🐞โรคพร่องเอนไซม์ G6PD
เอนไซม์ G6PD (glucose-6-phosphate dehydrogenase) เป็นเอนไซม์ที่ช่วยป้องกันเม็ดเลือดแดงจากการทำลายของสารอนุมูลอิสระ คนที่เกิดภาวะพร่องเอนไซม์ชนิดนี้ จะทำให้เกิดอาการเม็ดเลือดแดงแตกได้ง่าย
สาเหตุของการพร่องเอนไซม์ G6PD เกิดจากความผิดปกติของพันธุกรรมของโครโมโซมเพศ โดยโรคนี้เกิดในผู้ชายได้มากกว่าผู้หญิง โดยบุตรชายมีโอกาสเป็นโรคพร่อง G6PD ร้อยละ 50 และเป็นปกติร้อยละ 50 ส่วนบุตรสาวมีโอกาสเป็นพาหะของ G6PD ร้อยละ 50 และเป็นปกติร้อยละ 50
🐞ผู้ที่ภาวะพร่องเอนไซม์ G6PD ในภาวะปกติจะไม่มีอาการ แต่จะมีอาการซีดเมื่อมีเหตุปัจจัยภายนอกที่เป็นสิ่งกระตุ้น ที่จะเป็นตัวชักนำให้เกิดการแตกทำลายของเม็ดเลือดแดง จากสาเหตุต่างๆได่แก่
การติดเชื้อต่างๆ เช่น ไข้หวัด ตับอักเสบจากเชื้อไวรัส ไข้เลือดออก มาลาเรีย เป็นต้น
การได้รับยาปฏิชีวนะในกลุ่มซัลฟา
ยาแอสไพริน
ยารักษามาลาเรียพวก primaquine
ได้สัมผัสสารเคมี เช่น ลูกเหม็น (naphthalene)
กินถั่วปากอ้า
😱อาการประกอบด้วย ซีด เหลืองหรือดีซ่าน และปัสสาวะสีโคล่า
ถ่ายปัสสาวะน้อยจนอาจนำไปสู่ภาวะไตวายเฉียบพลันได้
นอกจากนี้ยังส่งผลให้การควบคุมสมดุลของสารเกลือแร่ต่างๆในร่างกายเสียไปด้วย โดยเฉพาะการเกิดภาวะโพแทสเซียมในเลือดสูง ซึ่งมีความรุนแรงมากและมีอันตรายถึงชีวิตได้หากไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสม
🧖การป้องกัน
1. หลีกเลี่ยงหรือหยุดยาต่างๆ เช่น
กลุ่มยารักษาโรคมาลาเรีย: Chloroquine, Pamaquine, Chloroquine, Mepacrine,
กลุ่มยาปฏิชีวนะ: Chloramphenicol, Co-trimoxazole, Furazolidone, Furmethonol, Nalidixic acid, Neoarsphenamine, Nitrofurantoin, Nitrofurazone,
Para-amino salicylic acid (PAS),
กลุ่มยาซัลฟา:Co-trimoxazole, Sulfacetamide, Sulfamethoxypyrimidine, Dapsone
และสารเคมีหรือกลุ่มยาอื่นๆ:
ลูกเหม็น (Naphthalene),
Alpha-methyldopa,
Methylene blue,
Pyridium เป็นต้น
2. หลีกเลี่ยงถั่วปากอ้าซึ่งมีสารอนุมูลอิสระหลายชนิด
3. ป้องการติดเชื้อโรคต่างๆ หากไม่สบาย มีไข้ ควรมาพบแพทย์
4. หากกินยาที่ทำให้เกิดอาการซีด ปัสสาวะสีโคล่า ที่เกิดจากเม็ดเลือดแดงแตกซึ่งจะเกิดภายใน 24 - 72 ชั่วโมงหลังกินยา ให้รีบมาพบแพทย์เพื่อประเมินอาการซึ่งส่วนใหญ่จะดีขึ้นหากหยุดสิ่งกระตุ้น
หลักการรักษาที่สำคัญคือหลีกเลี่ยงภาวะที่ทำให้เกิด oxidative stress
😁 ดังนั้นผู้ที่เป็นโรคพร่องเอนไซม์ G6PD ควรตระหนักและเห็นความสำคัญในการหลีกเลี่ยงอาหารและยาที่มีผลทำให้เกิดภาวะเม็ดเลือดแดงแตกเฉียบพลันได้ หากต้องเข้ารับการรักษาหรือต้องได้รับยาจะต้องแจ้งแพทย์ เภสัชกร และพยาบาลให้ทราบทุกครั้ง ว่าตนเองเป็นโรคพร่องเอนไซม์ G6PD ในหลายสถานพยาบาลมักให้บัตรประจำตัวแก่ผู้ที่เป็นโรคพร่องไซม์ G6PD เพื่อหลีกเลี่ยงยาที่อาจก่อให้เกิดปัญหาตามมา
.
.
💢
การเฝ้าระวังการใช้ยาในผู้ป่วย G-6-PD Deficiency
งานเภสัชปฐมภูมิ รพ.พาน ๒๕๖๒
.
POSTED 2021.12.23
UPDATED 2022.11.06
- 2
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
