Julián Arcas อาจารย์ของ ‘ฟรานซิสโก ทาร์เรกา’
นักกีตาร์คลาสสิกผู้ถูกยกย่องน้อยเกินไป
ในประวัติศาสตร์กีตาร์คลาสสิก ชื่อของ ‘ฟรานซิสโก ทาร์เรกา’ (Francisco Tárrega) และ ’อันโทนิโอ ทอเรส’ (Antonio Torres) มักเป็นสองชื่อแรกที่มาพร้อมกันในฐานะผู้บุกเบิก ‘กีตาร์คลาสสิกสมัยใหม่’ (Modern Classical Guitar) หรือกีตาร์คลาสสิกรูปทรงที่เราใช้ในปัจจุบัน
แต่นอกจากสองบุคคลนี้แล้ว มีอีกหนึ่งชื่อที่หน้าประวัติศาสตร์ไม่ค่อยให้พื้นที่เขามากเท่าไหร่ ชายผู้ร่วมพัฒนากีตาร์และผลักดันให้ทอเรสกลายเป็นช่างทำกีตาร์มืออาชีพ ชายผู้เป็นแรงบันดาลใจให้ลูกศิษย์คนหนึ่งที่ต่อมาจะกลายเป็นยอดกีตาร์คลาสสิกผู้ยิ่งใหญ่ ทั้งหมดคือเรื่องราวของ ‘จูเลี่ยน อาร์กัส’ (Julián Arcas, 1832-1882)
ตำราอากัวโด และฟลาเมงโก
ณ อัลเมเรีย ประเทศสเปน จูเลี่ยน อาร์กัส เติบโตมาในครอบครัวดนตรี โดยมีพ่อเป็นนักกีตาร์ผู้คอยถ่ายทอดความหลงใหลมายังลูกชาย อาร์กัส เริ่มศึกษาตำรากีตาร์จากงานเขียนของ ‘ดิโอนิซิโอ อากัวโด’ (Dionisio Aguado, 1784-1849) จนสามารถบรรเลงกีตาร์ได้อย่างคล่องแคล่วตั้งแต่อายุยังน้อย จนเมื่อครอบครัวย้ายมายังมาลาก้าในปี 1844 อาร์กัส ได้มีโอกาสเรียนกับ ‘โฮเซ่ อาเซนซิโอ’ (Joseì Asencio) ผู้เป็นอดีตลูกศิษย์สายตรงของอากัวโดอย่างแท้จริง
อาร์กัส เริ่มเส้นทางดนตรีด้วยการเป็นนักกีตาร์ที่สามารถบรรเลงได้ทั้งสองสไตล์ ‘คลาสสิก’ และ ’ฟราเมงโก’ เมื่ออายุ 16 ปี อาร์กัส ออกแสดงคอนเสิร์ตทั่วแผ่นดินสเปนและยุโรปตอนกลาง ถึงขั้นมีโอกาสแสดงดนตรีในวังต่อหน้าราชวงศ์อังกฤษ ณ เมืองไบรตันในปี 1862
เด็กหนุ่มจากคาสเตลลอน
ปีเดียวกันนั้น อาร์กัส เดินทางมาแสดงคอนเสิร์ตที่เมืองคาสเตลลอน (Castellón) และได้พบกับเด็กน้อยวัย 10 ปีชื่อว่า ‘ฟรานซิสโก ทาร์เรกา’ (Francisco Tárrega, 1874–1909) เด็กน้อยบรรเลงกีตาร์ให้ฟังอยู่พักใหญ่ เมื่ออาร์กัสเล็งเห็นถึงฝีมือที่สามารถต่อยอดได้ จึงเชื้อเชิญให้ทาร์เรกามาเรียนกับเขาอย่างจริงจัง แต่ด้วยตารางทัวร์อันหนาแน่น ทำให้คลาสเรียนดังกล่าวไม่เกิดขึ้น จนสุดท้ายในระหว่างปี 1879-1881 อาร์กัส สามารถพาทาร์เรกามาเรียนกับตนที่บาร์เซโลนาได้สำเร็จ
แม้จะไม่ใช่ช่วงเวลาที่ยาวนาน แต่ทาร์เรกาได้ซึมซับวิชาความรู้มากมาย โดยเฉพาะสไตล์การแต่งเพลง ซึ่งทาร์เรการับอิทธิพลดนตรีจากอาร์กัสมาอย่างเต็มเปี่ยม โดยหากนำงานของทั้งสองมาเทียบกันจะพบว่ามีความคล้ายกันมาก ซึ่งสามารถกล่าวได้ว่า ‘หากไม่มีอาร์กัส อาจไม่มีงานเพลงชั้นยอดจากทาร์เรกา’
ลูเธียร์จากอัลเมเรีย
ช่วงกลางศตวรรษที่ 19 (ราวปี 1850) อาร์กัส พบกับนักทำกีตาร์มือสมัครเล่นชื่อว่า ‘อันโทนิโอ ทอเรส’ (Antonio Torres, 1817-1892) เสียงกีตาร์ที่ผลิตจากช่วงเวลายามว่างของทอเรส สร้างความประทับใจให้กับอาร์กัสอย่างมาก จนทำให้เขาเรียกร้องให้ทอเรสเป็นช่างทำกีตาร์อย่างจริงจัง
โดยตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ทั้งสองกลายเป็นมิตรสหายที่ดีต่อกัน ทอเรสกลายเป็นลูเธียร์ระดับตำนาน ส่วนอาร์กัสไม่เคยใช้กีตาร์จากช่างคนอื่นอีกเลย ซึ่งหนึ่งในตัวที่มีชื่อเสียงอย่าง ‘La Leona’ (1856) กลายเป็นตัวที่เหล่านักกีตาร์ยุคหลังต่างยกให้เป็น “กีตาร์ที่ดีที่สุดเท่าที่เคยมีมา”
อาร์กัส มีส่วนร่วมในการพัฒนากีตาร์ทั้งเชิงโครงสร้างและเชิงเทคนิค ด้านโครงสร้างเขาเป็นผู้ออกแบบซาวด์บอร์ด (Soundboard) ส่วนด้านเทคนิค มีแหล่งข้อมูลกล่าวว่าอาร์กัส เป็นผู้คิดค้นเทคนิคการดีดพักสาย (Rest Stroke) ซึ่งให้เสียงที่ดังและนุ่มนวลกว่าการดีดแบบไม่พักสาย (Free Stroke)
ในวัย 40 ปี อาร์กัส ผันตัวมาทำอาชีพพ่อค้าน้ำมัน โดยทำอยู่ประมาณสองปี ก่อนจะกลับมาบรรเลงกีตาร์คลาสสิกอีกครั้ง จนล้มป่วยในปี 1882 และเสียชีวิตด้วยวัยเพียง 50 ปี
งานเพลงที่ถูกลูกศิษย์ขโมย?
อาร์กัส อุทิศชีวิตให้งานประพันธ์สำหรับกีตาร์คลาสสิกมากกว่า 80 ชิ้น โดยสามารถจำแนกผลงานได้สามประเภท ได้แก่ เพลงแต่งเอง เพลงจากโอเปรา และเพลงจากทำนองพื้นเมือง ทั้งสามสะท้อนให้เห็นถึงความรักชาติ อันเกิดจากสภาพสังคม ณ เวลานั้นที่กำลังคุกรุ่นด้วยแนวคิดชาตินิยม (Nationalism) ซึ่งส่งผลให้อาร์กัส ไม่ลืมที่จะประพันธ์เพลงแนวฟลาเมงโกอันเป็นสัญลักษณ์ของสเปนด้วยเช่นกัน
อาร์กัส มีบทเพลงดังมากมาย แต่หนึ่งในเพลงที่หลายคนเข้าใจผิดว่าเป็นผลงานของทาร์เรกา คือ ‘Fantasia on a Theme From La Traviata’ โดยเชื่อว่าทาร์เรกาอาจเป็นผู้เก็บโน้ตเพลงไว้ หลังจากอาร์กัสเสียชีวิต และอาจไม่ได้มีเจตนาขโมยผลงานของอาจารย์แต่อย่างใด
ยอดกีตาร์คลาสสิกผู้ถูกยกย่องน้อยเกินไป
แม้จะเป็นเรื่องน่าเสียดายที่อาร์กัส กลายเป็นนักกีตาร์ผู้ถูกยกย่องน้อยเกินไป และผู้คนต่างรู้จักเขาจากการเป็นอาจารย์ของทาร์เรกาเท่านั้น แต่สุดท้ายก็เป็นจุดเริ่มต้นที่ดีของการศึกษาจนพบว่าชายผู้นี้ อยู่เบื้องหลังเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ซึ่งไม่ใช่แค่กีตาร์คลาสสิก แต่เป็นบริบทโดยรวมของดนตรีสเปนในศตวรรษที่ 19
Writer : Literary Boy
สนใจเรียนกีตาร์ : https://www.facebook.com/ptnoteguitar
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
