เจาะลึกมรดกไม่มีพินัยกรรม บุตรบุญธรรมรับมรดกแทนที่ไม่ได้
การรับมรดกแทนที่ คือ การที่ผู้สืบสันดานโดยตรงของทายาทโดยธรรมผู้มีสิทธิรับมรดกเข้าไปรับมรดกแทนที่ เนื่องจากทายาทโดยธรรมผู้มีสิทธิรับมรดกตายก่อนเจ้ามรดก หรือถูกกำจัดไม่ให้รับมรดกก่อนที่เจ้ามรดกตาย
ผู้สืบสันดานโดยตรงคือใคร
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1627 ผู้สืบสันดานชั้นบุตร(ลูก) มี 3 ประเภท คือ บุตรโดยชอบด้วยกฎหมาย บุตรนอกกฎหมายที่บิดาใด้รับรอง และบุตรบุญธรรม
มาตรา 1627 บุตรนอกกฎหมายที่บิดาได้รับรองแล้วและบุตรบุญธรรมนั้น ให้ถือว่าเป็นผู้สืบสันดานเหมือนกับบุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย ตามความหมายแห่งประมวลกฎหมายนี้
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1627
ส่วนผู้สืบสันดานโดยตรงมีบรรทัดฐานตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2495/2540 และ 773/2528 ผู้สืบสันดานโดยตรง หมายถึง ผู้สืบสันดานที่สืบสายเลือดแท้ ๆ ซึ่งก็คือ บุตรโดยชอบด้วยกฎหมายและบุตรนอกกฎหมายที่บิดาใด้รับรองแล้ว
ซึ่งกฎหมายได้กำหนดให้ผู้สืบสันดานโดยตรงเท่านั้นที่มีสิทธิรับมรดกแทนที่บิดาหรือมารดาของตัวเองได้
มาตรา 1643 สิทธิที่จะรับมรดกแทนที่กันนั้นได้เฉพาะแก่ผู้สืบสันดานโดยตรง ผู้บุพการีหามีสิทธิดังนั้นไม่
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1643
แปลว่า บุตรบุญธรรมไม่มีสิทธิรับมรดกแทนที่พ่อบุญธรรมหรือแม่บุญธรรมของตัวเอง
อ่านถึงตรงนี้แล้วอย่าเพิ่งสับสนกับสิทธิรับมรดกจากพ่อบุญธรรมหรือแม่บุญธรรมนะ เพราะสิทธิ 2 อย่างนี้เป็นคนละอย่างกัน ว่าง่าย ๆ ก็คือ บุตรบุญธรรมมีสิทธิรับมรดกจากพ่อแม่บุญธรรมของตัวเองในฐานะผู้สืบสันดาน (ทายาทโดยธรรมลำดับที่ 1) ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1629
แต่บุตรบุญธรรมไม่มีสิทธิรับมรดกแทนที่พ่อบุญธรรมหรือแม่บุญธรรมของตัวเอง เพราะบุตรบุญธรรมไม่ใช่ลูกที่สืบสายเลือดโดยตรงจากพ่อบุญธรรมหรือแม่บุญธรรม
เพื่อให้ทุกท่านมองเห็นภาพมากยิ่งขึ้น JusThat จะขอยกตัวอย่างคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2495/2540 มาให้ได้อ่านกัน
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2495/2540
ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1643 ที่กำหนดให้สิทธิที่จะรับมรดกแทนที่กันได้เฉพาะแก่ผู้สืบสันดานโดยตรงนั้น หมายความถึงผู้สืบสันดานโดยสายโลหิตอันแท้จริงเท่านั้น ส่วนบุตรบุญธรรม แม้ ป.พ.พ. มาตรา 1627 จะให้ถือว่าเป็นผู้สืบสันดานเหมือนกับบุตรที่ชอบด้วยกฎหมายก็ตาม ก็หมายความเพียงว่า บุตรบุญธรรมเป็นทายาทโดยธรรมตาม ป.พ.พ. มาตรา 1629(1) และมีสิทธิได้รับมรดกของผู้รับบุตรบุญธรรมเท่านั้น
หามีผลทำให้บุตรบุญธรรมมสิทธิรับมรดกแทนที่ผู้รับบุตรบุญธรรมด้วยไม่ เพราะไม่ใช่เป็นผู้สืบสันดานโดยตรงตาม ป.พ.พ. มาตรา 1643 ดังนั้นเมื่อผู้ร้องเป็นบุตรบุญธรรมของ จ. ซึ่งเป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกับเจ้ามรดก และ จ. ถึงแก่ความตายไปก่อนเจ้ามรดกแล้วเช่นนี้ผู้ร้องย่อมไม่มีสิทธิรับมรดกของเจ้ามรดกแทนที่ จ. ได้ เพราะผู้ร้องไม่ใช่ผู้สืบสันดานโดยตรงของ จ. ผู้ร้องจึงไม่ใช่ทายาทหรือผู้มีส่วนได้เสียในทรัพย์มรดกของเจ้ามรดกในอันที่จะร้องต่อศาลขอให้ตั้งผู้จัดกรมรดกของเจ้ามรดกตามป.พ.พ. มาตรา 1713
อ่านคำพิพากษาศาลฎีกาจบแล้วบางท่านอาจมีข้อสงสัยว่า บุตรบุญธรรมรับมรดกแทนที่ไม่ได้ แต่ถ้าบุตรบุญธรรมตายหรือถูกกำจัดไม่ให้รับมรดกก่อนเจ้ามรดกตาย บุตรแท้ ๆ ของบุตรบุญธรรมจะรับมรดกแทนที่บุตรบุญธรรมได้หรือไม่
จะตอบว่าได้หรือไม่ได้ ต้องย้อนกลับไปดูก่อนว่าบุตรแท้ ๆ ที่ว่าเป็นผู้สืบสันดานของบุตรบุญธรรมหรือไม่ โดยต้องพิจารณาว่าเป็น 1. บุตรชอบด้วยกฎหมาย 2. บุตรนอกกฎหมายที่บิดาให้การรับรอง(กรณีรับมรดกแทนที่พ่อ) ถ้าเป็นบุตรที่มีคุณสมบัติ 1 ใน 2 ข้อนี้ก็สามารถรับมรดกแทนที่พ่อหรือแม่ของตัวเองที่เป็นบุตรบุญธรรมของเจ้ามรดกได้
จะเห็นได้ว่า?! คดีลักษณะนี้มีความซับซ้อน
เราแนะนำให้เลือกใช้ทนายความที่มีประสบการณ์
หมดกังวลปัญหาทนายความทิ้งคดี
เช็คค่าใช้จ่ายได้ตั้งแต่ต้นจนจบโดย JusThat
แอดไลน์ @justhatapp
ส่งหลักฐานให้ทนายความ
เช็คแนวทางและค่าใช้จ่ายฟรี!
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
