7 ส.ค. 2021 เวลา 12:45 • การ์ตูน
ในอนิเมะเรื่อง Magia Record Season 2 อนิเมะ spin-off จากซีรี่ย์ดัง Madoka Magica มาสคอตสุดที่รักของทุกคน Kyubey ได้อธิบายถึง "ฟิสิกส์" อีกครั้ง ซึ่งครั้งนี้อธิบายต่างจากเดิม!!! เอ๊ะ อันไหนถูกอันไหนผิด หรือทีมงานไปอ่านสิ่งที่ Fanๆ ตั้งทฤษฎีกัน วันนี้ผมจึงจะมาทบทวนคำอธิบายทั้งเรื่องของ Entropy และศัพท์ใหม่ที่เข้ามาในเรื่อง "Heat death" ว่าถูกต้องแค่ไหนกัน
Disclaimer
1. บทความนี้มีการพูดถึงและสปอยเนื้อหาที่สำคัญมากๆในอนิเมะ Madoka Magica อาจจะไม่ได้สปอย Magia record มากนอกจากประโยคนั้นที่ Kyubey อธิบายเพิ่มเติม
2. กระผมเองไม่ได้จบฟิสิกส์และให้ข้อมูลตามที่คนดูอนิเมะคนนึงจะศึกษาด้วยตัวเองได้
3. Magia record ยังฉายไม่จบในวันที่เขียนบทความนี้ อาจมีอะไรเปลี่ยนแปลงได้ แต่โพสต์นี้เน้นทฤษฎีที่เกิดจาก ซีรี่ย์ Madoka magica
[ทบทวนทฤษฎีการเกิดสาวน้อยเวทย์มนต์และแม่มด]
ฉากในตอนที่ 10 ก็พูดถึง Entropy และศรของเวลาคล้าย TENET แต่ขอไม่พูดในรอบนี้
- ในเรื่องนี้เด็กสาวย่างเข้าสู่วัยรุ่นถูกเชื้อเชิญจาก Alien ต่างดาวคือ Kyubey ทำสัญญาแลกพร 1 อย่างกับการเป็นสาวน้อยเวทย์มนต์เพื่อกำจัดแม่มดที่มาทำร้ายผู้คน
- แต่ความจริงแล้วเมื่อสาวน้อยเวทย์มนต์ใช้พลังเวทย์จนหมดและจมอยู่ในความสิ้นหวัง ตอนนั้นเองที่สาวน้อยเวทย์มนต์จะสิ้นสุดหน้าที่และกลายร่างเป็นแม่มด ตอนนั้นเองที่ Kyubey บอกว่าจะเกิดพลังงานจากการเปลี่ยนความหวังกลายเป็นสิ้นหวังปริมาณมาก และช่วยยืดอายุไขของจักรวาล
[คำอธิบายแรกสุดของ Kyubey นั้นผิด!]
อย่ามาอ้าง Thermodynamic มั่ว!!
- ถึงจะฟันธงได้ยากว่าจริงๆคิวเบย์พูดอะไรในภาษาญี่ปุ่น แต่จากแปลภาษาอังกฤษ Kyubey อธิบายว่าทั้งหมดเพื่อ "Entropy" ซึ่งเอาจริงๆ Kyubey ไม่ได้อธิบายด้วยซ้ำว่ามันคืออะไร แค่กลับอธิบายไปอีกทางโดยยกตัวอย่างว่า พลังงานความร้อนที่ได้จากการเผาไม้นั้นไม่เท่ากับพลังงานที่ใช้ในการปลูกต้นไม้เพื่อให้ได้ไม้นั้นมา ทำให้ตลอดเวลาที่มีการเปลี่ยนแปลงรูปของพลังงาน จักรวาลจะศูนย์เสียพลังงานไปเรื่อยๆ จึงทำให้ต้องหาพลังงานแหล่งใหม่ที่ไม่ผูกติดกับกฎ Thermodynamic ... แต่นั่นไม่ใช่กฎ Thermodynamic!!!
[อธิบายกฎของ Thermodynamic จริงๆ]
- Laws of thermodynamics หรือ กฎของอุณหพลศาสตร์ ประกอบด้วย 4 กฎ (ข้อที่ 0 ถึง 3) แต่คงจะหยิบยกมาแค่ข้อ 1 และ 2 แบบสั้นๆ
- ข้อที่ 1 : หรือที่เข้าใจกันง่ายๆว่า "กฎอนุรักษ์พลังงาน" คือพลังงานไม่สามารถสร้างใหม่หรือหายไปได้ เพียงแต่เปลี่ยนรูปไปเท่าน้ัน ซึ่งแค่ตรงนี้ก็ขัดกับสิ่งที่ Kyubey อธิบายเรื่องพลังงานของจักรวาลค่อยๆตลอดลงตลอดเวลาอยู่แล้ว
- อย่างไรก็ตาม ถึงแม้จะอธิบายผิด แต่ถ้าไปดู subtitle หลายที่สามารถแปลให้ทุกอย่างกับดูเหมือน Make sense กล่าวคือ จักรวาลไม่ได้สูญเสียพลังงานเพราะกฎข้อที่ 1 แต่กำลังสูญเสีย "พลังงานที่ใช้ประโยชน์ได้"
[Entropy คืออะไร]
- กฎข้อที่ 2 : Entropy ของระบบปิดจะต้องเพิ่มขึ้นเสมอ
- Entropy เป็นคำที่พูดตรงๆว่าหาคำอธิบายให้รู้เรื่องยาก เค้าอธิบายว่า Entropy คือความ "ไม่เป็นระเบียบ" ของสิ่งต่างๆ อธิบายเป็นภาษาง่ายๆคือสิ่งต่างๆล้วนเปลี่ยนจากมีระเบียบกลายเป็นไม่มีระเบียบถ้าเราไม่ทำอะไรกับมัน ถ้าเรามีเก้าอี้ไม้วางอยู่ในสนาม เมื่อเวลาผ่านไปเจอลมฝนต่างๆมันก็จะค่อยๆพังและเสียรูปร่างที่เป็นระเบียบของมันไป
จากเป็นระเบียบสู่ไม่เป็นระเบียบ น่ันแล่ะ Entropy
- Entropy ใช้อธิบายว่าปฎิกิริยาใดสามารถเกิดขึ้นได้เอง(Spontaneous) โดยไม่ต้องอาศัยงานจากภายนอกระบบ เช่นถ้าเราตั้งน้ำแข็งไว้ในอุณหภูมิห้อง โมเลกุลน้ำที่อัดแน่นเรียงกันเป็นก้อนน้ำแข็งก็จะค่อยๆสูญรูปร่างของมัน โมเลกุลห่างกันมากขึ้นจนละลายกลายเป็นน้ำ ปฎิกิริยานี้เกิดขึ้นได้ทางเดียว น้ำไม่สามารถย้อนกลับมาเป็นน้ำแข็งได้ด้วยตัวมันเอง ความไม่เป็นระเบียบหรือ Entropy ก็จะมากขึ้นเสมอ
ภาพอธิบาย entropy ของสสารสถานะต่าง(จาก google)
- อาจจะมีข้อแย้งว่า น้ำกลับเป็นน้ำแข็งได้โดยการเอาไปใส่ตู้เย็นไง แต่ความจริงแล้วการใส่ตู้เย็นเป็นการเอางานเข้าไปใน "ระบบ" ของน้ำ ปฎิกิริยานี้ไม่ได้เกิดขึ้นได้เองแต่ต้องใช้พลังงานจากภายนอก เมื่อดูภาพใหญ่โดยมองว่าระบบที่เกี่ยวข้องคือน้ำ ตู้เย็น ไปถึงโรงงานไฟฟ้าที่สร้างพลังงานให้ตู้เย็น สุดท้ายก็จะพบว่ามีซักที่หนึ่งที่ Entropy มากขึ้น เช่นเผาถ่านหินอยู่ ทำให้ไม่ว่าเช่นไร ในระบบปิด (เช่นจักรวาลใบนี้) Entropy ก็จะสูงขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งพลังงานที่กลาย entropy สูงคือความร้อน
- ก็ไม่ได้หมายความว่าเป็นไปไม่ได้ที่สิ่งไม่เป็นระเบียบจู่ๆจะเป็นระเบียบ มันก็มีโอกาสที่เราโยนเหรียญแล้วจู่ๆมันตกลงมาตั้งบนสันเหรียญได้ แต่มันเป็นเรื่องของความน่าจะเป็น โอกาสที่จะเกิดแบบนั้นน้อยมากเมื่อเวลาผ่านไปมันก็จะเข้าสู่สภาวะที่ไม่เป็นระเบียบเหมือนเดิม
[อธิบายให้ Kyubey ฟังใหม่]
- ดังนั้น พลังงานไม่ได้สูญเสียไปไหน แต่ทุกปฎิกิริยาที่เกิดขึ้นเองล้วนไปสูง Entropy ที่สูงขึ้นและย้อนกลับไม่ได้ เช่นเดียวกับการเกิดแก่เจ็บตายของมนุษย์ที่ใช้พลังงานจากสิ่งแวดล้อม เกิดเป็นคน มีขีวิต และตายลง สิ่งที่กลับเข้าสู่ระบบเกิดปฎิกิริยาต่อได้ก็เกิดต่อ แต่ส่วนใหญ่ก็จะกลายเป็นแค่ความร้อน
อธิบายหลักการการแก้ไข entropy ให้ถูกต้อง
- เอาจริงๆแล้ว "ความรู้สึก" ถ้าเราไม่อ้างอิงตามหลักศาสนาใดๆ มันก็แค่ผลของการเชื่อมต่อของเซลล์ประสาทอันซับซ้อนมากๆ ซึ่งก็เกิดจากเซลล์ต่างๆทำงานรวมกัน ซึ่งเกิดจากพลังงานที่ใช้ในการเติบโตของมนุษย์ตลอดชีวิต ดังนั้นจริงๆก็คือความ Entropy ต่ำของสสารนั่นเอง
- แต่ในจักรวาลของ Madoka Magica บอกว่า "ความรู้สึก" เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นในสิ่งมีชีวิตบางชนิดที่พบว่ามันอยู่นอกเหนือจากกฎ Thermodynamic แน่นอนว่ามันใช้พลังงานจำนวนหนึ่งในการเกิดความรู้สึกขึ้นมา แต่เมื่อ Kyubey เปลี่ยนความรู้สึกให้กลายเป้น Soul gem มันสามารถสร้างพลังงานที่มากกว่าทั้งชีวิตมนุษย์คนนั้นใช้ หักล้างกฎของที่ 1 ของ Thermodynamic
- ถ้าหากจะช่วย Kyubey หน่อย ก็คือจริงว่าพลังงานของจักรวาลนั้นคงที่ แต่พลังงานที่ Entropy ต่ำๆ พลังงานกล พลังงานระหว่างพันธะ พลังงานศักย์บล่าๆ หรือเรียกรวมๆว่า "พลังงานที่ใช้ประโยชน์ได้" มันลดลง แล้วกลายเป็นสิ่งที่ Entropy สูงนั่นคือความร้อน
[Magia Record ได้เฉลยเรื่องของ Heat Death of Universe]
ฉากหนึ่งใน Magia Record S2 EP1
- ถึงแม้ที่ผ่านมาคนที่ศึกษา Thermodynamic ใน Madoka คงจะรู้เรื่องนี้อยู่แล้ว แต่นี่เป็นครั้งแรกที่ Kyubey พูดถึงสาเหตุที่ Entropy เพิ่มขึ้นจะนำไปสู่จุดจบของจักรวาล
- รอบนี้ Kyubey ไม่พูดถึงการศูนย์เสียพลังงานที่อธิบายแบบผิดแบบภาคแรก แต่พูดแค่ว่าต้องการพลังงานปริมาณมากเพื่อเอาชนะ Entropy ที่มากขึ้นเรื่อยๆ ไม่ให้เกิด "Heat Death" (ซึ่งถ้าคนเข้าใจจากซีรี่ย์หลักตรงนี้ถือเป็นข้อมูลใหม่ ถ้ามาดู Magia record เลยคงจะงงๆว่า Entropy คืออะไรและสำคัญอย่างไรอยู่แน่ๆ)
- Heat Death คือทฤษฎีเกี่ยวกับจุดจบของจักรวาลแบบนึ่ง ตรงข้ามกับบางทฤษฎีที่บอกว่าอาจเกิดหลุมดำขนาดใหญ่และเกิด Big Bang ขึ้นอีกครั้ง แต่ทฤษฎีนี้เชื่อว่า Entropy ของจักรวาลจะมากขึ้นเรื่อยๆ จักรวาลขยายกว้างออกไปเรื่อยๆไม่สิ้นสุด จนถึงจุดที่ทุกอะตอมในจักรวาลอยู่กระจัดกระจายไปหมด ไม่สามารถรวมกันเป็นอะไรอย่างอื่นนอกเสียจากอะตอมธรรมดาและความร้อน
- เป็นเรื่องที่ดีที่ Magia record ได้แก้ไขคำอธิบายทางฟิสิกส์ที่ผิดออก และเพิ่มคำอธิบายที่น่าสนใจขึ้น (ถึงจะยังไม่ครบถ้วนอยู่ดีเพราะคงไม่ใช่ lecture ฟิสิกส์)
[สุดท้ายแล้ว... Kyubey ก็ยังโกหกทุกคนอยู่?]
- ถึงแม้จะอธิบายเรื่อง Heat death แล้ว แต่ยิ่งชี้ชัดถึงความหลอกลวงของ Kyubey เพราะ Heat Death คาดว่ากว่าจะเกิดก็อีกหลัก 10 กำลัง 100 ปี ( 10 บวกศูนย์อีก 100 ตัว) ซึ่งจุดนั้นจะอ้างว่ามนุษยชาติจะได้ประโยชน์หรือมีประโยชน์อะไรที่จะยับยั้ง Heat Death หรือไม่ ก็ต้องตั้งคำถามกัน (Kyubey อาจจะคาดการณ์ว่าเกิดขึ้นเร็วกว่ามนุษย์คาดการณ์ก็ได้)
ก็ประมาณนี้ ค่อนข้างหนักหัวนิดนึงและส่วนใหญ่เป็นข้อมูลจากตั้งแต่ภาคแรก ก็ถือโอกาศกลับมาพูดถึงเรื่องนี้บ้าง และหวังว่าถ้าใครดูภาค Magia record แล้วงงคำอธิบายจะเข้าใจมากขึ้น (หรือยิ่งงงกว่าเดิม)
โฆษณา