#จีน_นิวซีแลนด์กับสงครามชิงลูกกีวี่
#ปมขัดแย้งหวานซ่อนเปรี้ยวเขย่าความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
ลูกกีวี่หอมๆ หวานๆ ใครๆก็ชอบ ขึ้นชื่อว่าเป็นผลไม้นอกราคาแพง ยิ่งเป็นลูกกีวี่สีทองจากนิวซีแลนด์นี่ ขอบอกเลยว่าชั้นหนึ่ง หวาน หอม อร่อยมาก
แต่ใครจะรู้ว่าเบื้องหลังของผลไม้เล็กๆ หวานฉ่ำ สีเหลืองทอง มีสงครามการเมืองระหว่าง 2 ชาติซ่อนอยู่เป็นเวลานานหลายปี จนวันนี้ก็ยังหาทางออกที่ win-win ร่วมกันได้ยาก
ผลกีวี่อาจจะมีอยู่หลายสายพันธุ์ ปลูกในหลายที่ ทั้งในออสเตรเลีย สหรัฐ แคนาดา และ จีน
แต่ถ้าเป็นกีวี่สีทอง ที่เรียกว่าพันธุ์ Sun Gold นั้นเป็นพืชลิขสิทธิ์ หรือจะเรียกให้ถูกก็คือ เป็นสมบัติชาติของนิวซีแลนด์เท่านั้น ที่รัฐบาลคุ้มครองห้ามส่งกล้าพันธุ์ไปปลูกนอกประเทศโดยไม่ได้รับอนุญาต
ซึ่งศึกลูกกีวีสีทองระหว่าง 2 ประเทศนี้ ก็เดาได้ไม่ยาก เพราะ เจ้ากีวี่ Sun Gold ที่ชาวนิวซีแลนด์หวงนักหนา อยู่ดีๆก็ข้ามน้ำ ข้ามทะเลไปปลูกกันเป็นล่ำ เป็นสันที่ในเมืองจีน
จนตอนนี้ กีวี่ Sun Gold สีทองที่ปลูกในเมืองจีนได้ผลผลิตกว่า 30 ล้านลังเท่ากับปริมาณลูกกีวี่ที่จีนนำเข้าจากนิวซีแลนด์โดยตรงตลอดทั้งปีแล้ว
ขืนเป็นอย่างนี้ต่อไป อีกหน่อยจีนคงกลายเป็นผู้ส่งออกกีวี่สีทอง ตีตลาดกีวี่นิวซีแลนด์ได้เป็นแน่ ภายใต้พันธุ์ Sun Gold เดียวกันนี่แหล่ะ ไม่ต่างจากที่แอ็ปเปิ้ลพันธุ์ "ฟุจิ" ที่ญี่ปุ่นเคยโดนมาแล้ว
ปัญหานี้ ทางนิวซีแลนด์ก็กำลังหาทางออก เพื่อปกป้องพันธุ์กีวี่ อันเป็นสมบัติชาติของดินแดนทะเลใต้ ที่จะสามารถรอมชอมกับพญามังกรจีนให้ได้มากที่สุด
แต่จะทำได้แค่ไหน ตอนนี้ยากที่จะตอบได้
ก่อนที่จะมาดูรายละเอียดคดีลักซ่อนกีวี่สีทองของนิวซีแลนด์ เรามารู้จักเบื้องหลังของอุตสาหกรรมการ
ผลิตกีวี่นิวซีแลนด์กันหน่อยดีกว่า
และต้องทำความเข้าใจก่อนว่า กีวี่ไม่ใช่ผลไม้ที่มีถิ่นกำเนิดในนิวซีแลนด์ ตั้งแต่โบราณนานมา นอกจากนกกีวี่ นิวซีแลนด์ก็ไม่เคยมีผลไม้ที่ชื่อกีวี่มาก่อน แต่เจ้ากีวี่นี้ แท้จริงแล้วมีถิ่นกำเนิดดั้งเดิมอยู่ที่ประเทศจีน ที่มีบันทึกเป็นหลักฐานในพงศาวดารจีนมาตั้งแต่ยุคศตวรรษที่ 12 ในสมัยราชวงศ์ซ่ง
จนกระทั่ง แมรี่ อิสซาเบล เฟรเซอร์ ผู้อำนวยการโรงเรียน Wanganui Girls’ College ได้เดินทางไปเยี่ยมชมโรงเรียนที่จีนแผ่นดินใหญ่ตอนปี 1904 และไปพบผลไม้จีนชนิดนี้เข้า ที่ไม่เคยมีในนิวซีแลนด์มาก่อน ก็เลยนำต้นพันธุ์ติดมือกลับมาด้วย
และต่อมาก็ขยายพันธุ์โดยนักเพาะพันธุ์มืออาชีพชาวนิวซีแลนด์ที่ชื่อว่า อเล็กซานเดอร์ แอริสัน
จนปลูกกันเต็มสวนทั่วเมืองวังกานุย ซึ่งชาวนิวซีแลนด์ก็ไม่รู้ว่าจะเรียกผลไม้ชนิดนี้ว่าอะไร จึงเรียกมันว่า "Chinese Gooseberry"
ต่อมากลายเป็นผลไม้ที่ได้รับความนิยมมาก จนปลูกกันเป็นอุตสาหกรรมใหญ่โต และมีการส่งออกไปขายในสหรัฐอเมริกาในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ราวๆปี 1950s
แต่ติดที่ช่วงนั้นเป็นยุคสงครามเย็น การจะนำผลไม้ไปตีตลาดสหรัฐด้วยชื่อ "กูซเบอร์รี่จีน" คงไม่เหมาะ จึงเปลี่ยนชื่อให้มันใหม่ว่า "Melonette"
แต่คนอเมริกันก็ยังไม่เก็ท ผลไม้อะไรเป็นขนๆ เมล่อนก็ไม่ใช่ มะนาวก็ไม่เชิง การวางจำหน่ายกูซเบอร์รี่จีนจึงไม่ประสบความสำเร็จเท่าไหร่ในตลาดอเมริกา
จนกระทั่ง แจ็ค เทอร์เนอร์ ผู้จัดจำหน่ายชาวนิวซีแลนด์ก็เสนอไอเดียว่าเปลี่ยนชื่อเรียกดีกว่า ในเมื่อทั่วโลกรู้จักนิวซีแลนด์เพราะนกกีวี่ ก็เรียกผลไม้นี้ว่ากีวี่ไปเลยแล้วกัน จะได้รู้ว่ามันมาจากนิวซีแลนด์ ซึ่งก็ได้ผล เพราะตั้งแต่เปลี่ยนชื่อเรียก ผลไม้ชนิดนี้ก็ได้รับความสนใจจากตลาดตะวันตก และเป็นที่นิยมจนทำให้ลูกกีวี่กลายเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ของนิวซีแลนด์ ไม่ต่างจากนกกีวี่
แต่ถ้ามันเคยเป็นผลไม้ที่มีถิ่นกำเนิดมาจากจีน แล้วจีนจะปลูกเองบ้าง มันจะผิดตรงไหน?
ถ้าเป็นกีวี่เขียวๆ ที่รสชาติออกเปรี้ยวๆ ทั่วไปก็ไม่น่าจะมีปัญหา ถ้าไม่ใช่สายพันธุ์สีทอง Sun Gold ที่พัฒนาสายพันธุ์โดย Zespri ผู้ผลิตกีวี่เจ้าใหญ่ของนิวซีแลนด์
Zespri ได้ปลูกกีวี่ไว้หลายพันธุ์ และสามารถพัฒนาจนได้กีวี่สีเหลืองทองเป็นครั้งแรกราวปี 1990s ซึ่งจุดเด่นของกีวี่ Sun Gold ของ Zespri คือมีขนน้อยกว่าพันธุ์สีเขียวทั่วไป เปลือกบางกว่า เนื้อฉ่ำเป็นสีเหลืองแต่ให้รสชาติที่หวานกว่ากีวี่สีเขียวมาก ที่ทำให้กีวี่ Sun Gold ขายได้ในราคาสูง และจดลิขสิทธิ์สายพันธุ์เฉพาะสำหรับ Zespri นิวซีแลนด์เท่านั้น
แต่จุดอ่อนของสายพันธุ์นี้คือ มันไม่ทนต่อโรค และเมื่อเกิดการระบาดของโรคพืชชนิดหนึ่งที่เรียกว่า PSA ในนิวซีแลนด์ ก็สร้างความเสียหายให้กับกีวี่ Sun Gold นับหมื่นล้านเหรียญ
เลยทำให้ Zespri ต้องพัฒนากีวี่ SunGold ขึ้นมาใหม่ให้ทนทานโรค PSA ได้ และได้มาเป็นสายพันธุ์ใหม่ที่เรียกว่า Gold3 ที่ทำให้อุตสาหกรรมกีวี่สีทองฟื้นขึ้นมาอีกครั้ง
จนมาปี 2016 มีคนมาแอบกระซิบว่าพบกีวี่ Sun Gold ของนิวซีแลนด์ ไปปลูกอยู่ที่จีน จึงมีการสืบสวน พบว่า พ่อค้านำเข้า-ส่งออก จีนรายหนึ่งชื่อ นายเกา เฮ่าอวี๋ ได้แอบนำต้นพันธุ์กีวี่มูลค่ากว่า 40,000 เหรียญนิวซีแลนด์แพคใส่ตู้คอนเทนเนอร์ส่งกลับไปประเทศจีน
แต่นายเกาอ้างว่า เขาเอาพันธุ์ไปปลูกจริง แต่เป็นสายพันธุ์ใหม่ Gold3 ที่เพิ่งออกมา จึงเข้าใจว่าสามารถนำออกได้ และยังอ้างว่า เอาไปปลูกจริงแต่ล้มเหลว ซึ่งศาลนิวซีแลนด์ไม่รับฟัง เพราะต่อให้เป็นสายพันธุ์ใหม่ แต่ก็ยังเป็น Sun Gold ของบริษัท Zespri จึงสั่งปรับนายเกา เป็นเงินสูงถึง 14 ล้านเหรียญ
แต่ถึงจะลงโทษนายเกา ผู้ลักพันธุ์กีวี่สีทองออกไปได้ แต่ไม่สามารถสกัดการแพร่พันธุ์ของกีวี่ Gold 3 ในจีนได้ เพราะทันทีที่ต้นพันธุ์ถึงที่จีน ก็มีการแยกย้ายขยายพันธุ์ไปหลายที่เรียบร้อยโรงเรียนจีนซะแล้ว
และก็สร้างปัญหาปวดหัวให้กับ Zespri ไม่น้อย เพราะไม่สามารถไปไล่จี้ หรือใช้กฏหมายกดดันเกษตรกรผู้ปลูกกีวี่สีทองอย่างผิดกฏหมาย (ของนิวซีแลนด์) ในจีนได้
โดยจีนมีจุดยืนที่ชัดเจนว่า ถ้ามีเรื่องจริงๆ ยังไงก็ต้องยืนเคียงข้างเกษตรกรชาวจีนอยู่แล้ว ไม่ต้องสงสัย แต่ในทางกลับกัน รัฐบาลนิวซีแลนด์ก็ไม่มี power มากพอที่จะมางัดข้อกับจีนในเรื่องนี้
ในเมื่อรัฐบาลนิวซีแลนด์ไม่อยากมีเรื่อง ปัญหาจึงมาตกที่ บริษัท Zespri เจ้าของสายพันธุ์ ที่ตอนนี้เห็นแล้วว่าไม่สามารถห้ามการปลูกกีวี่ Sun Gold ของตนในจีนได้ สิ่งที่ทำได้คือ ไล่ซื้อสวนกีวี่ Sun Gold ในจีนเอามาบริหารเอง อย่างน้อยปลูกกีวี Sun Gold ที่ Made in China ภายใต้แบรนด์ Zespri ที่ถูกต้องไปเลยก็ยังดีกว่าเสียพันธุ์ให้จีนไปทั้งหมด
แต่ไม่รู้ว่าจะกว้านซื้อไปได้กี่ไร่ เพราะ แผ่นดินจีนนั้นกว้างใหญ่กว่านิวซีแลนด์หลายสิบเท่า
เมื่อรู้เช่นนี้ คราวต่อไปหากต้องการซื้อกีวี่สีทองมาลองชิม สังเกตชื่อแบรนด์ และสถานที่ปลูกให้ดีๆ ว่ามันมาจากดินแดนทะลใต้ หรือ ทะเล(จีน)ใต้ นาจ๊า
แหล่งข้อมูล
- 66
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
