14 พ.ย. 2021 เวลา 11:45 • สัตว์เลี้ยง
ไดโนเสาร์สีอะไร?
"ก่อนจะอ่านบทความนี้ อยากให้ทุกคนลองหลับตาแล้วนึกภาพของไดโนเสาร์ในแบบที่เคยรู้จักขึ้นมาในใจ"
โอเค ถ้าพอจะนึกภาพได้แล้วก็ลืมตาแล้วก็มาอ่านกันต่อได้เลย (รู้นะว่าเมื่อกี้ไม่ได้หลับตา🌝)
เข้าเรื่องเลยละกัน...
ภาพจำของไดโนเสาร์สำหรับใครหลาย ๆ คนมักจะมาในรูปแบบของสิ่งมีชีวิตที่เหมือนกับกิ้งก่าตัวใหญ่ยักษ์ ผิวหนังเป็นเกล็ดและมีสีเขียวหรือสีน้ำตาล
ทีนี้อยากลองชวนมอง ลองคิดเล่น ๆ กันว่า ถ้าจริง ๆ แล้วเจ้าทีเร็กซ์ที่ดุร้ายดันมีขนนุ่มฟูปกคลุมล่ะ แล้วขนของมันจะเป็นสีอะไรกันนะ สีชมพูแบบนกฟลามิงโก้ สีเหลืองเหมือนลูกเจี๊ยบ สีเขียวสดแบบนกแก้วรึเปล่า หรือมีสามสีเหมือนลูกแมวที่บ้าน
ในปี ค.ศ.2006 ยาคอป (Jakob Vinther) นักศึกษาปริญญาโทจากมหาวิทยาลัยเยล (Yale university) ค้นพบโดยบังเอิญว่า ในฟอสซิลของ 'หมึก' ยังมีเม็ดสีเมลานินจากน้ำหมึกอยู่ ซึ่งในขนของสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ ก็สามารถกักเก็บเม็ดสีเหล่านี้ได้เช่นกัน โดยเก็บไว้ในเมลาโนโซม (Melanosome) ซึ่งเป็น organelle ที่มีความแข็งแรงทนทาน เมลาโนโซมแต่ละสีจะมีรูปร่างลักษณะที่ต่างกัน ยาคอปจึงเกิดคำถามว่า "แล้วเมลาโนโซมหล่านี้ จะยังคงอยู่ในซากฟอสซิลขนของไดโนเสาร์ได้หรือไม่ เราอาจจะได้รู้สีจริง ๆ ของไดโนเสาร์และนำไปสู่การสร้างความเข้าใจใหม่ ๆ เกี่ยวกับการใช้ชีวิตของไดโนเสาร์ก็เป็นได้นะ"
แต่เนื่องจากฟอสซิลส่วนใหญ่จะเหลือเพียงกระดูก ไม่มีขนและผิวหนังหลงเหลือไว้ ทำให้ทีมของยาคอปต้องดั้นด้นไปถึงมณฑลเหลียวหนิงในประเทศจีน ที่ได้ชื่อว่าเป็นศูนย์กลางระดับโลกในเรื่องซากดึกดำบรรพ์ของไดโนเสาร์มีขน
(ในส่วนของเรื่องไดโนเสาร์มีขนอาจจะนำมาเล่าต่อในภายหลัง)
ยาคอปได้รับฟอสซิลสภาพสมบูรณ์ของ 'แอนคิออร์นิส (Anchiornis huxleyi)' ไดโนเสาร์ขนาดเล็ก ตัวประมาณไก่ รูปร่างคล้ายสัตว์เลื้อยคลานผสมนก มีขนยาวปกคลุมทั่วตัวรวมถึงบริเวณขาและเท้าด้วย (ใครเคยดูโปเกม่อนลองนึกภาพ Moltres (Fire) ร่างกาลาร์ที่เป็นนกสีดำ แล้วลองเติมขนลงไปที่ขาด้วย จะคล้าย ๆ เจ้าแอนคิออร์นิสเลย) และได้นำกลับมาศึกษา จากตัวอย่างแรก ยาคอปแยกสีจากเมลาโนโซมในฟอสซิลขนของแอนคิออร์นิสได้เป็นเมลาโนโซมรูปไส้กรอก (สีดำ) และรูปทรงกลม (สีน้ำตาลแดง) ยาคอปไม่สามารถสรุปได้จากตัวอย่างแรกเพียงตัวอย่างเดียว จึงต้องรวบรวมตัวอย่างให้ได้ในจำนวนมากและพยายามจนสามารถสรุปผลการศึกษา
โดยยาคอปก็ได้วิเคราะห์ร่วมกันกับผู้เชี่ยวชาญเรื่องเมลาโนโซมและสมาชิกในทีมจนสามารถสรุปได้ว่า แอนคิออร์นิสมีขนสีดำ สีเทาสว่าง สีน้ำตาล และสีน้ำตาลแดง (แบบที่นักดูนกเรียกกันว่าสี Rufous) โดยยาคอปยังสามารถระบุได้ด้วยว่าที่แก้ม ขา และบริเวณลำตัวของแอนคิออร์นิสมีสีขาวแซมเป็นลายริ้ว แล้วบริเวณขนยาว ๆ บนหัวของมันก็เป็นสีน้ำตาลแดง นำไปสู่การสันนิษฐานเกี่ยวกับประโยชน์ของสี ขน เพศ และการมองเห็นสีของไดโนเสาร์ต่อไป
By เกวลิน #มนุดปอ #ไดโนเสาร์ #วิทยาศาสตร์ #science | 13/2021 (เกวลิน Ep.2)
มีคลิปอยู่ในเพจ Facebook นะค้าบ~
อ้างอิง
- Vinther, J., Briggs, D., Prum, R., &Vinodkumar, S. (2008). The colour of fossil feathers. Biol Lett. 2008 Oct 23; 4(5): 522–525, Published online 2008 Jul 8. doi: 10.1098.rsbl.2008.0302
โฆษณา