27 ก.พ. 2022 เวลา 00:22 • ประวัติศาสตร์
ภาพลงสีหม่อมคัทริน ณ พิษณุโลก สตรีเชื้อสายยูเครน
.
สตรีผู้ซึ่งเป็นเชื้อสายรัสเซียซึ่งได้เป็นสะใภ้หลวงในราชสำนักซึ่งได้อภิเษกกับจอมพล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงพิษณุโลกประชานารถ (พระโอรสองค์ที่ 40 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กับสมเด็จพระศรีพัชรินทรา บรมราชินีนาถ) และได้ให้กำเนิดพระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์
.
สืบเนื่องจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวส่งเจ้าฟ้าจักรพงศ์ภูวนาถไปศึกษาวิชาทหารที่ประเทศรัสเซียจนสำเร็จการศึกษาเป็นนายทหารพิเศษในกรมทหารม้าฮุสซาร์ของเอมเปอเรอและพบรักกับนางสาวคัทริน เดสนิตสกี (กำเนิดในเมืองเคียฟที่เป็นเมืองหลวงของประเทศยูเครนในปัจจุบันนี้) และได้สมรสกันอย่างเงียบ ๆ โดยไม่ทำการขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต เมื่อสมเด็จเจ้าฟ้าเสด็จกลับเมืองไทยได้ปิดข่าวเรื่องนี้และฝากตัวหม่อมคัทรินไว้ที่สิงคโปร์ เมื่อถึงเวลาจะให้ค่อยเข้าเมืองไทย
.
หากแต่ข่าวลือมากมายรั่วมาถึงพระกรรณ จึงได้ตรัสทูลอธิบายความจริงทั้งหมดและเรียกหม่อมคัทรินเสด็จเข้าเมืองไทย ยังความโกรธกริ้วให้กับพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระศรีพัชรินทรา บรมราชินีนาถเป็นอย่างมากและไม่ยอมตรัสถึงเลยจนกระทั่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคต
.
เมื่อขึ้นแผ่นดินใหม่แล้วหม่อมคัทรินได้ขอพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวไปท่องเที่ยวญี่ปุ่นและแคนาดาเพื่อรักษาสุขภาพกว่า 2 ปีเนื่องจากมีเรื่องเครียดเกี่ยวกับความทุกข์ยากของพี่น้องซึ่งได้ผลกระทบจากการปฏิวัติใหญ่ล้มพระเจ้าซาร์ นิโคลัสที่ 2 ของรัสเซีย เมื่อกลับมาถึงสยามก็ทำการขอหย่ากับเจ้าฟ้าจักรพงษ์ เนื่องจากสืบทราบว่าเจ้าฟ้าจักรพงษ์แอบไปมีความสัมพันธ์กับหม่อมเจ้าหญิงชวลิตโอภาส
เมื่อหม่อมคัทรินเดินทางจากสยามได้ไปอาศัยกับพี่ชายที่กรุงปักกิ่งหากแต่ทางพี่ชายก็มีครอบครัวแล้วจึงตัดสินใจไปเช่าห้องพักอยู่ที่เมืองเซี่ยงไฮ้และทำงานสาธารณสงเคราะห์ให้กับชาวรัสเซียลี้ภัยทางการเมือง และไม่นานก็ได้รับข่าวร้ายถึงการสิ้นพระชนม์ของสวามีที่ประเทศสิงคโปร์ จึงได้ตัดสินใจเดินทางกลับมายังสยามอีกครั้งในงานพระเมรุซึ่งเป็นการจากลากันครั้งสุดท้าย เมื่อกลับไปยังเซี่ยงไฮ้ก็ได้พบรักและแต่งงานใหม่กับสามีชาวอเมริกันโดยใช้นามสกุล แคเทอริน สโตน
.
หลังจากนั้นครอบครัวใหม่ก็ออกจากเซี่ยงไฮ้เดินทางไปตั้งชีวิตกันใหม่ที่ประเทศฝรั่งเศสจนกระทั่งเสียชีวิตในวันที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2503
.
ภาพขาวดำต้นฉบับ สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ
เนื้อหา ส่วนหนึ่งจาก แคททากับเจ้าฟ้าสยาม
ลงสี หนุ่มรัตนะ
โฆษณา