Episode75: Kinesiology of Shoulder complex#9
Scapular stabilizer ##
.
กล้ามเนื้อที่ทำหน้าที่เป็น scapular stabilizer มีความสำคัญอย่างมากต่อการทำงานของ shoulder complex ทั้งหมด เพราะการที่ scapula มี stability ที่ดีจะทำให้การเคลื่อนไหวของ glenohumeral joint มีประสิทธิภาพมากขึ้น ในบทความนี้ผมจะมาพูดถึงกล้ามเนื้อที่ทำหน้าที่เป็น scapular stabilizer และอธิบายหลักการทำงานในแง่ biomechanics กันครับ
กล้ามเนื้อที่ทำหน้าที่เป็น scapular stabilizer หลักๆ มีอยู่ 4 มัดคือ
1. Trapezius
2. Serratus anterior
3. Rhomboids
4. Levator scapulae
.
โดยกล้ามเนื้อเหล่านี้ทำงานร่วมกันในลักษณะของ force couple เพื่อควบคุมการเคลื่อนไหวและ stability ของ scapula ครับ
เริ่มจากกล้ามเนื้อ trapezius ซึ่งแบ่งได้เป็น 3 ส่วนคือ upper, middle และ lower trapezius โดยแต่ละส่วนจะมีทิศทางของเส้นใยและหน้าที่แตกต่างกัน
Upper trapezius มีจุดเกาะต้นที่ external occipital protuberance และ ligamentum nuchae ไปเกาะปลายที่ lateral 1/3 ของ clavicle ทำหน้าที่หลักคือ scapular elevation และ upward rotation
Middle trapezius มีจุดเกาะต้นที่ spinous process ของ C7-T3 ไปเกาะปลายที่ acromion และ spine of scapula ทำหน้าที่หลักคือ scapular retraction
Lower trapezius มีจุดเกาะต้นที่ spinous process ของ T4-T12 ไปเกาะปลายที่ medial border ของ spine of scapula ทำหน้าที่หลักคือ scapular depression และ upward rotation
ต่อมาคือกล้ามเนื้อ serratus anterior มีจุดเกาะต้นที่ ribs 1-8 หรือ 9 ไปเกาะปลายที่ medial border ของ scapula ทำหน้าที่หลักคือ scapular protraction และ upward rotation รวมถึงการ stabilize medial border ของ scapula กับ thoracic wall
กล้ามเนื้อ rhomboids แบ่งเป็น rhomboid major และ minor โดย rhomboid minor มีจุดเกาะต้นที่ ligamentum nuchae และ spinous process ของ C7-T1 ส่วน rhomboid major เกาะที่ spinous process ของ T2-T5 ทั้งคู่ไปเกาะปลายที่ medial border ของ scapula ทำหน้าที่หลักคือ scapular retraction และ downward rotation
สุดท้ายคือ levator scapulae มีจุดเกาะต้นที่ transverse process ของ C1-C4 ไปเกาะปลายที่ superior angle ของ scapula ทำหน้าที่หลักคือ scapular elevation และ downward rotation
ในแง่ของ biomechanics การทำงานของกล้ามเนื้อเหล่านี้จะเป็นลักษณะของ force couple ซึ่งหมายถึงแรงที่กระทำคู่กันในทิศทางตรงข้าม เพื่อให้เกิดการหมุนรอบจุดหมุน ตัวอย่างเช่น
ในการทำ scapular upward rotation จะเกิดจาก force couple ระหว่าง upper และ lower trapezius ร่วมกับ serratus anterior โดย upper trapezius จะดึง lateral angle ของ scapula ขึ้น ในขณะที่ lower trapezius และ serratus anterior จะดึง inferior angle ของ scapula ออกด้านนอกและขึ้นบน ทำให้เกิดการหมุนของ scapula รอบจุดหมุนที่ AC joint
อีกตัวอย่างหนึ่งคือการ stabilize scapula ในท่า arm elevation จะเกิดจาก force couple ระหว่าง serratus anterior และ trapezius โดย serratus anterior จะดึง medial border ของ scapula ให้แนบกับ thoracic wall ในขณะที่ trapezius จะควบคุมการเคลื่อนไหวของ scapula ให้เกิด upward rotation อย่างเหมาะสม
นอกจากนี้ ความสมดุลของแรงระหว่างกล้ามเนื้อคู่ตรงข้ามก็มีความสำคัญ เช่น ความสมดุลระหว่าง upper trapezius และ lower trapezius/serratus anterior ในการควบคุม scapular position หากเกิดความไม่สมดุล เช่น upper trapezius ทำงานมากเกินไป อาจทำให้เกิดปัญหา scapular dyskinesis ได้
การเข้าใจหลักการทำงานของ scapular stabilizer เหล่านี้มีความสำคัญอย่างมากในการประเมินและรักษาปัญหาของ shoulder complex เพราะความผิดปกติของการทำงานของกล้ามเนื้อเหล่านี้อาจนำไปสู่ปัญหาต่างๆ เช่น impingement syndrome หรือ rotator cuff pathology ได้ครับ
ถ้าชอบเนื้อหาแบบนี้ผมฝากกด like กดแชร์ กดติดตามเพจ physioupskill ด้วยนะครับ ส่วนถ้าใครมีข้อสงสัยอะไรก็ comment ไว้ด้านล่างได้เลยครับ
_PhysioUpskill_
#Physioupskill
#shouldercomplex
#scapularstabilizers
#kinesiology
⭐สำหรับใครที่อยากเรียนรู้เพิ่มเติม สามารถอ่านบทความอื่นๆได้ที่ https://physioupskill.com/บทความ/ หรือดูรายละเอียดคอร์สเรียนของเพจได้ที่ https://physioupskill.com/คอร์สเรียน/ ได้เลยครับ
Ref.
Neumann, D. A. (2017). Kinesiology of the musculoskeletal system: Foundations for Rehabilitation. Mosby.
Kisner, C., & Colby, L. A. (2012). Therapeutic exercise: foundations and techniques. F.A. Davis Company.
Muscolino, J. E. (2023). The muscular system manual: The Skeletal Muscles of the Human Body. Elsevier.
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2025 Blockdit
