16 พ.ค. 2022 เวลา 11:12 • หนังสือ
วาณิช จรุงกิจอนันต์
นักเขียนที่แฟนๆนิตยสารสตรีสารและลลนาในอดีตรู้จักมักคุ้นกันเป็นอย่างดี นักเขียนสำเนียงเหน่อตามแบบฉบับคนบางปลาม้า สุพรรณบุรี นามว่า ‘วาณิช จรุงกิจอนันต์’ ที่เจ้าตัวเคยเล่าอย่างขำๆว่า “เพื่อนที่กรุงเทพฯบอกว่าหน้าเหมือน จอห์น เดนเวอร์ แต่เพื่อนที่สุพรรณบอกว่าหน้าเหมือน ศรีไพร ใจพระ”
คุณวาณิช จรุงกิจอนันต์ เป็นศิษย์เก่าคณะจิตรกรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร สถาบันที่บ่มเพาะนักเขียนนักประพันธ์มากมายหลายท่าน รวมถึงคุณสุวรรณี สุคนธ์เที่ยง เจ้าของนามปากกา สุวรรณี สุคนธา ที่คุณวาณิชให้ความเคารพรักทั้งในฐานะอาจารย์และรุ่นพี่ อีกทั้งยังเป็นผู้ตัดสายสะดือ แจ้งเกิดนามปากกา ’วาณิช จรุงกิจอนันต์’ อีกด้วย
ว่ากันว่างานเขียนชิ้นแรกของคุณวาณิช คือเรื่องสั้นที่ชื่อ ‘คืนแห่งความเซ็ง’ ลงพิมพ์เป็นครั้งแรกในนิตยสารลลนา ก่อนที่จะมาแจ้งเกิดจากผลงานที่มีชื่อว่า ‘จดหมายถึงเพื่อน’ ลงตีพิมพ์เป็นตอนๆเริ่มต้นในปี พ.ศ. 2517 ในนิตยสารลลนาของคุณสุวรรณี สุคนธ์เที่ยงนั่นเอง
แต่ผลงานที่สร้างชื่อเสียงให้กับคุณวาณิช จรุงกิจอนันต์ อย่างแท้จริงในฐานะนักเขียนการันตีด้วยรางวัลซีไรต์ คือหนังสือที่ชื่อ ‘ซอยเดียวกัน’ ที่ท่านเคยได้กล่าวเอาไว้ในคำนำของหนังสือเล่มนี้ว่า
“ผมเขียนหนังสือรวมพิมพ์เป็นเล่มมาแล้วหลายเล่ม แต่กล่าวได้ว่าเล่มที่ทำให้ผมรู้สึกว่าเป็นนักเขียนโดยสมบูรณ์คือเล่มนี้ เล่มที่ให้ชื่อว่าซอยเดียวกันนี้ ”
‘ซอยเดียวกัน’ เป็นหนังสือประเภทรวมเรื่องสั้นของ ‘วาณิช จรุงกิจอนันต์’ ประกอบด้วยเรื่องสั้นทั้งหมด 14 เรื่อง ซึ่งส่วนมากเขียนขึ้นในช่วงปี พ.ศ. 2521 - 2526 โดยแต่ละเรื่องล้วนเคยได้รับการตีพิมพ์ในนิตยสารชื่อดังในสมัยนั้นมาแล้ว อย่างเช่น เพลงใบไม้ ผาติกรรม ที่เคยตีพิมพ์ในนิตยสารสตรีสาร หรือ มิชิแกน เทสต์ เมืองหลวง และโนรี ที่เคยลงในนิตยสารลลนา
แต่ละเรื่องโดดเด่นด้วยเแนวทางการนำเสนอที่แตกต่างกันออกไป การใช้ภาษาที่ไพเราะ สละสลวย มีการเล่นเสียง เล่นคำ ที่ผ่านการคัดสรร เลือกใช้ถ้อยคำอย่างพิถีพิถันจากผู้เขียน
สำหรับชื่อ ‘ซอยเดียวกัน’ นั้น มีที่มาจากเรื่องสั้น ‘บ้านเราอยู่ในซอยนี้... ซอยเดียวกัน’ ซึ่งท่านผู้เขียนได้กล่าวถึงที่มาในคำนำว่า “เหตุผลที่ตัดมาเพียงสามคำหลัง เพราะชื่อเต็มว่า บ้านเราอยู่ในนี้...ซอยเดียวกัน นั้นก็ยาวเกินไป ผมชอบคำว่าซอยมากนักหนา ชื่อซอยเดียวกัน ฟังดูกันเองดี และดูจะน่าฟังกว่าชื่อเรื่องสั้นอื่นๆ ที่รวมอยู่ในเล่มนี้โดยเฉพาะน่าฟังกว่า ครกกับสาก"
‘ซอยเดียวกัน’ พิมพ์ขึ้นเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2526 เป็น 1 ในผลงาน 47 เล่มที่ผ่านเข้าพิจารณารางวัลวรรณกรรมสร้างสรรค์ยอดเยี่ยมแห่งอาเซียน หรือซีไรต์ ในปีถัดมา ท่ามกลางคู่แข่งในปีนั้นอย่าง คนบนต้นไม้ ของนิคม รายวา ฝุ่นรอฝน - นครแห่งดวงดาว ของวัฒน์ วรรลยางกูร และ ใครเลยจะเข้าใจ ของนิเวศน์ กันไทยราษฎร์
ซึ่งคณะกรรมการตัดสินมีมติเป็นเอกฉันท์ให้หนังสือรวมเรื่องสั้นชุด ‘ซอยเดียวกัน’ ได้รับรางวัลวรรณกรรมยอดเยี่ยมแห่งอาเซียน (ซีไรต์) ประเทศไทย ประจำปี พ.ศ. 2527 ด้วยหนังสือเล่มนี้มีกลวิธีการนำเสนอที่แปลกใหม่ กล้าสร้างสรรค์รูปแบบที่แตกต่าง มีเนื้อหาสะท้อนชีวิตได้อย่างโดดเด่น บวกกับฝีมือทางวรรณศิลป์ ทำให้ ‘ซอยเดียวกัน’ ได้รับรางวัลนี้ไปในที่สุดอย่างที่เรียกได้ว่า ‘พลิกโผ’ หรือพลิกความคาดหมายกันเลยทีเดียว
คุณวาณิช จรุงกิจอนันต์ จากไปในวันนี้…16 พฤษภาคม เมื่อสิบสองปีที่แล้วในปี พ.ศ. 2553 ด้วยโรคลูคิเมียเฉียบพลัน สิริอายุได้ 61 ปี เลยขอนำผลงานชิ้นเยี่ยมที่สร้างชื่อเสียงให้กับคุณวาณิช จรุงกิจอนันต์ มานำเสนอกันอีกครั้งในวันนี้
เพื่อรำลึกถึงอดีตนักเขียนเจ้าของรางวัลวรรณกรรมยอดเยี่ยมแห่งอาเซียน (ซีไรต์) ประเทศไทย ประจำปี พ.ศ.2527
โฆษณา