เปิดประวัติ“ขวัญจิต ศรีประจันต์” แม่เพลงพื้นบ้านภาคกลางเมืองขุนแผน
ขวัญจิต ศรีประจันต์ มีชื่อจริงว่า นางเกลียว เสร็จกิจ เกิดเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2490 เป็นชาวอำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี มีความสนใจเพลงพื้นบ้านมาตั้งแต่อายุ 15 ปี แม้ว่าเชื้อสายทางพ่อจะมีญาติเป็นพ่อเพลงที่มีชื่อเสียงของสุพรรณบุรี แต่พ่อก็ไม่สนับสนุนให้เป็นแม่เพลงพื้นบ้าน ด้วยเกรงว่าความเป็นสาวรุ่นจะทำให้เกิดปัญหาเรื่องชู้สาวตามมา
แต่กลับสนับสนุนลูกสาวอีกคนหนึ่งที่อายุยังน้อยให้ไปฝึกหัดเพลงพื้นบ้านกับพ่อเพลงไสว วงษ์งามแทน แต่ด้วยความชื่นชอบและสนใจเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว ทำให้เธอมักจะติดตามดูการร้องเพลงอีแซว ของแม่เพลงบัวผัน จันทร์ศรีเป็นประจำ
ต่อมาขวัญจิตได้มีโอกาสไปดูแลน้องสาวที่อยู่กับครูไสว ทำให้ได้เรียนรู้การเล่นเพลงอีแซวแบบครูพักลักจำจนท่องเนื้อเพลงได้หลากหลายทั้งลีลาเพลงแนวผู้ชายของครูไสว และเพลงแนวผู้หญิงของครูบัวผัน ประกอบกับเป็นคนชอบอ่านหนังสือ และวรรณคดีเก่าๆ ของไทยอ่านแล้วก็นำเนื้อหานั้นมาแต่งเป็นเพลงอีแซว ร้องเล่นจนเกิดความแตกฉานซึ่งต่อมาได้ขอครูไสว แสดงบ้าง
แม้ในระยะแรกๆ ครูไสวจะยังไม่อนุญาต แต่ในเวลาต่อมาเมื่อได้เห็นความอดทน ความตั้งใจจริง จึงอนุญาตให้แสดงความสามารถ และด้วยพลังเสียงที่กังวานมีไหวพริบ ปฏิภาณ เฉลียวฉลาดในการว่าเพลง ทำให้เป็นที่ชื่นชอบของนักฟังเพลงอีแซวยิ่งนัก
ขวัญจิตได้ตระเวนเล่นเพลงอีแซวอยู่กับวงพื้นบ้านอีกหลายวงเรียนรู้ และเพิ่มพูนประสบการณ์จากพ่อเพลง แม่เพลงอีกหลายคน เริ่มแสดงเพลงอีแซวในต่างจังหวัดและในกรุงเทพมหานคร ในงานสังคีตศาลา หรืองานสงกรานต์ที่ท้องสนามหลวงเป็นประจำ ทำให้มีความแตกฉานในเรื่องเพลงอีแซวมากยิ่งขึ้น สามารถเขียนเพลงเอง เพื่อใช้ในการแสดงและโต้ตอบเพลงสดๆ กับพ่อเพลงได้อย่างคมคายเป็นที่ชื่นชอบของผู้ชม
หลังจากเล่นเพลงอีแซวจนมีชื่อเสียงแล้ว ขวัญจิตได้สมัครเป็นนักร้องลูกทุ่งโดยเริ่มอยู่กับวงดนตรีลูกทุ่งคณจำรัศ สุวคนธ์(น้อย) และวงไวพจน์ เพชรสุพรรณ โดยได้บันทึกแผ่นเสียงเพลงแรกชื่อเพลง เบื่อสมบัติ งานเพลงของครู จิ๋ว พิจิตร เมื่อปี พ.ศ. 2510
จากนั้นได้แต่งเพลงเองได้แก่ น้ำตาดอกคำใต้, สาวสุพรรณ ซึ่งเป็นเพลงที่สร้างชื่อเสียงให้เป็นอย่างมาก ต่อมาจึงได้ตั้งวงดนตรีของตนเอง ชื่อวงขวัญจิต ศรีประจันต์ เป็นวงดนตรีที่นำระบบแสง สี เสียง ที่น่าตื่นตาตื่นใจมาใช้ประกอบการแสดงนำเพลงอีแซวมาผสมผสานกับการแสดงเผยแพร่สู่ผู้ฟังทั่วประเทศ เป็นที่รู้จักกันเป็นอย่างดี
จนกระทั่งปี พ.ศ. 2516 ขวัญจิตตัดสินใจยุติวงดนตรีลูกทุ่งแล้วกลับไปฟื้นฟูเพลงอีแซวที่ จ.สุพรรณบุรี อุทิศชีวิตในการอนุรักษ์ฟื้นฟู เผยแพร่และถ่ายทอดเพลงอีแซวให้กับลูกศิษย์และผู้สนใจมาโดยตลอดจนถึงปัจจุบัน เกียรติประวัติสูงสุด คือ ได้รับคัดเลือกให้เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง(เพลงพื้นบ้าน-อีแซว) ในปี พ.ศ. 2539
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
