือกควาย ลักเอาควายไป กว่าเจ้าของควายจะรู้สึกตัวว่าจูงแต่เชือก ควายก็หายไปแล้ว และควายก็จะถูกนำไปขาย หรือนำข้ามแม่น้ำมูลไปอยู่อีกฝั่งรอการไถ่จากเจ้าของควาย ขณะที่งานหนักของราชการในยุค 50-60 ปีที่แล้วคือการปราบโจร จนกระทั่งโจรค่อยๆ หมดไป
ความเข้าใจผิดๆ เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ของทุ่งกุลานี่แหละครับที่ทำให้รัฐไทยไม่สนใจทุ่งกุลา และมองว่าแห้งแล้ง นักการเมืองบางคนถึงขั้นจะเอาขยะจากกรุงเทพฯ ขึ้นรถไฟมาทิ้งที่นี่ จนกระทั่งชาวบ้านได้นำข้าวหอมมะลิมาปลูกจนโด่งดังไปทั่วโลก ทุ่งกุลาจึงเผยโฉมที่แท้จริงออกมา จนได้ชื่อว่านครหลวงข้าวหอมมะลิโลก
ที่มาของแผนที่ เครือข่ายความร่วมมือเพื่อการถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ชุมชน
- 2
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
