การเรียนรู้ "การตัดสิน" ของตัวเอง
เรื่องหนึ่งที่ผมพยายามทำและฝึกฝนด้วยตัวเอง (จากคำแนะนำของคนอื่นๆรวมถึงแพทย์จิตเวช) คือการสังเกตการณ์ความคิดและความรู้สึกที่เกี่ยวข้องกับ "การตัดสิน" ของตัวเอง
สิ่งที่ยากที่สุดของการจัดการตนเองเรื่องนี้ คือ ผมไม่ค่อยสนใจฟังตัวเอง ไม่เคยทำความเข้าใจตัวเองอย่างจริงจังและปล่อยให้ความคิดด้านลบทำงานอย่างลิงโลด ไม่รู้จักสังเกตการณ์ ไม่เท่าทันอารมณ์พลังลบ ไม่รู้จักวิธีการวางอารมณ์ จากนั้นก็ให้ตัวตัดสินทำงานอย่างอิสระ
พอตัวตัดสินทำงานได้อย่างอิสระโดยที่ผมไม่ได้สนใจรับรู้และไม่เห็นมันทำงาน สิ่งที่เกิดขึ้นตามมาก็คือ "ผมตัดสินตัวเอง" และ "ตัดสินคนอื่น" ในแง่ลบ negative จากนั้นก็คาดเดาต่อไม่ยากเลยว่ามันคือภาวะ toxic ที่เกิดขึ้นกับทั้งตัวเองและคนอื่นรอบตัวผม
เมื่อเกิด toxic ผมจึงส่งพลังลบไปรอบตัวและในตัว พอผมไม่ฝึกฝนจัดการตรงนี้นานๆเข้า ผมเลยเจอสิ่งรอบตัวสะท้อนพลังไม่ดีกลับมา (เป็นผลจากที่ผมส่งพลังลบออกไปก่อน เขาจึง negative reaction กลับมาเพราะผมไม่น่ารัก) สิ่งที่เกิดขึ้นทำให้ผม isolate ตัวเองออกจากสังคม ผิดหวัง กล่าวโทษตัวเองซ้ำๆ ทุกข์ใจสาหัส
เมื่อเข้าสู่ความทุกข์ ผมจึงจมอยู่ในห้วงทะเลแห่งทุกข์และกำลังจะจมน้ำตาย ผมพยายามส่งเสียงร้องขอความช่วยเหลือจากคนอื่นๆ แต่สุดท้ายเขาไม่เข้ามาเพราะพลัง negative ของผมเอง เมื่อผมทนทุกข์ทรมานผ่านไปถึงจุดหนึ่ง ผมจึงตั้งคำถามกับตัวเองขึ้นมาว่า "เกิดอะไรขึ้นกับเรากันแน่ ?"
กว่าจะตั้งคำถามนี้ได้ผมต้องผ่านภาวะทนทุกข์ทรมานมาเป็นแรมปี
เมื่อเริ่มตั้งคำถาม (เมื่อเร็วๆนี้) ผมพอจะได้คำตอบบางอย่างว่าผมไม่เคยทำความเข้าใจตัวเองจริงๆเลย นอกจากนี้ ผมแทบไม่สนใจฟังคนอื่นอย่างจริงจังด้วย (ฟังอย่างเข้าใจ ฟังอย่างลึกซึ้ง ฟังด้วย empathy ไม่ฟังเพื่อรอตัดสิน)
เมื่อตั้งหลักได้แบบนี้ ผมเริ่มค้นพบว่าเรื่องทั้งหมดเกิดจาก mindset ผมที่น่าจะเป็นต้นเหตุของเรื่องราวความทุกข์ที่ผ่านมา
เมื่อผมมองเห็นว่า mindset อาจจะมีปัญหาอะไรซักอย่าง ผมจึงลองพยายามทำใจนิ่งๆแล้วลองทำความเข้าใจตัวเองเพิ่มขึ้นในเรื่องนี้ ผมเจอว่าผมมี mindset ประมาณนี้ฝังอยู่ในหัว
1. ผมเชื่อว่าการปล่อยให้ "ความคิดทำงานอย่างอิสระ" จะช่วยให้ผมมองเห็น boundary ใหม่ๆในทางความรู้ ในทางการเมือง ในทางค้นพบขอบเขตความเป็นไปได้ใหม่ๆ
2. ผมเชื่อว่า "ต้องอธิบายสิ่งต่างๆให้ผู้อื่นเข้าใจด้วย logic" ที่ผมค้นพบ หรือ ที่ผมเห็นว่ามันคือ logic ที่ authentic สำหรับเรื่องนั้นๆ
3. ผมเชื่อว่า "สังคม" และ "ความเห็นของคนอื่น" อาจจะไม่จำเป็นสำหรับผม เพราะผมมีความสามารถบุกเบิกค้นคว้าความรู้และความเห็นต่างๆในสังคมได้ด้วยตนเองโดยไม่ต้องพึ่งพา subject ของความเห็นนั้น ไม่จำเป็นต้องแคร์มากนัก
4. ผมเชื่อว่าผมสามารถใช้ชีวิตแต่ละวันได้ด้วยตนเองโดยไม่ต้องพึ่งพาสังคมหรือใคร ผมสามารถดูแลความต้องการต่างๆของตนเองได้ สามารถทำสิ่งต่างๆด้วยตัวเอง เอาตัวรอดได้ด้วยตัวคนเดียว
5. ผมเชื่อว่า "สังคมคือ wholeness ที่ตัวผมคือ observer แยกตัวเองออกมาเพื่อสังเกตการณ์ ผมไม่จำเป็นต้องเป็นหนึ่งเดียวกับมันก็ได้"
ผมค้นพบ mindset ตัวเองได้ประมาณนี้ (น่าจะมีเยอะกว่านี้แต่ยังเห็นไม่ชัดมากพอที่จะเขียนออกมาได้) ถ้าสังเกตดีๆผมใช้คำว่า "เชื่อ" ในทุกข้อ
คำว่า "เชื่อ" คือตัวกำหนดชุดความคิดพื้นฐานที่อยู่ใน mindset ความเชื่อเหล่านี้อยู่ในลักษณะ pre-condition ทางความคิด เมื่อความเชื่อมาแบบนี้ มันจึงกำหนดระบบคิดเกือบทั้งหมดของตัวผมเอง
ซึ่งพอพิจารณามันดีๆมันคือ mindset ที่ isolate ตัวเองมาแต่แรก และไม่เชื่อ judgement ของคนอื่น รวมถึง comment รวมถึง opinion ของคนอื่นๆด้วยเช่นกัน
ข้อแรก ผมมักปล่อยให้ความคิดทำงานของมันอย่างอิสระ นั่นหมายความว่าอีกด้านหนึ่งผมเป็นคนที่มี "ตัวความคิด" วิ่งโลดแล่นในหัววุ่นวายเต็มไปหมด จากเรื่องนั้นไปสู่เรื่องนี้ จากความคิดที่ไม่ซับซ้อนจนไปถึงความคิดซับซ้อนมากขึ้น รวมถึงการใช้ความคิดที่วุ่นวายพัวพันกับ "ความรู้สึกและอารมณ์" โดยไม่สามารถแยกมันออกจากกันได้
ดังนั้น เมื่อผมจำเป็นต้องทำงานในด้านความรู้สึกและอารมณ์ ผมจึงไม่สามารถจัดการมันได้เลยเพราะผมปล่อยตัวความคิดวุ่นวายมั่วไปหมด นำไปสู่บุคลิคเดี๋ยวดีเดี๋ยวร้าย เดี๋ยวอารมณ์ดีเดี๋ยวโมโห เดี๋ยวนิ่งสงบเดี๋ยวรุ่มร้อนเสียใจ สลับกันไปไม่หยุด ผมก็ไม่สามารถหยุดมันได้เพราะไม่รู้วิธีการหยุด ไม่รู้วิธีการปล่อยวางอารมณ์ลง บ่อยครั้งผมกำลังเกิดภาวะอารมณ์นำแต่กลับคิดว่านั่นคือกระบวนการทางความคิดเชิง logic แปลว่าผมไม่สามารถแยกแยะมันได้นั่นเอง
ข้อสอง เมื่อผมเชื่อว่าต้องอธิบายเรื่องต่างๆที่เกิดขึ้นด้วย logic พอผมอยู่ในสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์ ความรู้สึก และการทำความเข้าใจความรู้สึกของผู้อื่น จึงทำให้ผมกลายเป็นคนไม่นิ่งสุดๆ ไม่ควบคุมตัวเอง พยายามพูดอะไรยาวๆหรืออะไรยาวๆเพื่อหวังว่าคนอื่นจะเข้าใจมันได้ดีขึ้น (แต่เขาไม่อยู่ในอารมณ์ความรู้สึกที่ต้องการ logic) สิ่งที่เกิดขึ้นคือความ toxic ทั้งตัวผมที่เห็นว่าเขาไม่เข้าใจผม ทั้งตัวคนอื่นที่เห็นว่าผมไม่เข้าใจเขาเลย ไม่รู้สึก ไม่ฟังเขาจริงๆ ทำให้ต่างฝ่ายต่างไม่เข้าใจซึ่งกันและกัน
ข้อสาม เมื่อผมเชื่อว่าผมไม่จำเป็นต้องพึ่งพาสังคมและความเห็นของผู้อื่น (ผลจากข้อ 1) จึงทำให้สมรรถนะเรียนรู้ผู้อื่นอย่างมี empathy เกือบเท่ากับ 0 นั่นแปลว่าผมทำให้ตัวเองกลายเป็นคนแปลกแยกจากสังคมด้วยตัวเอง ผมมักลืมอยู่เสมอว่าผมคือ "มนุษย์คนหนึ่ง" มนุษย์คือสัตว์สังคม คือสัตว์ที่จำเป็นต้องอยู่รวมกันเป็นสังคม คือสัตว์ที่มีทั้ง logic และ emotion ภายในสังคมที่มีผลซึ่งกันและกันอยู่ตลอดเวลา
เมื่อถึงจุดที่ผมต้องการบรรลุเป้าหมายด้านอารมณ์ความรู้สึกที่ต้องมาจากสังคมและคนรอบข้าง ผมเลยเจอปัญหาว่าไม่มีใครต้องการยุ่งกับผมมากนักเพราะเห็นว่าผม toxic มากจนเกินไป ไม่แคร์คนอื่นเลยนอกจาก "การตัดสิน" ของตัวเอง คิดแทนผู้อื่นเกือบทั้งหมดทั้งที่มันจะจริงหรือไม่จริงก็ได้ แต่ผมตัดสินไปแล้วด้วย logic ที่ผสมโรงมั่วซั่วกับภาวะอารมณ์ความรู้สึก
ข้อสี่ เมื่อผมเชื่อว่าผมสามารถเอาตัวรอดเองได้ด้วยตัวคนเดียว ผมจึงไม่แคร์คนอื่น ไม่สนใจคนอื่น และไม่จำเป็น "ต้องฟังคนอื่น" เลยทำให้ผมไม่รู้จักฟังคนอื่นจริงๆ
ข้อห้า ผมมักแยกตัวเองออกจากสังคมอยู่เสมอในฐานะ observer นั่นทำให้ผมตกอยู่ในสภาพ isolate ตัวเองออกจากสิ่งรอบข้าง ไม่จำเป็นต้องแคร์ใครก็ได้เพราะไม่เห็นว่าเป็นสิ่งสำคัญอะไร เมื่อถึงจุดที่ผมต้องการความสุข ความรัก ความรู้สึกดีๆจากสังคมและคนรอบตัว ผมจึงไม่สามารถบรรลุเป้าหมายนี้ได้มากนัก อยู่กับการตัดสินอยู่ตลอดเวลาในฐานะ observer
ทั้งหมดที่ผมเขียนมา โมเม้นท์ที่ผมเขียน ผมเขียนไปด้วยและเรียนรู้ตัวเองไปด้วยผ่านการพิมพ์ตัวอักษรทีละตัว ผมไม่ได้เขียนร่างก่อนใน word ผมเขียนสดลง blockdit เลย
เขียนมาถึงตรงนี้ ผมมองเห็นภาพว่า "การตัดสิน" จึงเป็นสิ่งสัมพันธ์กับปัญหาเรื่อง mindset ของตัวผมเอง สิ่งที่ผมกำลังทำในข้อเขียนนี้คือการเรียนรู้ต้นตอของปัญหาที่ผมกำลังเผชิญอยู่ด้วยตัวเอง
ผมไม่แน่ใจว่าปัญหา mindset ที่ผมเห็นตรงหรือไม่ตรง แต่ผมเขียนจากการสังเกตตัวเองด้วยใจนิ่งๆ ณ วินาทีที่กำลังเขียนด้วยความซื่อสัตย์ที่สุด ตรงไปตรงมาที่สุด
"การตัดสิน" เป็นเรื่องปกติของมนุษย์ทุกคน ผมเชื่อว่าทุกคนก็มีภาวะการตัดสินต่างๆอยู่ตลอดเวลาเนื่องจากมนุษย์เป็นสัตว์ที่มีเหตุผลและอารมณ์ความรู้สึก มนุษย์ต้องอยู่ในสถานการณ์ที่ต้องตัดสินทุกๆวัน แต่ละวันเราอยู่กับการตัดสินทั้งเรื่องเล็กๆน้อยๆจนถึงเรื่องใหญ่ ดังนั้น ปัญหาจึงอาจจะไม่ใช่การตัดสินในตัวมันเองเพราะมันคือธรรมชาติติดตัวของมนุษย์มาแต่เกิด
สิ่งที่ผมคิดว่าเป็นปัญหาจริงๆคือการตัดสินที่นำไปสู่ความ toxic ทั้งต่อตัวเองและผู้อื่นต่างหาก ผมเห็นแล้วว่าปัญหานี้เกิดจาก mindset ของผมเอง ดังนั้นผมก็อาจจะต้องมองหาวิธีการเรียนรู้ดูแล mindset ต่างๆของตัวเองให้มากขึ้น โดยที่ทำให้มันส่งความ toxic น้อยลง ในขณะเดียวกัน ผมไม่สูญเสียตัวตนไป (นี่เรื่องสำคัญมากสำหรับผม)
ขอบคุณครับ
บอล, 27 กันยายน 2567
ณ moment หนึ่งของชีวิต
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
