Blockdit Logo (Mobile)
อมร ทองสุก
•
29 พ.ย. 2022 เวลา 04:33 • การศึกษา
คัมภีร์อี้จิง (易經)
คัมภีร์อี้จิง เป็นคัมภีร์ที่อธิบายปรัชญาของปากว้า (八卦) หรือกว้า (卦) ทั้งแปด กว้าหมายถึงสัญลักษณ์ที่ใช้ในการทำนาย
กว้าทั้งแปดหรือปากว้า (八卦) จะประกอบด้วย
หนึ่ง นภากว้า (天卦) โดยตั้งชื่อให้กับนภากว้าว่าเฉียน (乾)
สอง ธรณีกว้า (地卦) โดยตั้งชื่อให้ธรณีกว้าว่าคุน (坤)
สาม วารีกว้า (水卦) โดยตั้งชื่อให้วารีกว้าว่าขั่น (坎)
สี่ อัคคีกว้า (火卦) โดยตั้งชื่อให้อัคคีกว้าว่าหลี (離)
ห้า อสนีกว้า (雷卦) โดยตั้งชื่อให้อสนีกว้าว่าเจิ้น (震)
หก วายุกว้า (風卦) โดยตั้งชื่อให้วายุกว้าว่าซวิ่น (巽)
เจ็ด บึงกว้า (澤卦) โดยตั้งใช้ให้บึงกว้าว่าตุ้ย (兌)
แปด คีรีกว้า (山卦) โดยตั้งชื่อให้คีรีกว้าว่าเกิ้น (艮)
4
สัญลักษณ์ของกว้าทั้งแปด ให้ดูตามรูปภาพ
กว้าแต่ละอันจะประกอบด้วยแท่งสามแท่ง แท่งแต่ละแท่งเรียกว่าเหยา (爻) หากเป็นแท่งเต็ม หมายถึงหยาง จะเรียกว่าหยางเหยา (陽爻) หากเป็นแท่งท่อนจะหมายถึงอิน จะเรียกว่าอินเหยา (陰爻)
กว้าทั้งแปดจะสามารถผสมผสานกันได้ 64 รูปแบบ หรือเรียกว่า 64 กว้า แต่ละกว้าล้วนมีความหมายและชื่อเฉพาะ
ยกตัวอย่างเช่น เชียนกว้า (謙卦)
เชียนกว้า อยู่ในลำดับที่ 15 เชียนแปลว่า อ่อนน้อม เหตุที่ตั้งชื่อกว้านี้ว่าอ่อนน้อม เพราะตามรูปสัญลักษณ์ อันบนคือ ธรณี หรือ คุนกว้า อันล่างคือคีรี หรือ เกิ้นกว้า ความจริงภูเขาต้องอยู่เหนือดิน แต่การที่ภูเขาอันยิ่งใหญ่ กลับอยู่ล่างดิน นั่นคือความน้อมต่ำ ดังนั้นจึงให้ชื่อกว้านี้ว่าเชียน หรืออ่อนน้อม
1
อนึ่ง ในทางศาสตร์ตัวเลขของอี้จิง เก้า คือหยาง หก คืออิน (เลข 1-5 คี่คือหยาง คู่คืออิน การรวมกันของเลขคี่คือ 1,3,5 เท่ากับ 9 ดังนั้นเก้าคือยอดหยาง ส่วนการรวมกันของ 2,4 ได้เท่ากับ 6 ดังนั้นหกคือยอดอิน) จึงได้ใช้เลขเก้าและหกในการอธิบายสัญลักษณ์ของกว้า จะขอยกเชียนกว้าเป็นตัวอย่าง
2
จากรูปสัญลักษณ์ของเชียนกว้า (ตามรูป) จะเห็นได้ว่า แท่งที่ 1 คืออิน 2 คืออิน 3 คือหยาง 4 คืออิน 5 คืออิน 6 คืออิน
เวลาอ่าน แท่งที่หนึ่งก็จะอ่านว่า หกหนึ่ง (61) แท่งที่สองก็จะอ่านว่า หกสอง (62) แท่งที่สามก็จะอ่านว่า เก้าสาม (93) แท่งที่สี่ก็จะอ่านว่า หกสี่ (64) แท่งที่ห้าก็จะอ่านว่า หกห้า (65) แท่งที่หกก็จะอ่านว่า หกหก (66)
2
ในแต่ละแท่งหรือเหยา ก็จะคติธรรมประจำแต่ละเหยา กล่าวคือ
หกหนึ่ง 謙謙君子，用涉大川，吉。 แปลสัญลักษณ์ว่า 謙謙君子，卑以自牧也。
หกสอง 鳴謙，貞吉。แปลสัญลักษณ์ว่า 鳴謙貞吉，中心得也。
เก้าสาม 勞謙，君子有終，吉。แปลสัญลักษณ์ว่า 勞謙君子，萬民服也。
หกสี่ 無不利，撝謙。 แปลสัญลักษณ์ว่า 無不利，撝謙，不違則也。
หกห้า 不富，以其鄰，利用侵伐，無不利。 แปลสัญลักษณ์ว่า 利用侵伐，徵不服也。
หกหก 鳴謙，利用行師，徵邑國。 แปลสัญลักษณ์ว่า 鳴謙，志未得也。可用行師，徵邑國也。
เนื้อหาของคติธรรมและการแปลสัญลักษณ์ไม่ขอแปล เพราะค่อนข้างซับซ้อนและใช้เวลา จุดประสงค์ของบทความนี้ เพียงแค่ต้องการแสดงให้เห็นอย่างสังเขปว่าอะไรคือคัมภีร์อี้จิง
โฆษณา