15 ต.ค. 2021 เวลา 13:10 • สิ่งแวดล้อม
แอบดูช้างเล่นน้ำ มิติใหม่ของการไปสวนสัตว์
ธรรมชาติของช้างเหมือนสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหลายชนิด ที่ชอบอยู่ใกล้แหล่งน้ำ ชอบลงเล่นน้ำ นอกจากคลายร้อนแล้วยังช่วยไล่แมลง ชำระสิ่งสกปรก อีกทั้งช่วยดูแลผิวหนัง ช้างสามารถลอยตัวในน้ำ และยังสามารถว่ายน้ำได้ไกลมาก
มิติใหม่ของการดูช้างเล่นน้ำผ่านห้องกระจก นับเป็นสถานที่อันดับต้น ๆ ของสวนสัตว์ไทยที่ดึงดูดนักท่องเที่ยว อีกทั้งยังได้รับความสนใจจากนักจัดการสวนสัตว์ทั่วโลกที่เข้ามาศึกษาดูงาน เนื่องจากถือเป็นส่วนแสดงช้างที่วงการสวนสัตว์โลกให้การยอมรับ เพราะมีทางเลือกให้สัตว์ได้แสดงพฤติกรรมตามธรรมชาติที่ครบถ้วน แล้วยังสามารถให้นักท่องเที่ยวชมพฤติกรรมนั้นในมุมมองที่แปลกตาอีกด้วย
แต่อย่างไรก็ตามส่วนแสดงช้างแบบนี้มักมีความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนว่าช้างถูกขังอยู่แค่ในน้ำที่เป็นตู้กระจก หลายคนจึงเกิดความกังวลเรื่องสวัสดิภาพสัตว์ แต่ในความเป็นจริงตู้กระจกเป็นเพียงส่วนหนึ่งของส่วนแสดงช้างเท่านั้น สวนสัตว์ได้จัดพื้นที่บกที่กว้างขวางและเหมาะสมที่ทำให้ช้างได้แสดงพฤติกรรมตามธรรมชาติได้
การให้นักท่องเที่ยวได้เห็นพฤติกรรมขณะช้างเล่นน้ำนั้น เพื่อให้ได้เรียนรู้พฤติกรรมธรรมชาติของสัตว์และการเคลื่อนไหวของช้างขณะอยู่ใต้น้ำ การมีวิทยากรให้ความรู้เล่าเรื่องพฤติกรรม ชีววิทยา คุณค่าและความสำคัญของช้างในแง่มุมต่าง ๆ ให้เด็ก ๆ ได้ฟัง นับเป็นการเรียนรู้ สร้างความตระหนักในงานอนุรักษ์ อีกทั้งยังเป็นการสร้างภาพจำในช่วงเวลาพิเศษของครอบครัวร่วมกันอีกด้วย
ช้างที่ลงเล่นน้ำให้นักท่องเที่ยวได้เรียนรู้นั้นได้รับการฝึกเชิงบวก (positive reinforcement) ไม่ใช้การลงโทษสัตว์ แต่เป็นการสร้างทางเลือก หลายปีก่อนหลายคนอาจเคยเห็นควาญช้างพาช้างลงน้ำเพราะในช่วงแรกช้างยังไม่คุ้นชินกับสถานที่ จึงต้องมีเพื่อนว่ายน้ำไปด้วย แต่ปัจจุบันช้างสามารถเลือกเดินลงน้ำได้เอง
ยิ่งไปกว่านั้น เรายังใส่ใจถึงความเครียดที่อาจเกิดขึ้น นักวิทยาศาสตร์สวนสัตว์ จึงมีการสังเกตพฤติกรรมของช้าง ร่วมกับการตรวจฮอร์โมนความเครียด (cortisol) ซึ่งพบว่าการที่ช้างได้ออกกำลังกายสม่ำเสมอ อย่างเช่นการเล่นน้ำ ส่งผลเชิงบวกต่อตัวช้างและมีระดับความเครียดที่อยู่ในเกณฑ์ปกติ แน่นอนว่าหากเกิดความผิดปกติทั้งทางพฤติกรรมและระดับฮอร์โมน สัตวแพทย์จะเข้ามาดูแลอย่างทันที
องค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ มีการดูแลสวัสดิภาพสัตว์ตามหลักมาตรฐานสากล 5 Domains คือ ด้านโภชนาการ สุขภาพ สิ่งแวดล้อม พฤติกรรม และจิตใจ ภายใต้การประเมินจากคณะกรรมการรับรองมาตรฐานสวัสดิภาพสัตว์ของสมาชิกสมาคมสวนสัตว์และพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำโลก (World Association of Zoos and Aquariums: WAZA) และสมาคมสวนสัตว์และพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (Southeast Asia Association of Zoos and Aquariums: SEAZA) ซึ่งเราได้คำนึงถึงสวัสดิภาพสัตว์เป็นสำคัญ
แล้วอย่าลืมมาชมความน่ารักของช้างเล่นน้ำที่สวนสัตว์เปิดเขาเขียว จังหวัดชลบุรี สวนสัตว์เปิดทุกวันแล้วนะ
ZOO 101 พื้นที่แลกเปลี่ยนเรื่องสวนสัตว์ สัตว์ป่า และสิ่งแวดล้อม
เรียบเรียง; ปิยะพงษ์ ชิณเดช และ ZOO 101 Team
ภาพประกอบ; ปิยะพงษ์ ชิณเดช
โฆษณา