## Episode47: Kinesiology of lumbar spine#3
Structure of the lumbar intervertebral disc ##
.
กระดูกสันหลังของเรานั้น นอกจากจะต้องมีการเคลื่อนไหวตามการเคลื่อนไหวของร่างกายแล้ว ยังต้องมีความมั่นคงเพื่อรับกับน้ำหนักของร่างกาย ซึ่งเมื่อเกิดแรงกดที่กระดูกสันหลังนั้น ร่างกายจะมีโครงสร้างที่ช่วยรับแรงและกระจายแรงไปยังspineชิ้นต่อไป นั่นคือintervertebral discหรือหมอนรองกระดูกสันหลังนั่นเอง ในบทความนี้ผมจะพูดถึงโครงสร้างของintervertebral discกันนะครับ
ข้อมูลที่มีการศึกษาเกี่ยวกับโครงสร้างและหน้าที่ของintervertebral disc ส่วนใหญ่แล้วจะเป็นการศึกษาในบริเวณของlumbar regionครับ
Intervertebral disc จะประกอบไปด้วย2ส่วนคือ nucleus pulposusที่อยู่ตรงกลาง ล้อมรอบด้วยโครงสร้างที่เรียกว่า annulus fibrosus
.
Nucleus pulposus จะมีลักษณะเป็นgel อยู่ตรงกลางถึงposterior partของdisc. ในคนที่อายุยังน้อย nucleus pulposusจะประกอบไปด้วยน้ำถึง70-90% ทำให้discมีความสามารถในการเป็นshock absorberช่วยรับแรงและกระจายแรงไปยังกระดูกสันหลังระดับที่อยู่ติดกัน
การที่nucleus pulposusมีลักษณะเป็นgel-like เป็นเพราะว่าโครงสร้างของnucleus pulposus จะมีproteoglycan ที่แตกแขนงจำนวนมาก ซึ่งแต่ละbranchของproteoglycan จะมีโครงสร้างที่ยึดเกาะกับน้ำได้ดี และเชื่อมต่อกันเป็นร่างแห โดยมีcollagenและproteinอื่นๆ formตัวเพื่อสร้างความแข็งแรง นอกจากนี้ยังมีโครงสร้างของchondrocyteและfibrocyte บางส่วนอยู่สลับๆกันภายในnucleus ช่วยควบคุมปริมาณการสร้างของproteinและproteoglycanอีกด้วยครับ
ในส่วนของโครงสร้างที่อยู่รอบนอกของdiscที่ล้อมรอบnucleus pulposusไว้ มีชื่อว่า "Annulus fibrosus"
.
ใน intervertebral disc ระดับlumbar annulus fibrosus จะประกอบไปด้วย15-25 concentric layers แต่ละlayers จะเป็นเหมือนวงแหวนที่หุ้มnucleus pulposusไว้
สารต่างๆที่ประกอบชึ้นเป็นannulus fibrosus จะคล้ายกับองค์ประกอบของnucleus pulposus แต่จะแตกต่างกันที่วัดส่วน โดยภายในannulus fibrosusจะมีcollagenเป็นองค์ประกอบหลักประมาณ50-60% ถ้าเทียบกับในnucleus pulposusที่มีcollagenเพียง15-20%เท่านั้น นอกจากนี้ยังมีelastin proteinวางตัวสลับกัน ขนานไปกับrings of collagen ช่วยสร้างความยืดหยุ่นให้กับannulus fibrosusครับ
Peripheral layersของannulus fibrosus ประกอบไปด้วย collagen type I, type II เป็นองค์ประกอบหลัก แต่ละlayerจะวางตัวตั้งฉากกัน ทำให้เกิดความแข็งแรงและความยืดหยุ่นของdisc โดยชั้นในๆของannulus จะมีสัดส่วนของcollagen type Iที่ลดลง แต่มีน้ำมากขึ้นเพื่อทำให้มีลักษณะคล้ายกับnucleus pulposusที่อยู่ด้านในมากขึ้นครับ
ส่วนสุดท้ายที่ไม่ใช่intervertebral discแต่อยู่ชิดติดกับdisc นั่นคือ "Vertebral endplate" เป็นcartilageบางๆที่หุ้มอยู่ด้านบนแะด้านล่างของvertebral body ถ้าเป็นในเด็ก vertebral endplateจะหนามาก เป็นสัดส่วนประมาณ50% ของความสูงของdisc ทำหน้าที่เป็นgrowth plateให้กับกระดูดสันหลัง แต่ในวัยผู้ใหญ่ endplateจะกินพื้นที่แค่ประมาณ5%ของintervertebral spaceเท่านั้นครับ
Surfaceของvertebral endplate ที่หันหน้าเข้ามาหาdisc จะมีองค์ประกอบหลักเป็นfibrocartilage เชื่อมต่อกับcollagen ที่อยู่ที่annulus fibrosus ส่วนsurfaceที่หันไปทางvertebral body จะมีองค์ประกอบหลักเป็นcalcified cartilage ที่เชื่อมต่อกับvertebral bodyไม่ค่อยแข็งแรง จึงเรียกว่าเป็น"weak link"ของinterbody joint ดังนั้นจุดนี้จึงมักเป็นจุดแรกที่เกิดfractureเมื่อspineได้รับcompressive loadมากๆ
การเกิดfracture ที่บริเวณendplate อาจจะทำให้เกิดการleakของproteoglycan gel จากnucleus pulposus ทำให้เกิดการdisruptionของdisc ซึ่งนำไปสู่การเกิดspinal instability คือความไม่มั่นคงของกระดูกสันหลังได้ครับ
หลอดเลือดที่มาsupplyก็เป็นอีกส่วนหนึ่งที่มีความสำคัญต่อการทำงานของdisc โดยหลอดเลือดที่มาsupplyที่disc จะมีอยู่แค่ที่ชั้นนอกของannulusเท่านั้น ส่วนdeeper cellที่อยู่ด้านในจะได้รับสารอาหารผ่าน2ทางคือส่วนที่diffuseมาจากouter layerของannulus อีกส่วนหนึ่งคือสารอาหารที่diffuseจากvertebral bodyที่มีหลอดเลือดsupply ผ่านทะลุvertebral endplate ผ่านมายังdiscครับ
ทั้งหมดนี้คือโครงสร้างของintervertebral discทั้งในส่วนของnucleus pulposus, annulus fibrosus รวมถึงvertebral endplateนะครับ ในบทความหน้าผมจะมาพูดถึงหน้าที่ของintervertebral discกันต่อนะครับ
ถ้าชอบเนื้อหาแบบนี้ผมฝากกด like กดแชร์ กดติดตามเพจphysioupskillด้วยนะครับ ส่วนถ้าใครมีข้อสงสัยอะไรก็commentไว้ด้านล่างได้เลยครับ
_PhysioUpskill_
#Physioupskill
⭐สำหรับใครที่อยากเรียนรู้เพิ่มเติม สามารถอ่านบทความอื่นๆได้ที่ https://physioupskill.com/บทความ/
หรือดูรายละเอียดคอร์สเรียนของเพจได้ที่ https://physioupskill.com/คอร์สเรียน/
ได้เลยครับ
Ref.
Neumann, D. A. (2016). Kinesiology of the Musculoskeletal System: Foundations for Rehabilitation. Mosby.
Drake, R., Vogl, A. W., & Mitchell, A. W. M. (2019). Gray’s Anatomy for Students.
General Anatomy and Musculoskeletal System (THIEME Atlas of Anatomy) (THIEME Atlas of Anatomy, 1) (3rd ed.). Thieme. Elsevier.
Foster, M. A. (2019). Therapeutic Kinesiology: Musculoskeletal Systems, Palpation, and Body Mechanics (1st ed.). Pearson.
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
