"ลอยกระทง" ไม่ได้เกิดในสมัยสุโขทัย แต่เป็นวัฒนธรรมร่วมของหลายชนชาติ
14
เชื่อว่าหลายคนยังเข้าใจว่าประเพณีลอยกระทงเกิดขึ้นในสมัยสุโขทัย พร้อมๆกับตำนาน "นางนพมาศ" หรือ "ท้าวศรีจุฬาลักษณ์" ซึ่งก็ไม่แปลกอะไร เพราะเราถูกสอนกันมาตั้งแต่เด็กว่ามันเป็นเช่นนั้น
5
แต่ความจริงแล้วประเพณีลอยกระทงและนางนพมาศมาจากพระราชนิพนธ์ของรัชกาลที่3 ซึ่งถูกแต่งขึ้นมาเพื่อเป็นคู่มือสอนหญิงที่จะเข้ารับราชการ
3
พูดง่ายๆว่าลอยกระทงสุโขทัยและนางนพมาศเป็นเรื่องที่ถูกแต่งขึ้นมานั่นเอง แล้วประเพณีลอยกระทงจริงๆมีที่มาอย่างไรกันแน่
2
หากว่ากันด้วยหลักฐานทางโบราณคดี ประเพณีลอยกระทงน่าจะเริ่มในยุคอาณาจักรเขมรตามหลักฐานภาพสลักที่ปราสาทบายน
5
เป็นรูปนางในถือกระทงนั่งเรียงกันและลอยกระทงลงในแม่น้ำ ภาพนี้ถูกสลักขึ้นราวปี พ.ศ. 1750 หรือก่อนยุคสุโขทัยกว่า 100 ปี
ภาพจาก https://www.voicetv.co.th/read/535804
ชาวเขมรนั้นลอยกระทงเพื่อขอขมา "ผีน้ำ ผีดิน" ซึ่งคนในสมัยนั้นเชื่อว่ามีผีอยู่ในทุกสิ่ง และน้ำกับดินก็เป็นสิ่งสำคัญต่อการใช้ชีวิตและเพาะปลูก
2
ประเพณีลอยกระทงของเขมรได้กระจายไปทั่วดินแดนอุษาคเนย์ รวมถึงอาณาจักรอยุธยาที่รับวัฒนธรรมเขมรอยู่ก่อนแล้ว สอดคล้องกับลักษณะภูมิประเทศที่เป็นเมืองลุ่มน้ำ มีแม่น้ำไหลผ่าน แตกต่างจากสุโขทัยที่เป็นเมืองน้ำแล้ง ต้องขุดตระพังไว้เก็บน้ำ ซึ่งไม่เหมาะที่จะลอยกระทง
2
ภาพจาก https://scoop.mthai.com/specialdays/26.html
แต่การที่ไทยรับพุทธศาสนามาจากอินเดีย ทำให้ประเพณีลอยกระทงแบบเขมรที่ผูกโยงกับผีจึงแปรเปลี่ยนเป็นพระแม่คงคา เพื่อให้รู้สึกว่าเป็นประเพณีที่ศักสิทธิ์มากขึ้น
2
ส่วนการลอยกระทงในรูปแบบที่เห็นกันทุกวันนี้มาจากพระราชนิพนธ์ของรัชกาลที่3 ไม่ใช่ประเพณีเก่าแก่อะไร แต่ก็มีรากเหง้ามาตั้งแต่ยุคอาณาจักรเขมรตามที่กล่าวมา
2
รูปแบบของกระทงก็มีการปรับเปลี่ยนเรื่อยมาตั้งแต่การใช้ดอกบัวจนเปลี่ยนมาเป็นต้นกล้วยและใบตองแบบที่เราคุ้นตา
ในอาณาจักรอื่นๆเองก็มีประเพณีคล้ายกันนี้เช่นกัน อย่างจีนก็มีการลอยโคมที่มีลักษณะคล้ายกระทงของไทย แต่เป็นการลอยเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้กับบรรพบุรุษ
2
อินเดียเองก็มีเทศกาลที่คล้ายกันอย่าง "ทีปาวลี" เป็นเทศกาลแห่งแสงไฟอันเป็นสัญลักษณ์ของชัยชนะเหนือความมืดมิด ดังเช่นความดีที่อยู่เหนือความชั่ว ซึ่งก็ไม่เกี่ยวกับแม่น้ำคงคาแต่อย่างใด
1
ภาพจาก https://gqthailand.com/views/article/a-look-on-the-bright-side
อย่างไรก็ตามการมีประเพณีที่ทำให้เราได้หันกลับมาขอบคุณธรรมชาติก็ถือว่าเป็นเรื่องดี และช่วยกระตุ้นเตือนให้เรารักและดูแลสิ่งต่างๆรอบตัว
แต่หากประเพณีอย่างลอยกระทงที่ถกเถียงกันเรื่อยมาเกี่ยวกับปัญหาขยะและน้ำเน่าเสียจากกระทง อาจทำให้เราต้องกลับมาทบทวนกันอีกครั้งว่า เรากลายเป็นผู้ทำร้ายพระแม่คงคาซะเองหรือไม่
ภาพจาก https://travel.trueid.net/detail/3dpN8LnJPk3
71ถูกใจ
98แชร์
13Kรับชม
แสดงความคิดเห็นของคุณ...
    • กำลังนิยมในบล็อกดิต
      " ออสเตรียน คนแรกของพรีเมียร์ลีก " การที่ มาร์เซล ซาบิตเซอร์ ย้ายมาเซ็นแบบยืมตัวกับแมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด เท่ากับเขากำลังจะกลายเป็นนักเตะชาวออสเตรีย คนแรกที่ลงเล่นให้ทีมปีศาจแดง
      กลยุทธ์ P.O.P หรือ Point Of Purchase นำมาใช้ในการกระตุ้นการขาย ทำให้เกิด “Impulsive Purchase” หรือ การซื้อของแบบไม่ได้วางแผนไว้ก่อน กลยุทธ์นี้เหมาะกับเวลาช่วงนี้
      แผ่นดินไหวตุรกี, ซีเรียและเลบานอนเช้านี้ ยอดผู้ตายทางการถึงขณะนี้หลายร้อย
      มิติใหม่ของวงการร้านกาแฟและคาเฟ่ เมื่อมีพนักงาน “นมเมจิ” มายื่นใบสมัครงาน ใครจะคิดว่า การสมัครงานยุคนี้ ไม่ได้เป็นเรื่องของมนุษย์ออฟฟิศ อีกต่อไป เมื่อได้เกิดปรากฏการณ์หนึ่งในวงการร้านกาแฟและคาเฟ่เครื่องดื่ม เมื่อมี “พนักงานนม” มายื่นใบสมัครให้เจ้าของร้านพิจารณา
      ดูทั้งหมด