15 มิ.ย. 2023 เวลา 12:30 • ประวัติศาสตร์

วรรณวิทย์ จากวันแรกสู่วันระฆังสิ้นเสียง

ย้อนกลับไปในปี พ.ศ. 2489 หม่อมผิว สุขสวัสดิ์ ณ อยุธยา เจ้าของนามปากกา “วรรณสิริ” ผู้ประพันธ์เรื่องสั้นและนวนิยายที่มีชื่อเสียงไว้หลายเรื่อง เช่น วนิดา นางทาส แต่ปางก่อน เป็นต้น และชายาในร้อยเอก หม่อมเจ้าทินทัต ศุขสวัสดิ์ พระโอรสพระองค์ใหญ่ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงอดิศรอุดมเดช
ได้ก่อตั้งโรงเรียนที่มีชื่อว่า “วรรณวิทย์” ขึ้น เพื่อช่วยเหลือผู้ยากไร้ในละแวกนั้น ให้ได้รับโอกาสทางการศึกษาและรับการอบรมสั่งสอนด้านศีลธรรมจรรยา ให้นักเรียนทั้งหลายได้เจริญก้าวหน้าอย่างมีความรู้ควบคู่กับคุณธรรม
หม่อมผิว สุขสวัสดิ์ ณ อยุธยา เจ้าของนามปากกา “วรรณสิริ” สมัยวัยรุ่น (ซ้าย, ภาพ: วิกิพีเดีย) และช่วงปัจฉิมวัย (ขวา, ภาพ: เพจ พิพิธภัณฑ์นักอ่าน นักเขียน นักแปล)
โรงเรียนวรรณวิทย์ ได้รับการก่อตั้งเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2489 บนที่ดินเพียง 3 ไร่ในซอยสุขุมวิท 4 มีอาคารเรียนเป็นอาคารไม้ชั้นเดียวมุงด้วยใบจาก แรกเริ่มมีนักเรียนเพียง 7 – 8 คนเท่านั้น โดยหม่อมผิว ดำรงตำแหน่งเป็นทั้งครูใหญ่และครูผู้สอนด้วยตัวเอง และยังไม่มีการเก็บค่าเล่าเรียนหรือค่าเทอมแต่อย่างใด ต่อมาจึงมีการเก็บค่าเทอมบ้าง แต่หม่อมผิวก็ได้อนุโลมให้กับผู้ปกครองที่ยังไม่มีเงินเพียงพอมาจ่ายค่าเทอม
หลังจากนั้น โรงเรียนวรรณวิทย์ก็ได้เปิดทำการสอนเรื่อยมาจนปี พ.ศ. 2497 เมื่อหม่อมผิวมีอายุมากขึ้น โรงเรียนวรรณวิทย์ได้รับการส่งต่อหน้าที่การบริหารและการสอนให้กับ “หม่อมราชวงศ์รุจีสมร สุขสวัสดิ์” และในเดือนมิถุนายนศกเดียวกัน กระทรวงศึกษาธิการได้รับรองให้โรงเรียนวรรณวิทย์มีสถานะเทียบเท่าโรงเรียนรัฐบาล
แล้วทางโรงเรียนก็ได้ทำการจัดซื้อที่ดินด้านหน้าซอยสุขุมวิท 8 จึงทำให้มีการเปลี่ยนทางเข้าทางออกมาเป็นซอยสุขุมวิท 8 นับแต่นั้น ส่วนซอยสุขุมวิท 4 เปลี่ยนเป็นประตูหลัง พร้อมกับมีการสร้างอาคารเรียนเพิ่ม เป็นอาคารไม้สองชั้น ลักษณะเป็นรูปตัวแอล (L) แล้วมีการสร้างสนามเด็กเล่น และลานกิจกรรมสำหรับการประกอบกิจกรรมเนื่องในโอกาสต่าง ๆ
โรงเรียนวรรณวิทย์ (ภาพ: Youtube 7ElevenThailand)
คุณหญิงอู้ หรือหม่อมราชวงศ์รุจีสมร สุขสวัสดิ์ เป็นธิดาคนเล็กในหม่อมเจ้าทินทัต ศุขสวัสดิ์ กับหม่อมผิว ศุขสวัสดิ์ ณ อยุธยา เกิดเมื่อวันที่ 12 กันยายน พ.ศ. 2463 มีพี่สาวสองคนคือ ท่านผู้หญิงทินะประภา อิศรเสนา ณ อยุธยา และหม่อมราชวงศ์กานดาศรี สุขสวัสดิ์ เมื่อหม่อมราชวงศ์รุจีสมร มีอายุได้เพียง 2 เดือน หม่อมเจ้าทินทัต ผู้เป็นบิดาก็ถึงแก่สิ้นชีพิตักษัย
หลังจากนั้น หม่อมราชวงศ์รุจีสมรได้เข้ารับการศึกษาระดับมัธยมศึกษาที่โรงเรียนราชินี แล้วศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษาที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แต่เรียนได้เพียงปีเดียวก็ต้องลาออกเพราะประสบปัญหาทางการเงิน หลังจากนั้น จึงเข้ามาเป็นครูในโรงเรียนวรรณวิทย์ของมารดา พร้อมกับศึกษาต่อที่โรงเรียนฝึกหัดครู (ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ) วิชาเอกภาษาไทย วิชาโทสังคมจนสำเร็จการศึกษา แล้วได้มาดำรงตำแหน่งเป็นครูใหญ่โรงเรียนวรรณวิทย์ ในปี 2497
คุณหญิงอู้ หรือหม่อมราชวงศ์รุจีสมร สุขสวัสดิ์ (ภาพ: วิกิพีเดีย)
โรงเรียนวรรณวิทย์ ได้ขยายกิจการขึ้นเรื่อย ๆ มีนักเรียนเพิ่มขึ้นทุกปี และได้เพิ่มชั้นเรียนขึ้นจนถึงชั้นมัธยม 6 (หรือระดับชั้นมันธยมศึกษาปีที่ 3 ในปัจจุบัน) ที่สำคัญโรงเรียนวรรณวิทย์แห่งนี้ไม่เคยเก็บค่าแป๊ะเจี๊ยและแม้ใครค้างค่าเล่าเรียนก็อนุญาตให้สอบไล่ได้ ส่วนค่าเล่าเรียน มีอัตราการเก็บที่ไล่ไปตามระดับชั้น โดยระดับประถมศึกษา ภาคเรียนละ 2,000 บาท ส่วนระดับมัธยมศึกษา ภาคเรียนละประมาณ 1,6000 บาท โดยภาพรวมถือว่าถูกที่สุดในกรุงเทพมหานครแล้วก็ว่าได้ (ข้อมูลปี พ.ศ. 2562)
อนึ่ง โรงเรียนแห่งนี้ แม้จะเป็นโรงเรียนเล็ก ๆ แต่ก็มีหลายคนที่จบจากที่นี่ไปประสบความสำเร็จในชีวิตอย่างมากมาย ซึ่งมีทั้งอรัญญา นามวงศ์ ดาวใจ ไพจิตร สุมาลี ชาญภูมิดล รวมถึงตั๊ก บริบูรณ์ จันทร์เรือง
การที่โรงเรียนวรรณวิทย์ สามารถเป็นที่พึ่งพิงทางการศึกษาให้เด็กยากไร้ในละแวกนั้นได้มานานเกือบศตวรรษ แม้จะมีรายจ่ายที่เพิ่มมากขึ้นก็ตาม ส่วนหนึ่งก็มาจากน้ำใจอันเปี่ยมไปด้วยจิตวิญญาณครูและการเป็นผู้ให้ของหม่อมราชวงศ์รุจีสมร สุขสวัสดิ์ ที่ยังคงสืบทอดเจตนารมย์ของหม่อมแม่มาตลอดชีวิตการเป็นครูของท่าน ในเรื่องของการให้การศึกษาแก่เด็ก ๆ และเข้าถึงความรู้อย่างทั่วถึง จึงทำให้คุณหญิงอู้ไม่เคยคิดที่จะขึ้นค่าเทอมให้มากขึ้นเหมือนโรงเรียนทั่วไปในกรุงเทพมหานคร
นอกจากนั้น ด้วยที่ดินย่านสุขุมวิท 8 เป็นย่านที่มีราคาที่ดินสูงลิบลิ่วติดอันดับของประเทศ จึงทำให้มีผู้มาเสนอราคาหลักหลาย ๆ ล้านขอซื้อที่ดินโรงเรียนนี้ไปจัดสร้างเป็นโรงแรมหรือคอนโดมิเนียมหรูอยู่หลายครั้ง แต่ทางคุณหญิงอู้ก็ไม่ได้ให้ความสนใจกับราคาอันมากมายมหาศาลเหล่านั้น
โรงเรียนวรรณวิทย์ท่ามกลางตึกสูงสมัยใหม่ใจกลางกรุงเทพมหานคร (ภาพ: เพจ ศิษย์เก่าโรงเรียนวรรณวิทย์ Wannawit School Alumni)
เพราะสิ่งที่มีมูลค่าอันมหาศาลมากกว่าเงินทองก็คือ การที่เด็ก ๆ ทั้งหลายได้มีโอกาสการเข้าถึงทางการศึกษาอย่างพร้อมเพรียง สามารถเติบโตไปอย่างมีคุณภาพทั้งทางวิชาการและคุณธรรม เป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศชาติได้ต่อไป จึงทำให้หม่อมราชวงศ์รุจีสมร สุขสวัสดิ์ได้รับการยกย่องว่า เป็นผู้มีจิตวิญญาณความเป็นครูโดยแท้
สิ่งเหล่านี้เอง จึงทำให้โรงเรียนวรรณวิทย์ เป็นโรงเรียนที่แสนอบอุ่นท่ามกลางความเจริญและความแปรผันทางสังคมที่ปรากฏไม่เว้นแต่ละในวันกรุงเทพฯ เมืองฟ้าอมรแห่งนี้
แต่แล้ว สัจธรรมย่อมเป็นสิ่งที่ไม่มีวันผันแปร เมื่อวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2565 ด้วยสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ที่ไม่มีทีท่าว่าจะสร่างซา พร้อมส่งผลกระทบต่อความเป็นอยู่และรายได้ของผู้คน ทำให้มีการค้างค่าเล่าเรียนจำนวนมาก รวมทั้งจำนวนนักเรียนที่ลดลงเรื่อย ๆ นั้น ได้เป็นผลให้โรงเรียนวรรณวิทย์ต้องยุติการเรียนการสอนในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2564 เป็นภาคเรียนสุดท้าย…
อาคารเรียนของโรงเรียนวรรณวิทย์ (ภาพ: เพจ ศิษย์เก่าโรงเรียนวรรณวิทย์ Wannawit School Alumni)
“เขียวและเทามาพวกเราชาววรรณวิทย์
หัวใจคิดรวมเป็นมิตรทุกเวลา
เขียวและเทาสีสดใสดูงามตา
รักกันหนาเราจงสามัคคีกัน
ว.ณ.ว.เราไม่ท้อความดี
เหมือนดังพี่รักน้องครองสมาน
ไม่ลาหลังเหินห่างดวงมาน
สิ้นภัยพาลในหนทางของเขียวและเทา
เขียวและเทามาพวกเราชาววรรณวิทย์
หัวใจคิดรวมเป็นมิตรทุกเวลา
เขียวและเทาสีสดใสดูงามตา
รักกันหนาเราจงสามัคคีกัน
สามัคคีมีอยู่ในหัวใจเรา
ทุกคนเฝ้ารักมั่นไม่หวั่นไหว
วรรณวิทย์ชื่นชมสมฤทัย
เชิดชูให้ชื่อก้องคล้องนภา
เขียวและเทามาพวกเราชาววรรณวิทย์
หัวใจคิดรวมเป็นมิตรทุกเวลา
เขียวและเทาสีสดใสดูงามตา
รักกันหนาเราจงสามัคคีกัน”
แม้วันนี้ ระฆังแห่ง “วรรณวิทย์” จะสิ้งเสียงลงไปแล้ว แต่ระฆังใบนั้นจะยังคงกึกก้องอยู่ในความทรงจำของทุกคนตลอดไป เช่นเดียวกับหม่อมราชวงศ์รุจีสมรก็จะได้รับการจดจำอย่างไม่รู้จบในฐานะที่เป็นครูผู้ให้ และผู้มีจิตวิญญาณความเป็นครูโดยแท้
ระฆังของโรงเรียนวรรณวิทย์ (ภาพ: เพจ ศิษย์เก่าโรงเรียนวรรณวิทย์ Wannawit School Alumni)
แต่ด้วยธรรมดาของสิ่งทั้งหลายที่มีเริ่มก็ต้องมีสิ้นสุด ชีวิตคนเราก็เช่นกัน ต่อให้คนเราจะมีอายุที่ยืนยาวนานมากมายเท่าไร ก็ไม่อาจฝืนกระแสแห่งความจริงของชีวิตได้ เพราะในวันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2565 เฟซบุ๊กแฟนเพจ ศิษย์เก่าโรงเรียนวรรณวิทย์ Wannawit School Alumni ได้ระบุว่า หม่อมราชวงศ์รุจีสมร สุขสวัสดิ์ ครูใหญ่โรงเรียนวรรณวิทย์ ได้ถึงแก่อนิจกรรมแล้ว สิริอายุรวม 101 ปี 7 เดือน
การตั้งศพของหม่อมราชวงศ์รุจีสมร สุขสวัสดิ์ ภายในศาลา 9 วัดธาตุทอง พระอารามหลวง (ภาพ: เพจ ศิษย์เก่าโรงเรียนวรรณวิทย์ Wannawit School Alumni)
ครูที่ดี ต้องรักเด็ก เมตตาเด็ก สั่งสอนเด็ก อบรมเด็ก ต้องเอาความรักเข้าชโลม ไม่ใช่ว่าเอาแต่ไม้เรียว คำพูดต่างหากที่ทำให้เด็กดี ครูมีหน้าที่อบรมสั่งสอนให้เป็นคนดี ให้วิชาความรู้แก่เด็ก อย่าดุเด็ก ตีเด็กโดยไม่มีเหตุผล เด็กเขาชอบคนพูดดี ๆ นะ ถ้าเอาแต่ดุเอา ๆ เด็กจะทนไม่ได้และไม่เชื่อเรา และครูที่นี่ตีเด็กไม่ได้นะ ถ้ารู้ว่ามีครูตีเด็ก จะเรียกครูมาดุ
หม่อมราชวงศ์รุจีสมร สุขสวัสดิ์
ขอคุณงามความดีทั้งหลาย จงเป็นพลวปัจจัยให้ “หม่อมราชวงศ์รุจีสมร สุขสวัสดิ์” ประสบพบแต่ความสุขในสัมปรายภพตราบนิจนิรันดร์เทอญ
ย้อนดูเรื่องราวของ “วรรณวิทย์” ผ่าน “เชิดชูพระคุณครู” ได้ที่: https://youtu.be/kktv5MWRmpY
อ้างอิง:
  • ขอประชาสัมพันธ์งาน สิ้นเสียงระฆังวรรณวิทย์ โดย เพจ ศิษย์เก่าโรงเรียนวรรณวิทย์ Wannawit School Alumni (https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=5085365308160469&id=160820817281634)
  • ทำไมเงินซื้อไม่ได้ เปิดหัวใจ 'ม.ร.ว.รุจีสมร' ครูใหญ่วรรณวิทย์ ร.ร.ไม้ท่ามกลางดงยักษ์คอนกรีต โดย ไทยรัฐออนไลน์ (https://www.thairath.co.th/content/564086)
  • ประวัติ ม.ร.ว.รุจีสมร สุขสวัสดิ์ ครูใหญ่โรงเรียนวรรณวิทย์ โดย ประชาชาติธุรกิจ (https://www.prachachat.net/person/news-849942)
  • ปิดฉาก 75 ปี ‘ร.ร.วรรณวิทย์’ ใจกลางสุขุมวิท ยุติการสอนเป็นภาคเรียนสุดท้าย โดย มติชนออนไลน์ (https://www.matichon.co.th/education/news_3143944)
  • ปิดฉาก 76 ปี โรงเรียนวรรณวิทย์ไปต่อไม่ไหวแล้ว ยุติการเรียนการสอนเทอมนี้ โดย MGR Online (https://mgronline.com/onlinesection/detail/9650000006999)
  • เปิดเส้นทางชีวิต "ม.ร.ว.รุจีสมร" ครูใหญ่แห่งวรรณวิทย์ ก่อนระฆังสิ้นเสียง โดย KomChadLuek Online (https://www.komchadluek.net/hot-social/513652)
  • ร่วมไว้อาลัย ส่งคุณครูใหญ่ ม.ร.ว.รุจีสมร สุขสวัสดิ์ ผู้เป็นที่รักยิ่งของพวกเราทุกคน สู่สรวงสวรรค์ ณ วัดธาตุทอง พระอารามหลวง ศาลา 9 โดย เพจ ศิษย์เก่าโรงเรียนวรรณวิทย์ Wannawit School Alumni (https://www.facebook.com/160820817281634/photos/a.758718280825215/5426501444046852/)
  • สิ้น ม.ร.ว.รุจีสมร สุขสวัสดิ์ ครูใหญ่โรงเรียนวรรณวิทย์ โดย มติชนออนไลน์ (https://www.matichon.co.th/education/news_3322988)
#AdminField #ชอบเล่าชอบแชร์แต่ไม่ชอบเป็นคนดี
#วันไหว้ครู #เชิดชูพระคุณครู #วรรณวิทย์
โฆษณา