Monopoly บอร์ดเกมที่ถูกออกแบบมาเพื่อต่อต้านทุนผูกขาด
เกมต่อต้านทุนนิยมและขโมยไอเดียมาจากผู้หญิงนักสังคมนิยม
ถ้าพูดถึงบอร์ดเกมในตำนานที่หลายคนน่าจะมีติดบ้าน หรือเล่นเป็น หลายคนคงคิดถึง ‘Monopoly’ หรือ ‘เกมเศรษฐี’ เป็นอันดับแรกๆ แน่ๆ เพราะว่าเกมนี้ถูกทำออกมาหลายเวอร์ชัน และไม่ว่าจะอายุเท่าไหร่เกมนี้ก็ยังคงสดใหม่และสนุกอยู่เสมอ
ด้วย เนื้อเรื่องหลักของเกมเป็นสิ่งที่เราเข้าใจได้ง่ายๆ นั่น คือการถอยลูกเต๋าและเดินตามช่องไปเรื่อยๆ ซื้อบ้าน ซื้อที่ดิน เก็บค่าเช่า แล้วก็ทำยังไงก็ได้ให้รวยที่สุด จนคู่แข่งล้มละลายไปต่อไม่ได้
แต่จริงๆ แล้วคนคิดเกมนี้ ทำขึ้นมาเพื่ออะไร และเกมนี้จริงๆ อยากบอกอะไรคนเล่น มาดูกัน
[ 🤵🏻♂️ Monopoly เกมยอดฮิตที่เปลี่ยนชีวิตชายตกงาน ]
เรื่องเล่าแบบที่หลายคนได้ยินก็คือ เกมนี้ถูกคิดค้นโดยชายชื่อชาร์ลส์ ดาร์โรว์ (Charles Darrow) ในช่วงปี 1933 ในยุคที่เศรษฐกิจสหรัฐฯ เข้าขั้นวิกฤติหนักมาก (Great Depression)
ชายคนนี้เอาเกมนี้ไปเสนอ Parker Brothers บริษัทเกมที่กำลังจะเจ๊งอยู่แล้วพอดี แม้ตอนแรกจะโดนปฎิเสธเพราะบริษัทเกมมองว่าเป็นเกมที่เข้าใจ แต่ชาร์ลส์ก็ไม่ละเลิกพยายาม ปรับเกมไปมาจนในที่สุดเกม Monopoly ก็ถูกวางขาย
และ พอเกมดังเปรี้ยง บริษัทก็รอด และตัวชาร์ลส์ เองก็กระโดดขึ้นแท่นเศรษฐีชั่วข้ามคืน แม้จะฟังดูเหมือนสูตรสำเร็จในการสร้างธุรกิจ แต่เดี๋ยวก่อน ความจริงมันไม่ได้ตรงไปตรงมา อย่างนั้น
เพราะคนที่สร้างเกมต้นฉบับจริง ๆ ไม่ใช่ชาร์ลส์ ดาร์โรว์ (Charles Darrow) แต่เป็นผู้หญิงคนหนึ่งชื่อว่า Elizabeth J. Magie Phillips (เอลิซาเบธ เจ. แม็กกี้ ฟิลลิปส์) หรือ ลิซซี่ แม็กกี้ (Lizzie Magie)
[ 👩💼Lizzie Magie: ตัวจริงเสียงจริงที่โลก(เกือบ)ลืม ]
ลิซซี่ เกิดในปี 1866 ที่รัฐอิลลินอยส์ โตมาในครอบครัวที่คุณพ่อเป็นนักหนังสือพิมพ์หัวก้าวหน้า พ่อของเธอเคยทำเรื่องรณรงค์ให้ยกเลิกการค้าทาส ทำให้ตั้งแต่วัยรุ่น เธอก็ได้อ่านหนังสือเล่มสำคัญของเศรษฐศาสตร์แนวสังคมนิยมเล่มหนึ่ง ชื่อ Progress and Poverty เขียนโดย Henry George (เฮนรี่ จอร์จ)
แนวคิดสำคัญของจอร์จคือ “ที่ดินควรเป็นของส่วนรวม ไม่ใช่ให้คนรวยกว้านซื้อเก็บไว้ แล้วเก็บค่าเช่าแพง ๆ” ทางออกที่เขาเสนอก็คือการเก็บ “Single Tax” คือเก็บภาษีแค่ที่ดิน แล้วลดภาษีอย่างอื่น
ลิซซี่ อินกับแนวคิดนี้สุด ๆ จนเธอถึงวัยทำงาน ที่เธอต้องทำงานเลี้ยงครอบครัว เธอก็ยังสอนเรื่องนี้ในเวลาว่าง แล้วก็เป็นยังนักประดิษฐ์อีกด้วย
[ 📊 The Landlord’s Game บอร์ดเกมเพื่อสอนชีวิต ]
ในวันที่ 5 มกราคม 1904 ลิซซี่ ได้จดสิทธิบัตรเกมกระดานที่เธอออกแบบเอง ในชื่อ The Landlord’s Game โดยบอร์ดเกมที่ว่านั้นเป็นบอร์ดเกมสี่เหลี่ยม มีชื่อถนน มีรถไฟ มีช่อง “ติดคุก” เหมือน Monopoly เวอร์ชันที่เราเห็นในปัจจุบัน
เธอตั้งใจทำเกม The Landlord’s นี้ขึ้นมาเพื่ออธิบายแนวคิดทางเศรษฐศาสตร์ เรื่องภาษีเดี่ยว (Single Tax) ที่เธอเชื่อมั่น และตั้งใจให้ผู้เล่นเห็นผลเสียของการเน้นซื้อขายที่ดิน แล้วเก็บค่าเช่าจากคนอื่นอย่างโหดๆ เพื่อสาธิตให้เห็นว่า “ระบอบนายทุนมันโหดร้ายขนาดไหน”
จริง ๆ แล้ว ลิซซี่ ออกแบบเกมนี้ให้มีสองชุดกติกาด้วยนะ
- กติกาแรก แข่งขันเอาชนะให้รวยสุด ๆ เพื่อโชว์ความไม่แฟร์ของระบบทุนนิยม
- กติกาสอง ผู้เล่นทุกคนจะได้รับผลประโยชน์ทุกครั้งที่มีคนซื้อทรัพย์สินใหม่ และจะชนะเกมนี้ได้ถ้าทำให้ผู้เล่นที่จนที่สุดมีเงินเพิ่มเป็นสองเท่า เพื่อสื่อว่าระบบ Single Tax ของ Henry George นั้นน่าจะยุติธรรมกว่า
แต่…ผู้เล่นกลับติดใจกติกาแรกมากกว่า เพราะความรู้สึกเวลารวยล้นฟ้า มัน “ฟิน” เกินห้ามใจ!
[ 🗞️ แล้ว Darrow มาขโมยงานเธอไปตอนไหน? ]
เกมของลิซซี่กระจายไปในหมู่คนรู้จัก มีการดัดแปลงให้เข้ากับถนนท้องถิ่น เช่น Atlantic City ในสหรัฐฯ ที่เพิ่มชื่อถนนอย่าง Boardwalk และ Kentucky Avenue เข้าไป
จนในที่สุดชาร์ลส์ ก็ได้ไปเจอกับเกมเวอร์ชันนี้ในปี 1930s แล้วก็… เอาไปขายเป็นของตัวเอง แล้วนำเสนอ กับผู้ผลิตเกม Parker Brothers
แม้ทาง Parker Brothers อาจจะรู้อยู่แล้ว มันคือเกม The Landlord’s แต่ในตอนนั้นบริษัทกำลังจะล้มละลายอยู่แล้ว อีกทั้ง Monopoly ก็กำลังขายดีเป็นเทน้ำเทท่า ทำยอดขายพุ่งสูงขึ้น และในปี 1935 โรงงานแห่งนี้สามารถผลิตเกมได้ 20,000 ชุดต่อสัปดาห์
ช่วยให้รอดจากการล้มละลายได้ด้วยเกมเดียว เพราะในช่วงนั้น เกมนี้มันช่วยให้ผู้คนจินตนาการว่าพวกเขาสามารถชนะในตลาดอสังหาริมทรัพย์ ในช่วงที่เกิดวิกฤตเศรษฐกิจได้
ผลคือ…ทุกคนเลือกทำเป็นมองไม่เห็นดีกว่า
[ 🔍 Lizzie รู้ไหมว่าเกมถูกเอาไป แล้วเธอได้อะไร? ]
หลังจากที่เห็นเกม Monopoly ดังเป็นพลุแตก ลิซซี่ โกรธมาก เธอได้ออกมาให้สัมภาษณ์กับหนังสือพิมพ์ในปี 1936 เพื่อเปิดโปงความจริงทั้งหมด
Parker Brothers ก็เลยเสนอเงินก้อนหนึ่ง 500 ดอลลาร์ ให้เธอ เพื่อซื้อสิทธิ์ในเกมของเธอ และสัญญาว่าจะตีพิมพ์เกมอื่น ๆ ของ ลิซซี่ ด้วย
แต่สุดท้าย เกมเหล่านั้น แม้ผลิตออกมา บริษัทก็แทบไม่ได้โปรโมตอะไรเลย แถมเวอร์ชันที่พิมพ์ใหม่ของ The Landlord’s Game ยังเปลี่ยนจนจำแทบไม่ได้อีกต่างหาก
ลิซซี่ เสียชีวิตในปี 1948 โดยที่แทบไม่มีใครรู้ว่าเธอคือเจ้าของไอเดียเกมเศรษฐีที่คนทั้งโลกรู้จัก เรื่องราวทั้งหมดค่อย ๆ ถูกเปิดเผยในอีกเกือบ 30 ปีต่อมา โดย ศาสตราจารย์เศรษฐศาสตร์ที่ชื่อราล์ฟ อันสปาค (Ralph Anspach) ผู้คิดค้นเกม “Anti-Monopoly” ที่ออกตามหาความจริงจนพบ
🔚สรุป: ถึงแม้ว่าเกมเศรษฐีจะช่วยเปิดพื้นที่ให้เราได้สัมผัสถึงการมีเงินเป็นฟ่อน มีที่ดินเป็นสิบๆ ผืน แต่ได้โปรดอย่าลืมว่าที่จะตั้งคำถามจากมันด้วย เพราะเอาจริงๆ เกมนี้ก็คล้ายชีวิตของพวกเราที่ หลายคนเรียนรู้และค้นหาวิธีการเงินเพื่อไล่ล่าความร่ำรวย อยากมีบ้าน มีรถ ลงทุนให้ได้กำไรมาก ๆ แต่ไม่เคยตั้งคำถามเลยว่า ระบบที่เราอยู่มันแฟร์ไหม หรือรวยขึ้นมาได้เพราะอะไร?
เขียนโดย กนกจันทร์ เรืองวัฒนานนท์ , Content Creator aomMONEY
ที่มา:
#aomMONEY #Monopoly #เกมเศรษฐี #LizzieMagie #บอร์ดเกม #เกมการเงิน
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
