** ราชนิยมนาฏศิลป์แบบไทย **
*** ของชาวราชสำนักกัมพูชา **
****** ในพงศาวดารเขมร ******
**** **** **** **** **** **** ****
โดย ไกรฤกษ์ นานา
นักสืบประวัติศาสตร์
7 มีนาคม 2567
นาฏศิลป์จากสยาม ไม่ว่าจะเป็นมโหรีปี่พาทย์แบบหลวง, ละครรำชั้นสูง หรือแม้แต่ " ละครชาตรี " ในระดับราษฎรก็ได้รับความนิยมอย่างมากในราชสำนักกัมพูชามาไม่ต่ำกว่า 150 ปี
อันเนื่องมาจากกษัตริย์เขมรยุคโบราณ มีอาธิ พระเจ้านโรดม และ พระเจ้าศรีสวัสดิ์ เคยเข้ามาได้รับการอุปถัมภ์ค้ำชู และเติบโตอยู่ภายในราชสำนักไทย ในฐานะ รัชทายาทจากเมืองประเทศราชเก่าของสยาม
รสนิยมในเรื่องความบันเทิง ของเจ้านายไทย จึงเป็นวิถีชีวิตที่ติดออกไปโดยเจ้านายเขมร เมื่อกลับออกไปปกครองประเทศของตนในภายหลัง ดังเรื่องราวต่อไปนี้
ตามประวัติกล่าวว่า ภายหลังการสุรคต ของพระเจ้าศรีสวัสดิ์พระเจ้ากรุงกัมพูชา เมื่อ พ.ศ 2470 ( ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 7 ของไทย )
กษัตริย์เขมรองค์ต่อมาคือสมเด็จพระมณีวงศ์ ก็ได้ขึ้นเสวยราชย์ พร้อมกับพระราชนิยมด้านนาฏศิลป์ไทย ซึ่งกษัตริย์องค์ก่อนๆนำเข้ามาจากกรุงเทพฯ
เรื่องมีอยู่ว่า ที่เมืองบางกอก" ละครชาตรี " ได้รับความนิยมอย่างสูงในหมู่ชาวสยามสมัยนั้น
และคณะละครที่มีชื่อเสียงโด่งดังก็คือคณะของ " ครูพูน เรืองนนท์ " ครูพูน มีบุตรสาวคนหนึ่งชื่อนางสาวแพน ( ต่อไปจะเรียก แม่แพน )
" แม่แพน " ได้เล่นละครชาตรียึดติดเป็นอาชีพประจำครอบครัว โดยซึมซับวิธีการเล่นและ ร้องรำตั้งแต่ยังเด็กจนเข้าวัยสาว แม่แพนได้เล่นละครเป็นตัวนางเอกด้วยความสวยสะพรั่ง
บ่อยครั้งที่เคยถูกว่าจ้างให้ไปเล่นถึงต่างจังหวัด มีครั้งหนึ่งไปไกล ถึงอรัญประเทศ
พอไปเล่นที่นั่น ก็มีคนเขมรมาดู และมีแมวมองนำความไปเล่าลือถึงละครสวยๆที่มาแสดง
เสียงเล่าลือนี้ล่วงรู้ไปถึง" พระเจ้ามณีวงศ์ " กษัตริย์เขมร ( เสด็จตาของเจ้าสีหนุ ) พระองค์สนพระทัยถึงกับติดต่อให้ " แม่แพน " เข้าไปเล่นถวายให้ทอดพระเนตร ถึงในวังที่พนมเปญ
พระเจ้ามณีวงศ์ ได้ทรงจัดให้แม่แพนเล่นละครร่วมกับพระสนมเป็นที่พอพระทัยมาก
ต่อมาไม่นาน แม่แพนก็ได้รับการถวายตัวเป็น " พระสนม " อยู่ที่นั่น ทั้งยังได้ทำหน้าที่ฝึกสอนนางรำเขมร ด้วยการร้องรำแบบละครชาตรี ตำรับแบบสยามสืบต่อมาในยุคนั้น
แต่การที่แม่แพนเข้าไปอยู่ในราชสำนักเขมรนั้น ทางฝรั่งเศสเข้าใจว่าจะเป็นเรื่อง " การเมือง " จึงกดดันให้พระเจ้ามณีวงศ์ส่งตัวแม่แพนกลับเมืองบางกอกเพราะมีการเมืองแทรกแซง
หลังจากนั้น แม่แพนก็ยังคงยึดอาชีพนางรำเอก ผู้มีชื่อเสียงของคณะครูพูน สืบต่อมาจนสิ้นอายุขัยของท่าน
( ข้อมูลจาก : เรื่องนาฏกรรมชาวสยาม โดย คุณเอนก นาวิกมูล )
[ ภาพประกอบ : ภาพพระเจ้ามณีวงศ์ กษัตริย์กัมพูชา และ แม่แพน เรืองนนท์ ในวัยชรา ]
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
