มัดรวมปรากฎการณ์ ห้าถาพถ่ายสุริยุปราคาบนดาวเคราะห์ดวงอื่นในระบบสุริยะจักรวาลของพวกเรา!!
เชื่อว่าหลายคนน่าจะรู้จักปรากฎการณ์สุริยุปราคาเป็นอย่างดี แต่เคยสงสัยกันบ้างหรือไม่ว่า บนดาวเคราะห์ดวงอื่นในระบบสุริยะจักรวาลของเรา จะมีปรากฎการณ์สุริยุปราคาเกิดขึ้นบ้างหรือไม่ วันนี้เป็นโอกาสที่ดี ที่ผมจะมานำเสนอเรื่องนี้ให้ทุกคนได้ติดตามกันดูครับ
1. ดาวพฤหัสบดี
ดาวพฤหัสบดีมีดวงจันทร์ที่เป็นบริวารกว่า 69 ดวง และมีดวงจันทร์เพียง 5 ดวง ได้แก่ อมาเทีย, ไอโอ, ยูโรป้า, แกนีมีด และ คาลิสโต้ ที่สามารถบดบังแสงจากดวงอาทิตย์ ด้วยขนาดของดาวขนาดมหึมาที่ประกอบไปด้วยก๊าซ ด้วยแกนของดาวเคราะห์ที่เอียงเพียง 3 องศา เลยทำให้มักมีปรากฎการณ์สุริยุปราคาเกิดขึ้นอยู่บ่อยครั้ง เพราะดาวพฤหัสบดีมักหันหน้าเขาหาดวงอาทิตย์อยู่ตลอดเวลานั่นเอง
นับตั้งแต่ที่ จิโอวานนี คาสซินี และ โอเล โรเมอร์ ค้นพบดวงจันทร์บนดาวพฤหัสบดี ตั้งแต่ศตวรรษที่ 17 นักวิทยาศาสตร์ก็ได้เฝ้าสังเกตเงาของดาวเทียมที่เคลื่อนผ่านดาวพฤหัสบดี สอดคล้องกับข้อมูลของ โรเมอร์ ที่ได้สังเกตเห็นความแตกต่างของเวลาที่เกิดสุริยุปราคา และใช้ข้อมูลดังกล่าวเพื่อคำนวนความเร็วของแสง
ภาพถ่ายแสดงถึงปรากฎการณ์สุริยุปราคาบนดาวพฤหัสบดี เราจะเห็นถึงเงาของดวงจันทร์บริวารที่พาดผ่านลงมาพื้นผิวดาวเคราะห์ได้อย่างชัดเจน
ถึงแม้จะเกิดสุริยุปราคา แต่ก็มีโอกาสน้อยมาก ที่จะมีดวงจันทร์มากกว่า 3 ดวง โคจรผ่านทำมุมพอดีระหว่างดวงอาทิตย์และดวงพฤหัสบดี แต่สุดท้าย กล้องโทรทรรศน์ฮับเบิลก็สามารถบันทึกภาพการเกิดสุริยุปราคา โดยมีดวงจันทร์ ไอโอ แกนีมีด และคัลลิสโต โคจรอยู่ใกล้ชิดกัน ซึ่งปรากฎการณ์ดังกล่าวจะเกิดขึ้นเพียง 1-2 ครั้ง ทุก ๆ 10 ปีเท่านั้น
ภาพถ่ายจากกล้องโทรทรรศน์ฮับเบิล ที่แสดงให้เห็นถึงเงาดำ จากดวงจันทร์บริวารของดาวพฤหัสบดี
2. ดาวเสาร์
ลักษณะการเกิดสุริยุปราคาบนดาวเสาร์ มีความคล้ายคลึงกับกรณีของดาวพฤสหับดี โดยดาวเสาร์มีดวงจันทร์บริวารราว 62 ดวง แต่มีดวงจันทร์เพียง 7 ดวง ได้แก่ เจนัส, มิมัส, เอ็นเซลาดัส, เทธีส, เรีย, ไดโอนี และ ไททัน ที่สามารถบดบังแสงอาทิตย์ได้
เนื่องจากดาวเสาร์มีความเอียงในแนวแกนปานกลางเพียง 26.7 องศา เลยทำให้สุริยุปราคาเต็มดวงเกิดขึ้นเพียงครั้งเดียวทุก 15 ปี
ในปี ค.ศ.1980 ยานสำรวจวอยเอเจอร์ 1 ได้สังเกตปรากฎการณ์สุริยุปราคาบนดาวเสาร์ และได้บันทึกภาพบรรยากาศที่พร่ามัวของดวงจันทร์ไททัน ที่เป็นดวงจันทร์ที่ใหญ่ที่สุดของดาวเสาร์ได้เป็นครั้งแรก
ภาพเงาดำจากดวงจันทร์ไททัน จนก่อให้เกิดเงาดำขนาดใหญ่บนผื้นผิวดาวเสาร์
และในปี ค.ศ.2009 ยานสำรวจแคสซินีได้จับภาพเงาขนาดใหญ่ของดวงจันทร์ไททันที่ยอดยาวพาดผ่านบนพื้นผิวดาวเสาร์
นอกจากนี้ ในปีเดียวกัน กล้องฮับเบิลยังจับภาพ เงาของดวงจันทร์เอนเซลาดัสและไดโอเนที่พาดบนพื้นผิวดาวเสาร์ และโคจรเรียงแถวเป็นเส้นตรงกับดวงจันทร์ไททันและมิมาสเป็นทางเดียวกันอีกด้วย
ภาพการเรียงกันของ ดวงจันทร์เอนเซลาดัส ไดโอเน ไททันและมิมาส เป็นเส้นตรง จนก่อให้เกิดเงาดำพาดผ่านบนพื้นผิวดาวเสาร์
ไม่เพียงเท่านี้ วงแหวนของดาวเสาร์ยังทำให้แสงจากดวงอาทิตย์ที่สาดส่องมาพร่ามัว โดยปรากฎการณ์นี้เกิดจากการที่รังสียูวีกระทบกับละอองน้ำแข็งจากวงแหวนของดาวเสาร์
ภาพจำลอง วงแหวนของดาวเสาร์ในระยะประชิด โดยวงแหวนของดาวเสาร์ประกอบไปด้วยน้ำแข็ง ฝุ่นละออง และสสารอื่น ๆ ประกอบเข้าด้วยกัน
3. ดาวอังคาร
ดาวอังคารมีดวงจันทร์สองดวง ได้แก่ โฟบอสและไดมอส แต่ด้วยขนาดที่เล็กเกินไปของพวกมัน เลยทำให้ไม่สามารถทำให้เกิดสุริยุปราคาแบบเต็มดวงได้ แต่ถึงกระนั้น ดาวอังคารเป็นดาวเคราะห์ที่แตกต่างจากดาวเคราะห์ดวงอื่น ๆ ในระบบสุริยะของเรา เนื่องจากนักวิทยาศาสตร์สามารถสังเกตปรากฎการณ์สุริยุปราคาได้โดยตรงจากพื้นผิวดาวอังคาร
ภาพปรากฎการณ์สุริยุปราคาบนดาวเสาร์ ที่ถ่ายเอาไว้เมื่อปี ค.ศ.2004
ในปี ค.ศ.2004 ยานโรเวอรสองลำ ได้แก่ Spirit และ Opportunity ได้บันทึกภาพการเกิดสุริยุปราคาบนดาวอังคารเอาไว้ได้เป็นครั้งแรก โดยปรากฎการณ์สุริยุปราคาจะเกิดขึ้นบนโลกทุก 2.38 ครั้งต่อปี แต่ดวงจันทร์โฟบอส ที่โคจรรอบดาวอังคารทุก ๆ 7 ชั่วโมง 39 นาที เลยทำให้ปรากฎการณ์สุริยุปราคาบนดวงจันทร์จะเกิดขึ้น 3.22 ครั้งต่อปี
ในปี ค.ศ.2013 ยานโรเวอร์ Curiosity ได้บันทึกภาพปรากฎการณ์สุริยุปราคาที่ดีที่สุดบนดาวอังคารที่เคยถ่ายมาได้
โดยทุกครั้งที่ดวงจันทร์โฟบอสโคจรรอบดาวอังคาร มันจะค่อย ๆ แยกตัวห่างจากดาวอังคารในแต่ละรอบราว 2 เมตร ภายในระยะเวลา 100 ปี ด้วยเหตุนี้เอง จึงทำให้นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่า ดวงจันทร์โฟบอสจะทำลายตัวเองใน 30 – 50 ล้านปี ต่อจากนี้
ปล. อยากเห็นภาพเคลื่อนไหว กดลิงค์ด้านล่างครับ (Blockdit ไม่รองรับภาพตระกูล Gif)
ภาพปรากฎการณ์สุริยุปราคา ที่มีดวงจันทร์โฟบอสเป็นพระเอกหลักของงาน
4. ยูเรนัส
ในบรรดาดาวเคราะห์ทั้งหมด ดาวยูเรนัส มีจำนวนดาวเทียมสังเกตการณ์มากที่สุด และสามารถเฝ้าดูปรากฎการณ์สุริยุปราคาได้อย่างใกล้ชิด และมีดวงจันทร์จำนวน 12 ดวง ได้แก่ เครสซิด้า, เดสเดโมนา, จูเลียต, พอร์เธีย, โรซาลินด์, เบลินดา, พัคส์, มิรันดา, เอเรียล, อัมเบรียล, ไททาเนีย และ โอเบอรอน ที่สามารถเอื้ออำนวยให้เกิดปรากฏการณ์สุริยุปราคาได้ จากดวงจันทร์บริวารทั้งหมด 27 ดวง
ภาพพร้อมคำบรรยายปรากฎการณ์สุริยุปราคาบนดาวยูเรนัส
ถึงแม้จะมีดวงจันทร์บริวารมากมาย แต่ปรากฎการณ์สุริยุปราคาบนดาวยูเรนัสไม่ได้เกิดขึ้นโดยง่ายนัก โดยปรากฎการณ์สุริยุปราคาบนดาวยูเรนัสจะเกิดขึ้นทุก ๆ 42 ปีโดยประมาณ เนื่องจากความเหลื่อมล้ำจากแกนของดวงดาวที่เอียงถึง 98 องศา เลยทำให้ดาวยูเรนัสจะมีโอกาสหันหน้าเข้าดวงอาทิตย์ในช่วงวงโคจรทุก 84 ปี
ในขณะที่ดวงจันทร์ของโลกทำให้เกิดเงาเพียงเศษเสี้ยว แต่ดวงจันทร์แอเรียลของดาวยูเรนัสนั้นมีขนาดใหญ่กว่าดวงอาทิตย์ที่อยู่ไกลออกไปถึงสิบเท่า เลยทำให้เกิดเงาจากปรากฎการณ์สุริยุปราคาที่มีขนาดใหญ่พอสมควร
ภาพปรากฎการณ์สุริยุปราคาบนดาวยูเรนัส ที่เรียกได้ว่ามีให้เห็นได้ไม่บ่อยนัก
5. พลูโต
แม้จะอยู่ห่างจากดวงอาทิตย์เกือบ 5.9 พันล้านกิโลเมตร และใช้เวลาในการโคจรรอบดวงอาทิตย์ทุก ๆ 248 ปี แต่ปรากฎการณ์สุริยุปราคาบนดาวพลูโตนั้นกินระยะเวลานานที่สุดในระบบสุริยะจักรวาลของเราเลยทีเดียว
และทุก ๆ 124 ปี ระหว่างการโคจรรอบดวงอาทิตย์ ดาวพลูโตและดวงจันทร์ชารอนของมัน จะผลัดกันเกิดสุริยุปราคาอยู่บ่อยครั้ง เนื่องจากดวงจันทร์ชารอนอยู่ห่างจากดาวพลูโตเพียง 19,300 กิโลเมตร ถ้าหากนับเวลาบนโลก การเกิดสุริยุปราคาบนดาวพลูโต จะเกิดขึ้นทุก ๆ 6.4 วัน เลยทีเดียว
ภาพจำลองจากคอมพิวเตอร์ ที่แสดงให้เห็นถึงปรากฎการณ์สุริยุปราคาบนดาวพลูโต
ต้องขอบคุณข้อมูลดังกล่าว เลยทำให้นักดาราศาสตร์สามารถสร้างแผนที่โดยละเอียดเตรียมเอาไว้ ก่อนที่ยานสำรวจ New Horizon จะบินผ่านในปี ค.ศ.2015
โดยช่วงสุดท้ายที่เกิดสุริยุปราคาร่วมกันระหว่างดาวพลูโตและดวงจันทร์ชารอน ถูกสังเกตโดยกล้องโทรทรรศน์ฮับเบิลระหว่างปี ค.ศ.1985 – 1990
ภาพถ่ายดาวพลูโต ที่ถ่ายโดยกล้องโทรทรรศน์ฮับเบิลเป็นครั้งแรกราวปี ค.ศ.1985 - 1990
ด้วยการจัดองค์ประกอบของภาพ ได้นำไปสู่การกำหนดขนาดของวัตถุ และภาพถ่ายดังกล่าว ได้แสดงให้เห็นถึงภูมิทัศน์ที่หนาวเย็นของดาวพลูโตอีกด้วย
ภาพจำลองจากคอมพิวเตอร์ ที่แสดงให้เห็นถึงปรากฎการณ์สุริยุปราคาบนดาวพลูโต
ข้อมูลจาก : YOUTUBE/DARK5, WIKIPEDIA
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
