23 ส.ค. 2023 เวลา 04:37 • การศึกษา

ฎีกาใหม่ “สัญญาเช่า vs ค่าสินไหมทดแทนในคดีละเมิด”

คำพิพากษาฎีกาที่ 56/2565
สัญญาเช่าข้อ 16 ระบุว่า ในกรณีสัญญาเช่าสิ้นสุดไม่ว่าเพราะเหตุใด ๆ ผู้เช่าจะต้องขนย้ายทรัพย์สินและบริวารแล้วส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าคืนให้แก่ผู้ให้เช่าในสภาพเรียบร้อยที่ผู้ให้เช่าสามารถใช้ประโยชน์ได้ทันที ภายใน 30 วันนับแต่วันที่สัญญาเช่าสิ้นสุดลงหากพ้นกำหนดนี้แล้วผู้เช่าต้องชดใช้ค่าปรับแก่ผู้ให้เช่าในอัตราวันละ 667 บาท
สัญญาเช่าข้อนี้เป็นกรณีที่โจทก์และจำเลยตกลงกันไว้ล่วงหน้า หากจำเลยผิดนัดข้อตกลงตามสัญญาดังกล่าวยินยอมให้โจทก์มีสิทธิเรียกค่าปรับรายวันจากจำเลยได้เป็นการตกลงกำหนดเบี้ยปรับไว้ ล่วงหน้า เมื่อจำเลยผิดสัญญาจำเลยจึงต้องรับผิดตามสัญญาดังกล่าว
จำเลยมิได้ส่งมอบอาคารที่เช่าคืนโจทก์ภายในกำหนดระยะเวลาตามสัญญาเช่าอันเป็นการไม่ชำระหนี้ตรงตามเวลาที่กำหนดไว้ โจทก์ย่อมมีสิทธิเรียกให้จำเลยชำระค่าปรับรายวันตามสัญญาเช่าข้อ 16 ในฐานเป็นจำนวนน้อยที่สุดแห่งค่าเสียหายเเละโจทก์มีสิทธิพิสูจน์ค่าเสียหายยิ่งกว่านั้นได้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 380 วรรคสอง
การที่จำเลยไม่ส่งมอบอาคารที่เช่าคืนโจทก์เมื่อสัญญาเช่าสิ้นสุดลงโจทก์ย่อมได้รับความเสียหายในส่วนที่ต้องดำเนินการให้จำเลยขนย้ายทรัพย์สินและบริวารออกไปจากอาคารที่เช่าพร้อมกับส่งมอบอาคารที่เช่าคืนโจทก์ในสภาพเรียบร้อยและการที่จำเลยยังคงอยู่ในอาคารที่เช่าต่อไป หลังจากสัญญาเช่าสิ้นสุดลงแล้วโดยไม่มีสิทธิยอมเป็นการทำละเมิดต่อโจทก์ทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายขาดประโยชน์ที่จะได้รับจากทรัพย์สินของโจทก์อีกส่วนหนึ่งด้วยซึ่งเป็นค่าเสียหายคนละส่วนกับค่าปรับรายวันตามสัญญาเช่าข้อ 16
เมื่อสัญญาเช่าสิ้นสุดลงแล้วจำเลยไม่ส่งมอบอาคารที่เช่าคืนโจทก์ย่อมทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายไม่สามารถใช้ประโยชน์จากอาคารของโจทก์ได้ แม้อาคารของโจทก์มีสภาพผุกร่อนของคอนกรีตอันส่งผลให้อาคารมีสภาพที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ชีวิต ร่างกาย หรือทรัพย์สิน หรืออาจไม่ปลอดภัยจากอัคคีภัย แต่ก็ยังสามารถใช้อยู่อาศัยหรือใช้ประโยชน์อื่นได้ โดยจำเลยเองก็ยังประสงค์จะขอให้โจทก์ต่อสัญญาเช่าให้อีก
โจทก์จึงอาจนำอาคารของโจทก์ให้บุคคลอื่นเช่าได้ ที่ศาลชั้นต้นกำหนดให้จำเลยชำระค่าเสียหายคิดเสมือนค่าเช่ารายเดือนในอัตราเท่ากับอัตราค่าเช่าตามสัญญาตามที่โจทก์ขอนับว่าเหมาะสมแล้ว
โจทก์ฟ้องเรียกค่าเสียหายค่าบำรุงรายปีเนื่องจากจำเลยอยู่ในอาคารที่เช่าต่อไปหลังจากสัญญาเช่าสิ้นสุดลงแล้วโดยไม่มีสิทธิ โดยโจทก์นำอัตราค่าบำรุงรายปีที่จำเลยต้องชำระตามสัญญาเช่ามาเป็นเกณฑ์ในการเรียกร้องค่าเสียหายส่วนนี้ เท่ากับโจทก์เรียกค่าเสียหายโดยอาศัยข้อสัญญาเช่า เมื่อสัญญาเช่ามีการบอกเลิกสัญญาทำให้สัญญาสิ้นสุดลงแล้วโจทก์จึงไม่อาจเรียกให้จำเลยชำระค่าบำรุงรายปีตาม ข้อสัญญาได้อีก คงมีสิทธิเรียกค่าเสียหายอันเนื่องมาจากจำเลยผิดสัญญาเท่านั้น
  • เมื่อสัญญาเช่าเลิกกัน โดยผู้เช่าไม่ยอมออกไปจากอาคารที่เช่า ผู้ให้เช่าย่อมมีสิทธิเรียกค่าปรับรายวันตามที่ตกลงไว้ในสัญญาเช่าได้ (ในฐานะเป็นเบี้ยปรับ)
  • แต่ไม่สามารถเรียกเก็บค่าบำรุงรักษารายปีซึ่งเป็นข้อตกลงตามสัญญาเช่าเนื่องจากสัญญาเช่าสิ้นสุดแล้ว
  • และมีสิทธิเรียกค่าสินไหมทดแทนจากการที่ผู้เช่าไม่ยอมออกไปจากที่ทรัพย์สินเช่าซึ่งเกิดจากการกระทำละเมิดได้อีกส่วนหนึ่ง และถือเป็นค่าเสียหายคนละส่วนกับเบี้ยปรับตามสัญญา
ติดตามข้อมูข่าวสารเพิ่มเติม :
มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา www.Bsru.ac.th
สาขาวิชานิติศาสตร์ https://site.bsru.ac.th/law/
โฆษณา