อาการ "แสบ" แถวๆนั้นจากการฉีด Dexamethasone เกี่ยวกับยาหรือไม่?
เคยได้ยินมาบ้างเหมือนกันเกี่ยวกับประเด็นนี้ โดยเฉพาะในผู้หญิงที่มีข้อบ่งใช้ในการได้รับยา Dexamethasone เข้าทางหลอดเลือดดำ แล้วพบว่ามีอาการ "แสบคัน" บริเวณอวัยวะเพศ(ในชายก็มีนะ) แล้วพอไปค้นข้อมูลเพิ่ม ก็ปรากฎว่าเจอจริงๆด้วยครับ
อาการดังกล่าวเรียกว่า "perianal skin irritation" ซึ่งเป็นอาการระคายเคืองผิวหนังบริเวณทวารหนัก ความรู้สึกคือ คัน ปวดแสบปวดร้อน รู้สึกแปลับ ๆ ซ่า ๆ โดยเฉพาะเมื่อให้ Dexamethasone เข้าทางหลอดเลือดดำในอัตราการฉีดยาที่เร็ว โดยมักเกิดในเพศหญิง อาการที่พบมักเกิดทันทีภายในเวลาไม่ถึง 1 นาที และก็หายได้เอง
มีหลายกรณีศึกษาที่บ่งชี้ว่าอาการดังกล่าวมีความสัมพันธ์กับขนาดและความเร็วในการให้ Dexamethasone เข้าทางหลอดเลือดดำ โดยการศึกษาในปี 1986 พบภาวะ
perineal irritation ที่สัมพันธ์กับการให้ iv dexamethasone sodium phosphate ใน เพศหญิง 12 ราย จาก 26 ราย (46%) โดยขณะนั้นแก้ไขด้วยการdilute ยา dexamethasone sodium phosphate กับ NSS 50 ml และฉีดช้า ๆ 10-15 นาที
นอกจากนี้จากการศึกษาในปี 2003 พบว่าในกรณีศึกษา 20 คน (หญิง 10 คน ชาย 10 คน) ที่ได้รับยานี้ในทำนองเดียวกัน พบว่า ผู้หญิงทั้งหมดมีอาการดังกล่าว ส่วนผู้ชายพบอาการผิดปกติเพียง 3 ราย ซึ่งรายงานดังกล่าวสอดคล้องกับรายงานในปี 2011ที่พบว่า perineal irritation มีความรู้สึกเจ็บปวดมาก (excruciating pain) ในคนไข้ที่ได้ dexamethasone ฉีด โดยพบมากในเพศหญิงถึง 55%
ภาพแสดงบริเวณ perianal (ระหว่างทวารหนักและอวัยวะเพศ)
โดยสรุปแล้ว ยังไม่มีคำอธิบายที่ชัดเจนในทางเภสัชวิทยาเกี่ยวกับอาการดังกล่าว แต่มีข้อสันนิฐานว่าอาจเกิดจาก corticosteroid ที่มีเกลือเป็น phosphate ester เช่น dexamethasone sodium phosphate โดยความถี่และความรุนแรงของอาการมักขึ้นกับปริมาณ organic phosphate ที่เพิ่มขึ้น ส่วนเหตุผลที่เกิดอาการเพียงระยะเวลาสั้น ๆ นั้น พอจะอธิบายได้ว่า น่าจะเป็นระยะเวาลาที่ร่งกายมีการ hydrolysed ยาให้เป็น phosphate ions กัu dexamethasone โดยอาการดังกล่าวมักสัมพันธ์กับขนาดและความเร็วในการฉีดยา
โดยเกลือ ester phosphate ซึ่งอาจเกี่ยวกับปฏิกิริยาต่อกลไกของสารสื่อประสาท สาร สื่อประสาทอาจเป็น phosphate โดยตัวของมันเอง หรือไม่ก็ได้รับการกระตุ้นจาก phosphate ทำให้เกิด perineal pruritus
นอกจากนี้ มีคำแนะนำว่าการป้องกันภาวะดังกล่าว ทำได้โดยการ Dilute ให้ได้ความเข้มข้นสุดท้าย ที่ 0.5 mg/ml ด้วย 0.9% NaCl และฉีดช้า ๆ ประมาณ 30วินาที โดยถ้ายา 8mg ดูดยา 2amp (จากขนาด 4mg/ml) เติม NSS อีก อย่างน้อย 14ml รวมทั้งหมด 16ml จะได้ 0.5mg/ml พอดี หากยังเกิดภาวะดังกล่าวอยู่ ให้ Dilute เพิ่มอีก
ส่วนสาเหตุและกลไกที่แน่ชัด ยังคงต้องรอคอยการศึกษาที่ชัดเจนต่อไป
- 8
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
