บทที่ 5
เจ้าพนักงานประเมิน
ประมวลรัษฎากร มาตรา 16 บัญญัติว่า “ เจ้าพนักงานประเมิน หมายความว่า บุคคลหรือคณะบุคคลที่รัฐมนตรีแต่งตั้ง ”
และมาตรา 4 บัญญัติว่า “ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรักษาการตามประมวลรัษฎากรนี้ และให้มีอำนาจแต่งตั้งเจ้าพนักงานประเมินและเจ้าพนักงานอื่น โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา กับออกกฎกระทรวง
(1) ให้ใช้หรือยกเลิกแสตมป์ โดยกำหนดให้นำมาแลกเปลี่ยนกับแสตมป์ที่ใช้ได้ ภายในเวลาและเงื่อนไขที่กำหนด แต่ต้องให้เวลาไม่น้อยกว่าหกสิบวัน
(2) กำหนดกิจการอื่น เพื่อปฏิบัติการตามประมวลรัษฎากรนี้
กฎกระทรวงนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว ให้ใช้บังคับได้ ”
ดังนั้น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง จึงได้อาศัยอำนาจตามมาตรา 4 นี้ ออกประกาศกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการแต่งตั้งเจ้าพนักงาน (ฉบับที่ 54) เรื่อง แต่งตั้งเจ้าพนักงานประเมินตามประมวลรัษฎากร ดังต่อไปนี้
ข้อ 2 “ ให้ข้าราชการพลเรือนสามัญดังต่อไปนี้ เป็นเจ้าพนักงานประเมินตามมาตรา 16 แห่งประมวลรัษฎากร
(1) สังกัดกรมสรรพากร นอกจากที่ระบุใน (2) (3) และ (4) ในเขตท้องที่ทั่วราชอาณาจักร
(2) สังกัดสำนักงานสรรพากรภาค ในเขตท้องที่สำนักงานสรรพากรภาคนั้น
(3) สังกัดสำนักงานสรรพากรพื้นที่ ในเขตท้องที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่นั้น เว้นแต่กรณีตรวจนับสินค้าและวัตถุดิบ ตรวจสอบยันใบกำกับภาษี และตรวจปฏิบัติการ ให้ใช้บังคับกับสถานประกอบการที่อยู่นอกเขตพื้นที่นั้นด้วย ทั้งนี้ เฉพาะกรณีที่ได้รับอนุมัติจากอธิบดีกรมสรรพากร หรือผู้ที่อธิบดีกรมสรรพากรมอบหมาย
(4) สังกัดสำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขา ในเขตท้องที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขานั้น
การใช้อำนาจของเจ้าพนักงานตามวรรคหนึ่ง สำหรับกรณีการทำการประเมินภาษี การสั่งลดเบี้ยปรับเงินเพิ่มภาษี การไต่สวน สอบสวนหรือซักถามผู้เสียภาษีหรือผู้นำส่งภาษี หรือพยานบุคคล ให้กระทำได้เฉพาะเจ้าพนักงานซึ่งเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญประเภทบริหาร ประเภทอำนวยการ ประเภทวิชาการ และประเภททั่วไประดับชำนาญงานขึ้นไป แต่จะให้เจ้าพนักงานที่เป็นข้าราชการพลเรือนสามัญประเภททั่วไประดับปฏิบัติงาน เป็นผู้จดคำให้การก็ได้ แต่ไม่รวมถึงกรณีที่เจ้าพนักงานซึ่งเป็นข้าราชการพลเรือนสามัญปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งสรรพากรพื้นที่สาขา ในเขตท้องที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขานั้น
ในกรณีที่ผู้ใดได้รับหมายเรียก หรือหนังสือแจ้งความของเจ้าพนักงานตาม (2) (3) หรือ (4) ดังกล่าวแล้ว ต่อมาได้ออกไปเสียจากเขตท้องที่ดังกล่าว ให้เจ้าพนักงานนั้นดำเนินการตรวจสอบ และทำการประเมินหรือสั่งเรียกเก็บภาษีอากรได้จนเสร็จการ
กรณีผู้เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเป็นสามีภริยา ห้างหุ้นส่วนสามัญ หรือคณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคล หรือ กรณีผู้เสียภาษีเป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่เลิกกิจการ ไม่ว่าจะจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชีแล้วหรือไม่ มีสถานประกอบการหลายแห่ง ให้เจ้าพนักงานประเมินตาม (2) (3) หรือ (4) ดังกล่าว ซึ่งอยู่ในท้องที่อันเป็นที่อยู่อาศัยของสามี ที่ตั้งของห้างหุ้นส่วนสามัญหรือคณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคล ที่ตั้งของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่เลิกกิจการไม่ว่าจะจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชีแล้วหรือไม่ หรือที่ตั้งของสถานประกอบการที่เป็นสำนักงานใหญ่ มีอำนาจดำเนินการตามวรรคสอง แก่ภริยา ผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคนในห้างหุ้นส่วนสามัญหรือคณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคล ผู้ชำระบัญชี หรือสถานประกอบการแห่งอื่นที่มิใช่สำนักงานใหญ่ได้ทุกแห่ง ถึงแม้จะอยู่ต่างท้องที่อันเป็นที่อยู่อาศัยของสามี ที่ตั้งของห้างหุ้นส่วนสามัญหรือคณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคล ที่ตั้งของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่เลิกกิจการไม่ว่าจะจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชีแล้วหรือไม่ หรือที่ตั้งของสถานประกอบการที่เป็นสำนักงานใหญ่ “
ดังนั้น ข้าราชการพลเรือนสามัญ สังกัด กรมสรรพากร สำนักงานสรรพากรภาค สำนักงานสรรพากรพื้นที่ และสำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขา ทุกคนจึงมีฐานะเป็นเจ้าพนักงานประเมิน ตาม วรรคหนึ่ง ข้อ 2 ของประกาศกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการแต่งตั้งเจ้าพนักงาน (ฉบับที่ 54) เรื่อง แต่งตั้งเจ้าพนักงานประเมินตามประมวลรัษฎากร
เว้นแต่ กรณีที่หัวหน้าส่วนราชการสังกัดกรมสรรพากร มอบหมายให้บุคคลอื่นที่มิใช่ข้าราชการพลเรือน ปฏิบัติงานในหน้าที่หรือตำแหน่ง ดังกล่าว เพื่อประโยชน์ในการตรวจสอบภาษีอากร ด้วย ตามประกาศฯ ดังกล่าว ข้อ 5
ข้อ 5 “ เจ้าพนักงานประเมินตามข้อ 2 พนักงานเจ้าหน้าที่อากรแสตมป์ นายตรวจอากรแสตมป์ตามข้อ 3 และเจ้าพนักงานรับแบบแสดงรายการ ตามข้อ 4 ให้หมายความรวมถึงลูกจ้างประจำ หรือลูกจ้างชั่วคราว สังกัดกรมสรรพากร ซึ่งหัวหน้าส่วนราชการสังกัดกรมสรรพากรมอบหมายให้ปฏิบัติงานในหน้าที่หรือตำแหน่งดังกล่าวด้วย เพื่อประโยชน์ในการตรวจสอบภาษีอากร
ในกรณีที่อธิบดีกรมสรรพากรสั่งให้เจ้าพนักงานประเมิน พนักงานเจ้าหน้าที่อากรแสตมป์ นายตรวจอากรแสตมป์ และเจ้าพนักงานรับแบบแสดงรายการตามข้อ 2 ข้อ 3 และข้อ 4 ไปช่วยราชการหรือไปปฏิบัติราชการในท้องที่ใดท้องที่หนึ่ง ให้เจ้าพนักงานดังกล่าวมีอำนาจตามที่กำหนดไว้ในข้อ 2 ข้อ 3 และข้อ 4 ในท้องที่ที่ไปช่วยราชการหรือไปปฏิบัติราชการนั้นด้วย “
แต่อย่างไรก็ตาม ความหมายของเจ้าพนักงานประเมิน ผู้มีอำนาจในการประเมินภาษีได้อย่างแท้จริง หรือออกคำสั่ง หรือลงนามในคำสั่งประเมินภาษีได้โดยชอบด้วยกฎหมาย ก็คือ ข้าราชการพลเรือนสามัญ ตั้งแต่ระดับชำนาญงาน ขึ้นไป หรือข้าราชการพลเรือนที่ดำรงตำแหน่งสรรพากรพื้นที่สาขา เท่านั้น ตามประกาศฯ ข้อ 2 วรรคสอง
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
