ลักษณะอุ้งเท้ามีผลต่อแรงกดของเท้า (Plantar pressure) 💁🏻♀️
ปัจจุบันคนจำนวนมากหันมาสนใจเรื่องสุขภาพกันมากขึ้น การออกกำลังกายจึงเป็นสิ่งสำคัญ ทั้งการเดิน การวิ่งทั่วไป การวิ่งมาราธอน การเข้ายิม รวมถึงการปั่นจักรยาน เป็นต้น เมื่อพูดถึงการเดินและการวิ่งนั้น สิ่งที่หลายคนอาจยังไม่รู้ถึงความสำคัญซึ่งเป็นปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลต่ออาการบาดเจ็บขณะออกกำลังกายได้ นั่นคือ “ลักษณะของเท้า” 🏃🏻🧍🏻♀️
เท้าเป็นโครงสร้างที่ซับซ้อน ที่ไม่เพียงเป็นตัวรับแรงกดของเท้า (Pressure) แต่เป็นตัวรับความรู้สึก (Sensory information) ในขณะที่เท้าสัมผัสพื้นด้วย จากการศึกษาที่ผ่านมาพบว่า เท้าด้านหน้า (Fore foot) และส้นเท้า (Hind foot) จะมีน้ำหนัก (Load) ที่กระทำต่อบริเวณนั้นเท่าๆกัน แต่ในทางตรงข้ามพบว่า แรงกดของเท้า (Plantar pressure) ขณะเดินนั้นมีหลายรูปแบบ และยังเกี่ยวข้องกับลักษณะท่าทางของรยางค์ส่วนล่างของร่างกายด้วย (Lower extremity posture)
🔹 ทั้งนี้ลักษณะเท้าก็ถือเป็นปัจจัยหนึ่งที่สำคัญ เราสามารถแยกประเภทของลักษณะเท้าได้ โดยอาศัยความโค้งบริเวณฝ่าเท้า ซึ่งมีวิธีการที่นิยม 3 วิธี ได้แก่ Arch Index, Arch Angle, Footprint Index ซึ่งวิธี
1. Arch Index จะแบ่งภาพฝ่าเท้าออกเป็น 3 ส่วนไม่รวมส่วนของนิ้วเท้า แล้วหาความโค้งจากอัตราส่วนของภาพทั้ง 3 ส่วน โดย foot arch สามารถแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม
🔺normal arch = ค่า AI=0.20-0.28,
🔺low arch = > 0.28,
🔺high arch = < 0.20
2. Arch Angle เป็นการหาความโค้งโดยอาศัยมุมบริเวณแนวกลางฝ่าเท้าส่วนบน แล้วหาความโค้งจากเส้นที่ลากบริเวณขอบของฝ่าเท้าด้านบนให้สัมผัสกับส่วนโค้งของฝ่าเท้าให้มากที่สุด และ
3. Footprint Index เป็นการหาความโค้งจากอัตราส่วนระหว่างพื้นที่ส่วนโค้งด้านนอกฝ่าเท้ากับพื้นที่ของทั้งฝ่าเท้า
นอกจากที่กล่าวมานี้ ยังมีการศึกษาที่ทำการศึกษาเกี่ยวกับลักษณะของเท้าต่อ แรงกด (Pressure) เช่น การศึกษาของ Hughes et al. 1991 พบว่าขณะเดิน ส้นเท้า (Forefoot) มีแรงกดสูงสุด (Peak pressure) ซึ่งมีการเชื่อมโยงมาสู่การศึกษาต่อมาของ Sneyers et al. 1995 ได้ศึกษาความแตกต่างของลักษณะเท้า โดยพบว่าคนที่มีลักษณะเท้าแบน (Low arch feet) จะมีแรงกดของเท้า (Foot pressure) สูงกว่าคนที่มีอุ้งเท้าสูง (High arch) และคนเท้าปกติ normal arch foot
💁🏻♂️ 🧍🏻เท้าแบน (Low arch feet หรือ Flat feet) เป็นภาวะผิดปกติของโครงสร้างเท้าและโครงสร้างเอ็นที่คล้องอยู่กับอุ้งเท้า หลายคนประสบปัญหานี้ทำให้รู้สึกเมื่อยเท้าง่าย เนื่องจากมีการรับน้ำหนักตัวของเท้าผิดปกติ มีปวดหรือได้รับบาดเจ็บที่เท้า โดยเฉพาะบริเวณอุ้งเท้าและส้นเท้า อาจมีอาการเท้าบวม โดยเฉพาะฝ่าเท้าบนด้านใน ยืนหรือเดินนานๆ ไม่สะดวก และที่สำคัญมักมีความเชื่อมโยงกับอาการปวดหลังหรือปวดขาจากการเดินและยืน
สำหรับลักษณะเท้ากับความเชื่อมโยงปัจจัยอื่นนั้น ยังมีการกล่าวถึง ปัจจัยในเรื่องของน้ำหนักตัว กับการเพิ่มขึ้นของแรงกดต่อเท้าอีกด้วย ซึ่งพบว่า ผู้ที่มีน้ำหนักตัวมาก (High body mass index) และมีภาวะเท้าแบน (Low arch feet หรือ Flat feet) จะมีการเพิ่มขึ้นของแรงกดบริเวณกลางเท้า (Mid-foot pressure) และจะเพิ่มความเสี่ยงในการเกิด ความผิดปกติของเท้า (Mid-foot Disorders) ได้ เช่น กลางฝ่าเท้ายุบตัว (Mid-foot collapse), เท้าผิดรูป (Charcot foot) และ อาการปวด (Pain) ที่สัมพันธ์กับ Mid-foot osteoarthritis การเสื่อมของข้อต่าง ๆ ของกระดูกเท้าส่วนกลาง ทำให้ผู้ป่วยมีอาการปวดบริเวณหลังเท้า และไม่สามารถเคลื่อนไหวได้เต็มพิสัยของข้อ ซึ่งมีผลให้ลักษณะการเดินผิดปกติได้ เป็นต้น
👩🏻💻สรุปได้ว่า ชนิดของอุ้งเท้า (Foot arch type) ส่งผลต่อแรงกดของเท้า (Plantar pressure) และสามารถส่งผลกระทบต่อชีวกลศาสตร์ (Biomechanics) การเคลื่อนไหวในแต่ละคนได้ รวมถึงทั้งดัชนีมวลกาย (Body mass index (BMI)) ก็ส่งผลต่อการเพิ่ม แรงกดในฝ่าเท้า (Plantar pressures) ได้เช่นกัน ดังนั้นจึงควรประเมินความแตกต่างของชนิดของเท้าในแต่ละบุคคล ให้เข้าใจ เพื่อให้คำนึงถึงว่าสามารถเป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บ เพื่อหาทางป้องกันไม่ให้เกิดการบาดเจ็บได้ในอนาคต 🙆🏻♀️😊
อ้างอิง
1.Periyasamy R, Anand S. The effect of foot arch on plantar pressure distribution during standing. Journal of Medical Engineering & Technology. 2013;37(5):342-7.
2.Mohsen Razeghi and Mark Edward Batt.“Foot type classification: a critical review of current methods,” Gait and Posture, vol. 15, pp. 282-291, 2002.
3.Hughes, J., Pratt, L., Linge, K., Clarke, P., and Klennerman, L.,1991, Reliability of pressure measurement of the EMED-F system. Clinical Biomechanics, 6, 14–18.
4.Sneyers, C.J., Lysens, R., Feys, H., and Andries, R., 1995, Influence of malallignment of feet in the plantar pressure pattern in running. Foot and Ankle International, 16, 624–632.
5.https://hd.co.th/flat-feet
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
