สวนสาระ EP.10 ต้นมะขาม
https://www.youtube.com/watch?v=H8h0qBNRfZA
www.zozad.com
มะขามเป็นผลไม้ที่ทำอาหารได้หลายอย่าง ต้นใหญ่ อายุยืน ให้ร่มเงา เนื้อไม้มีประโยชน์ คนมักใช้ทำเขียง จริงๆมะขามมีประโยชน์เกือบทุกส่วน เคยเห็นบางคนเอารากที่เขาโค่นต้นตายซากอยู่ในไร่ในสวนมาทำพวงกุญแจ สวยมีเสน่ห์มาก ยอดอ่อนเอามาทำแกงส้ม แกงส้มใบมะขามอ่อน อาหารขึ้นชื่อราคาสูง หากินไม่ได้ง่ายๆ
ผลมะขามเด็กเอามาเชื่อม มาดอง มาแช่อิ่ม กระทั่งเอามาทำมะขามเปียก ไว้ทำต้นยำ ทำแกง หรือ เอามาคลุกเกลือคลุกน้ำตาลก็อร่อย จี๊ดจ๊าด น้ำลายสอ อยากเสียนี่กระไร ว่ากันว่า มะขามเปียกมีคนเอามาขยำน้ำขัดเครื่องเงิน ขัดโลหะ ก็สะอาดเอี่ยมอ่องส่องประกายได้
ผมนั่งกินกาแฟใต้ต้นมะขามที่ผมปลูกเอง ตอนนี้ต้นมะขามสูงใหญ่จนจะเป็นซุ้มโค้งต้นไม้เหมือนในหนังเหมือนผมอยู่ในอีกมิติหนึ่ง เคยเห็นนกมาทำรังบนกิ่งอ่อนปลายๆไว้หลายรังแล้ว แต่ตอนหลัง แมว เจ้าดำ เจ้าลายเสือ วิ่งไปวิ่งมากวนพวกมันจนย้ายไปก็มี ขณะที่นกใช้ทำรัง แมวขึ้นไปกวน มะขามต้นหน้าบ้านผม เวลาหมาวิ่งไล่ ไม่ว่า โค้ก สไปรท์ โกโก้ ทั้ง 3 ตัว เวลามันวิ่งเล่น แมวก็รีบหนีขึ้นไปบนต้นมะขามเช่นกัน เป็นทั้งผู้ล่าและผู้ถูกล่าเหมือนๆกัน เราต่างก็อยู่กำลังอยู่เพราะเคยอยู่ในสภาวะนั้น หรืออาจอยู่ตอนนี้
กระรอกวิ่งไปมาหลายตัว กระโดดจากกิ่งนั้นมากิ่งนี้ ผมนั่งจิบกาแฟดูพวกมันกระโดดวิ่งไต่ไปมา ดูแล้วก็ชุ่มชื่นหัวใจ ผมเห็นชีวิตหนึ่งช่วยชีวิตหนึ่ง เกื้อกูลกันและกัน ผมชอบปลูกต้นไม้ มันให้อะไรหลายอย่าง
ผมปลูกมะขามหลายพันธุ์ กลายพันธุ์ไปบ้างก็มี ผมชอบต้นมะขามที่เพาะจากเมล็ด ผมว่ามันทนกว่า อายุยืนกว่า แข็งแรงกว่า แต่อาจไม่จริงก็ได้ เพราะก็ไม่เคยอ่านงานวิจัยใดๆเอามาเปรียบเทียบกัน แม้ว่าการเพาะจากเมล็ดอาจทำให้กลายพันธุ์ได้ แต่ก็มีเรื่องที่ดีและไม่ดีเกิดขึ้นทั้งคู่ แต่ก็กลายเป็นอัศจรรย์ใจ ถ้ารู้วิธีมองหรือปรับมุมมองดี มองให้ลึกขึ้น
ผมชอบไปงานเกษตรแฟร์ ไปเท่าที่มีเวลา โดยเฉพาะเกษตรแฟร์กำแพงแสน ครั้งล่าสุดผมได้ความรู้เรื่องการเลี้ยงไหมการทอผ้ามากมาย ทำให้ผมเข้าใจคนทำผ้าทอมากขึ้น และเวลาซื้อหาจะไม่ต่อราคาอีกแล้ว แต่หากคุณป้า คุณน้า คุณอา คุณลุงจะลดให้ก็ยินดี เพราะผมรู้ว่ามันทำยากลำบากและเหนื่อยเหลือเกิน คนแก่ก็เล่าความหลังเลยเถิดไปนิด แต่เก็บไว้อ่านตอนแก่กว่านี้ ไว้ให้ลูกหลานอ่าน เผื่อจะเข้าใจเรามากขึ้น
ผมปลูกมะขามเปรี้ยวยักษ์ไว้หลายต้น น่าจะเป็นร้อยต้น ก็ดูแลบ้างไม่ดูแลบ้าง ผ่านไปหลายเดือนก็เหลือจำนวนต้นแค่ครึ่งเดียว ผ่านไปเป็นปีก็เหลือรอดมาซัก 20-30 ต้น น่าจะได้ที่อยู่ในสวน แต่มะขามเปรี้ยวยักษ์ที่อยู่ติดกับบ่อใหญ่หน้าบ้านก็เติบโตได้ดี แผ่กิ่งก้านสาขาจนใบร่วงมาทับทมบนหลังคา เวลาฝนตกน้ำไม่ไหล ขังท่วมจนรั่วกลางหลังคาที่จอดรถ หลายครั้งจนต้องให้คนขึ้นไปกวาดหลังคา ตอนหลังเลยตัดสินใจตัดเลื่อยกิ่งที่ใกล้หลังคาใกล้บ้านออกไปหลายกิ่ง เหตุการณ์นี้สอนให้รู้ว่าอย่าปลูกมะขามไว้ใกล้บ้านเกินไป อย่าปลูกไม่ใหญ่ไว้ใกล้บ้านโดยเด็ดขาด หรืออย่าสร้างบ้านไว้ใกล้ต้นจามจุรี เวลากิ่งมันหล่นลงมาโดนหลังคาจะร้องไม่ออก
ผมปลูกมะขามไว้คิดว่าเป็นเปรี้ยวยักษ์อย่างเดียว เพราะผมอยากได้ฝักใหญ่ ไม่กี่ฝักก็ได้กิโลนึง ประมาณ 3 ฝักโลนึง 4 ฝักโลนึง เวลาเห็นก็ภูมิใจ ดีใจ เท่ดี แต่มีอยู่ต้นหนึ่งไกลออกไปหน่อย มันกลายพันธุ์ ตอนเห็นก็รู้ว่ามันกลายพันธุ์แล้วละ ก็โกรธคนขาย โมโหคนขาย เพราะเราจะปลูกมะขามในบ้านในสวนได้ซักกี่ต้นกันเชียว เพราะเงินก็มีไม่มาก ทุกต้นต้องคุ้มค่า ก็แช่งชักหักกระดูกคนขายว่าย้อมแมวแน่ หรือเก่งไม่จริง ไม่รู้ว่าอะไร ยักษ์ไม่ยักษ์ ด่าไปบ่นไปเรื่อย เห็นแล้วก็ช้ำใจ มะขามฝักเล็กไม่ยักษ์ เหมือนต้นพี่ๆ เหมือนคนอื่นเขา
แต่ตอนหลัง แม่ผมเกิดอยากกินน้ำพริกมะขามขึ้นมา แม่ก็ให้ผมไปเก็บฝักอ่อน ผมก็เอารถกระบะไปจอด ปีนขึ้นไปบนหลังรถกระบะ ไปสอยๆ ไปเด็ดๆ ไปเก็บๆมัน เก็บมะขามเปรี้ยวยักษ์มาตำนำพริกกับแม่ มันอร่อย มันเปรี้ยวจี๊ด มันเปรี้ยวจ๊าด แต่เอาไปทำต้มยำทำแกงจะอร่อยกว่ามาก เพราะเนื้อเยอะ เมล็ดเล็ก และเปรี้ยวจัด ใช้แค่ต่อนเดียว(ต่อนเป็นคำ หน่อยนับที่หมายถึงนิดเดียว ข้อเดียว ประมาณข้อหนึ่ง) ใช้แคต่อนเดียวก็เปรี้ยวจนน้ำตาไหล แทนมะนาวแทบจะได้ จนมันไม่พอ ทำแจกทำกิน
จนตอนหลังผมไปเก็บมะขามนอกคอก มะขามกลายพันธุ์ มะขามเล็กหน้าบ้าน มาให้แม่ แม่ชิมแล้วนั่งอึ้งไป แม่เรียกผมมาดูมาชิม ผมเอะอะโวยวาย ยังเช้าอยู่จะให้กินน้ำพริกมะขาม ลิ้นเสียรสหมด คือถ้ามีใครเข้าใจผม อารมณ์ประมาณถ้าคุณกินสับปะรดที่เปรี้ยวมากๆ หรือหวานมากๆ มันจะทำให้ลิ้นฟาดไปเพี้ยนไป กินอะไรก็ไม่อร่อยหลังจากนั้น
ผมก็บ่นแม่ ผมชอบนั่งจิบกาแฟ ชมกระรอก ดูนกกางเขนคุยกัน ดูนกเขา กุ๊ก กุ๊ก จิกเศษอาหารตามถนนใต้ต้นมะขาม แต่แม่ก็คือแม่ ผมก็ไปชิม ชิมเสร็จผมนิ่งไป “แม่ พระเจ้า แม่ แม่ใส่อะไร” แม่ส่ายหน้า “ทำเหมือนเดิม สูตรเดิม ไม่มีอะไรเปลี่ยน” ผมเงียบไป อร่อยมาก อร่อยที่สุดตั้งแต่เคยกินมา ผมเคยกินน้ำพริกมาไม่น้อย กินมาหลายร้าน กินมาหลายเจ้า ส่วนใหญ่ถ้าไม่เปรี้ยวไป ก็เค็มไป บางแห่งใช้กะปิไม่ดี ผสมลงไป แม้จะนิดหน่อย แต่มันไม่ดีเลย มันไปทำลายส่วนดีๆหมด ยิ่งกินยิ่งสดๆตำสดๆจะยิ่งอร่อย
ถ้าคุณเคยกินน้ำพริกมะขามที่ตำสดๆเก็บสดๆจากต้น หรือไม่เกินวันหนึ่ง คุณจะรู้ว่ามันแตกต่างกันมากๆ กลิ่นมะขามออกหน่อยๆ ความเค็มความเปรี้ยวจะได้ใจ แต่มะขามที่หวานนิดๆ ซ่อนหวานไว้ เคลือบความหวานไว้ในฝัก แตกต่าง กับความหวานจากน้ำตาลมาก คนละเรื่องกัน คนละชั้น มันอร่อยจนหยุดไม่อยู่
ผมมองต้นมะขามนี่เปลี่ยนไป ผมมองอะไรหลายๆอย่างเปลี่ยนไป ทุกสิ่งไม่ใช่ดีเสียหมด ทุกอย่างไม่ใช่ไม่ดี วัน เวลา เหตุการณ์จะบอกจะทำอะไรหลายอย่าง จากที่ผมอยากจะโค่นต้นทิ้งแล้วปลูกใหม่ ตอนแรกผมคิดจริงๆว่าเปลืองนี่ เสียดายเวลา จนตอนนี้ผมจะขยายพันธุ์มัน จะเพาะ จะปลูกเพิ่ม เพราะมันตำน้ำพริกมะขามอร่อยมาก เนื้อน้ำพริกเขียวจางๆ มีกลิ่นเปรี้ยวมะขามออกจากครก ความหวานมาจากฝักมะขามเอง น้ำตาลใช้น้อยมาก อร่อยจนน้ำตาไหล ไม่มีอะไรดีเสียหมด วันก่อน วันนี้ วันไหน อาจจะเปลี่ยนไป เขียนไว้เตือนตน รักทุกคนครับ
#มะขาม #มะขามเปรี้ยวยักษ์ #มะขามฝัก #มะขามหวาน #เพาะมะขาม #ปลูกมะขาม #มะขามเปียก #น้ำพริกมะขาม #ใบมะขาม #ต้นมะขาม #มะขามเตี้ย #ยามะขาม #มะขามจี๊ดจ๊าด #มะขามขัดผิว #มะขามกวน #มะขามแช่อิ่ม #มะขาม จิ้มน้ำพริก #มะขามอ่อน #ไม้มะขาม #ขายต้นไม้ออนไลน์ #ไม้ป่า #ต้นไม้มงคล
ดูเพิ่มเติมในซีรีส์
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
