|| เก็บตก "หยกเงาและเถ้าควัน" || #2 Popol Vuh ตำนานสร้างโลกของชาวมายา
** บันทึกเก็บตกจากการแปลหนังสือ "หยกเงาและเถ้าควัน" (Gods of Jade and Shadow) สำนักพิมพ์ WordsWonder **
ในจักรวาลวิทยาของชาวมายา มนุษย์เราอาศัยอยู่บน แผ่นดินโลก (Middleworld) ซึ่งจินตนาการว่าแบนเรียบเหมือนหลังของจระเข้ไกมันขนาดยักษ์หรือเต่าบนทะเลสาบเวิ้งว้าง เบื้องบนคือ โลกเหนือพิภพ (Upperworld) 13 ชั้น ของเหล่าเทพและวิญญาณบรรพบุรุษ เบื้องล่างคือ โลกใต้พิภพ 9 ชั้น หรือชิบัลบา (Underworld/ Xibabla) ซึ่งเป็นโลกแห่งความตาย
ทั้งสามโลกเชื่อมต่อกันด้วยมหาพฤกษา (World Tree) ต้นเซบายักษ์ที่แผ่กิ่งก้านและรากไปทั่วจักรวาล โดยโลกแต่ละชั้นแบ่งออกเป็นสี่ทิศสี่สี สีแดงทิศตะวันออก สีดำตะวันตก ขาวทิศเหนือ เหลืองทิศใต้
source : corozal-daily
หยกเงาและเถ้าควัน เน้นถึงโลกใต้พิภพเป็นหลัก โดยหลายรายละเอียดอิงมาจากวรรณกรรม Popol Vuh ของชาวมายา เชื้อสายกิเช บอกเล่าเรื่องราวการสร้างโลก การเดินทางของวีรบุรุษ การต่อสู้และความรุ่งโรจน์ของมนุษย์ นักวิชาการบางท่านถึงกับเทียบว่าวรรณกรรมชิ้นนี้มีความเก่าแก่และทรงคุณค่าไม่แพ้ 'The Iliad' และ 'The Odyssey' ของกรีก
ความที่ Popol Vuh แทบไม่มีข้อมูลภาษาไทยที่เชื่อถือได้เลย มัณฑุกาจึงค่อนข้างลำบากใจกับการถอดเสียงชื่อต่างๆเป็นภาษาไทย พวกเว็บภาษาอังกฤษก็ไม่ชัดเจนเพียงพอ ภาษาสเปนก็ไม่สันทัด แม้จะได้รับความช่วยเหลือจากผู้คนต่างๆมากมาย (ตามที่ระบุไว้ในบันทึกผู้แปล) แต่ก็ยังไม่มั่นใจอยู่ดี
โชคดีมหาศาลของมัณฑุกาก็คือ ก่อนจะสรุปต้นฉบับ ทางคณะอักษรศาสตร์ จุฬาฯ ก็พิมพ์หนังสือ โปโปล วูค์ ภาษาไทย ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 1 ออกมาพอดี //บันไซไชโยโห่ร้อง ต้องขอบคุณหนังสือเล่มนี้มากๆเลยค่ะ ถ้าใครอยากอ่านตำนานนี้เต็มๆ สามารถสั่งซื้อได้ที่นี่
สำหรับผู้อ่านที่ไม่สะดวก มัณฑุกาขอสรุปแบบคร่าวๆให้ฟังเฉพาะส่วนที่เกี่ยวข้องกับ หยกเงาและเถ้าควัน (ของจริงยาวกว่านี้เยอะเลย)
source: Popol Vuh: A Retelling by Ilan Stavans Illustrations by Gabriela Larios
วันหนึ่ง ฮุน ฮูนัคปุ กับ วุกุบ ฮูนัคปุ (Hun Hunahpu and Vucub Hunahpu) สองพี่น้องฝาแฝดกำลังเล่นบอลกัน เสียงอึกทึกดังลงไปถึงโลกใต้พิภพ เจ้าแห่งชิบัลบาเกิดความรำคาญ จึงส่งสารผ่านนกฮูกมาท้าให้ทั้งสองลงมาแข่งบอลในโลกใต้พิภพ พอลงมาก็ถูกกลั่นแกล้ง หลอกทรมานต่างๆนานาในรูปของการทดสอบ จนกระทั่งถูกสังเวยชีวิตและฝังอยู่ในสนามบอล
Source: Popol Vuh: A Retelling by Ilan Stavans Illustrations by Gabriela Larios
หัวของฮุน ฮูนัคปุถูกตัดทิ้งไว้บนต้นน้ำเต้า พอเทพธิดาแห่งชิบัลบาองค์หนึ่งเดินเข้าไปใกล้ หัวของฮุน ฮูนัคปุ ก็ถ่มน้ำลายใส่ และทำให้เธอตั้งครรภ์ เทพธิดาหนีแรงพิโรธของบิดาขึ้นไปโลกมนุษย์ จากนั้นก็ให้กำเนิดเด็กชายฝาแฝด ชื่อว่า ฮูนัคปุ และอิชบะลังเก (Hunahpu and Xbalanque) ให้อาศัยอยู่กับแม่ของฮุน ฮูนัคปุ
วีรบุรุษฝาแฝด ภาพเขียนผนัง
ฝาแฝดมีพลังเหนือมนุษย์ จึงได้ออกผจญภัยสู้กับผู้หยิ่งผยองต่างๆ จนเกิดเป็นตำนานดวงดาวมากมาย วันหนึ่งทั้งสองกำลังเล่นบอลกัน และเหล่านายแห่งชิบัลบาก็รำคาญเสียงคนมาเล่นบอลบนหัวพวกเขาอีก จึงใช้ผู้ส่งสารให้ไปเรียกฝาแฝดลงมาโลกใต้พิภพ
สนามบอลของชาวมายา
ทั้งสองเจอข้อทดสอบเหมือนกับที่พ่อและอาเคยโดนมาก่อนไม่ผิดเพี้ยน แต่ฝาแฝดมีเพื่อนสัตว์ต่างๆและเหล่าเทพบนฟ้าช่วยเหลือ และใช้ไหวพริบปฏิภาณผ่านมาได้ทุกด่าน (สิ่งที่กาซิโอเปยากับมาร์ตินเจอในโลกใต้พิภพบางส่วนก็มาจากตำนานนี้) จนกระทั่งถึงเรือนค้างคาว ฮูนัคปุเผลอยื่นศีรษะออกไปดูเวลาในยามเช้า จึงถูกค้างคาวกามาซ็อตซ์เด็ดหัว
น้องค้างคาวตามตำนานมายา แอบมีความมุมิ หิมพานต์มาร์ชเมลโลว์ ^^
อิชบะลังเกใช้ลูกฟักน้ำเต้าสร้างหัวให้พี่ชายใหม่ แต่พอไปถึงสนามบอล กลับพบว่าเหล่าเทพกำลังใช้หัวของฮุนนัคปุแทนลูกบอล อิชบะลังเกใช้แผนแย่งหัวของพี่ชายกลับมา
ฝาแฝดเล็งเห็นว่าตั้งรับไปก็มีแต่จะเสียเปรียบ จึงออกอุบายหลอกให้เหล่าเทพเผาฝาแฝดแล้วป่นกระดูกเป็นผงไปโรยที่แม่น้ำ ห้าวันต่อมา ฝาแฝดก็ฟื้นกลับขึ้นมา แล้วปลอมตัวเป็นนักมายากลเข้าไปในวัง แสดงกลให้เหล่าเทพได้ชมอย่างสนุกสนาน และกลที่เหล่าเทพโปรดปรานที่สุดก็คือการฆ่าสัตว์ มนุษย์ และตัวฮูนัคปุเอง แล้วชุบชีวิตขึ้นมา สองมหาเทพแห่งชิบัลบาประทับใจมาก จึงอ้อนวอนขอให้ฝาแฝดฆ่าแล้วชุบชีวิตตัวเองบ้าง ฝาแฝดก็ทำตาม แต่แน่นอนว่าไม่ชุบชีวิตขึ้นมาหรอก
ภาพเขียนผนังโบราณ เหล่าเทพแห่งชิบัลบา source: ferrebeekeeper.wordpress.com
จากนั้นวีรบุรุษฝาแฝดก็สาปแช่งไม่ให้เหล่าชาวโลกใต้พิภพมีพลังอำนาจสูงส่งอีกต่อไป ทั้งสองขุดร่างของพ่อขึ้นมาชุบชีวิต แล้วฮุนนัคปุกับอิชบะลังเกก็เดินขึ้นไปบนฟ้าแล้วกลายเป็นดวงอาทิตย์และดวงจันทร์
source: pressenza
ข้อมูล :
หนังสือ โปโปล วูค์ :ตำนานศักดิ์สิทธิ์ของชาวมายา - รศ. ดร. ภาสุรี ลือสกุล
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
