[BETTERCM] 🔰เอสโตรเจน: จากอดีตสู่ปัจจุบัน และผลข้างเคียงที่ควรรู้ พัฒนาการของฮอร์โมนเอสโตรเจนในทางการแพทย์ 🟨1. E1 (Estrone): ค้นพบปี 1929 เป็นเอสโตรเจนหลักในวัยหมดประจำเดือน ผลิตจากเนื้อเยื่อไขมันและรังไข่ ช่ว

สำรวจ
ลงทุน
คำถาม

มีบัญชีอยู่แล้ว?หรือ

BETTERCM

•

27 พ.ค. 2025 เวลา 11:49 • สุขภาพ

🔰เอสโตรเจน: จากอดีตสู่ปัจจุบัน และผลข้างเคียงที่ควรรู้

พัฒนาการของฮอร์โมนเอสโตรเจนในทางการแพทย์

🟨1. E1 (Estrone): ค้นพบปี 1929

เป็นเอสโตรเจนหลักในวัยหมดประจำเดือน

ผลิตจากเนื้อเยื่อไขมันและรังไข่

ช่วยกระตุ้นการปล่อยเอสตราไดออล (E2)

ฤทธิ์อ่อนกว่า Estradiol (E2)

Estrone (E1) ไม่ใช่ส่วนประกอบหลักในยาคุมกำเนิดสมัยใหม่ แต่อาจพบในฮอร์โมนทดแทน สำหรับวัยทอง หรือ ยารักษาภาวะขาดฮอร์โมนเอสโตรเจน

❗ข้อควรระวัง :

- ระดับ E1 สูงอาจสัมพันธ์กับมะเร็งเต้านม และมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก รวมทั้งส่งผลต่อความยืดหยุ่นของหลอดเลือด

🟥2. E2 (Estradiol): ค้นพบปี 1931

ฮอร์โมนเอสโตรเจนหลักที่สำคัญที่สุดในร่างกาย

หน้าที่สำคัญ:

- พัฒนาระบบสืบพันธุ์หญิง

- ควบคุมประจำเดือน

- รักษาความหนาแน่นกระดูก

แหล่งผลิต:

- รังไข่ (ในสตรีวัยเจริญพันธุ์)

- อัณฑะ (ในเพศชายปริมาณน้อย)

- เนื้อเยื่อไขมัน (ผ่านการแปลงจากเทสโทสเตอโรน)

ข้อควรระวัง

⚠️ ระดับ E2 สูงเกินไป

- เพิ่มความเสี่ยงมะเร็งเต้านม

- กระตุ้นภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติ

⚠️ ระดับ E2 ต่ำเกินไป

- ประจำเดือนผิดปกติ

- ช่องคลอดแห้ง

- กระดูกพรุน

🟫3. E3 (Estriol): ค้นพบปี 1933

เป็นฮอร์โมนเอสโตรเจนที่มีความเข้มข้นสูงในระหว่างการตั้งครรภ์ ผลิตจากรก และตับของทารกในครรภ์ จึงใช้การตรวจระดับ Estriol ในเลือดหรือปัสสาวะของหญิงตั้งครรภ์ เพื่อประเมินสุขภาพของทารกในครรภ์

การใช้งานในทางการแพทย์

- มักใช้ในรูปแบบครีม หรือเจลทาช่องคลอด เพื่อรักษาอาการเฉพาะในหญิงวัยทอง เช่น ช่องคลอดแห้ง แสบร้อน ลดการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะที่เป็นซ้ำบ่อยๆ

🟩4. E4 (Estetrol) : ค้นพบครั้งแรกในปี 1965

ฮอร์โมนเอสโตรเจนฤทธิ์ปานกลาง (ระหว่าง E2 กับ E3)

- พบเฉพาะในหญิงตั้งครรภ์ (ผลิตโดยตับทารก)

- สังเคราะห์ได้จากพืชสำหรับใช้ทางการแพทย์

✅ เป็นยาคุมกำเนิดรุ่นใหม่ที่มีความปลอดภัยสูง

✅ ไม่รบกวนการทำงานของตับ (Liver-Friendly) → ความเสี่ยงลิ่มเลือดต่ำมาก

✅ ไม่กระตุ้นเนื้อเยื่อเต้านม → ลดความกังวลเรื่องมะเร็งเต้านม

✅ ครึ่งชีวิตยาวประมาณ 28 ชั่วโมง (ออกฤทธิ์นาน) เมื่อเทียบกับ E2 ที่มีครึ่งชีวิตเพียง 12-14 ชั่วโมง ทำให้ระดับฮอร์โมนสม่ำเสมอ อาการคลื่นไส้น้อยลง อารมณ์คงที่ ร่างกายสลายช้า จึงใช้ในขนาดยาที่ต่ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ

- อย.ประเทศญี่ปุ่นได้อนุมัติให้ขึ้นทะเบียนเป็นยารักษาอาการปวดประจำเดือน

- กำลังวิจัยสำหรับใช้เป็นยาฮอร์โมนเดี่ยวบรรเทาอาการวัยทอง รวมทั้งการใช้ในหญิงข้ามเพศ

Estetrol (E4) เป็นทางเลือกที่ดีกว่าสำหรับ:

ผู้ที่กังวลเรื่องผลข้างเคียงจาก EE (เช่น ลิ่มเลือด, ตับทำงานหนัก)

ผู้ที่มีภาวะเสี่ยง (โรคตับ, ความดันสูง, สูบบุหรี่)

ผู้ที่ต้องการยาคุมหรือฮอร์โมนที่ปลอดภัยกว่า

ห้ามใช้ในหญิงมีครรภ์ และ หญิงให้นมบุตร

🔴5. EE (Ethinyl Estradiol): สังเคราะห์ในปี 1938

ข้อดีของ EE

- มีประสิทธิภาพในการคุมกำเนิด ถึง 99% หากใช้อย่างถูกต้อง

- ควบคุมรอบเดือนได้ดี: ทำให้รอบเดือนสม่ำเสมอ คาดการณ์ได้

- ความคงตัวในร่างกาย: EE ทนต่อการย่อยสลายในตับ ทำให้ออกฤทธิ์ได้นาน เหมาะสำหรับการใช้เป็นยาเม็ด

- ลดความเสี่ยงมะเร็งบางชนิด:

✅การใช้ยาคุมอย่างต่อเนื่องนานกว่า 3-5 ปี มีผลของยับยั้งการตกไข่ ช่วยลดการบาดเจ็บของรังไข่จากการตกไข่ซ้ำ ๆ ลดความเสี่ยงต่อมะเร็งรังไข่ได้อย่างมีนัยสำคัญ

✅ยาคุมป้องกันการหนาตัวของเยื่อบุโพรงมดลูก ลดความเสี่ยงต่อมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก

‼️ข้อควรระวังและผลข้างเคียง

- ผลต่อตับ: EE กระตุ้นตับให้ผลิตโปรตีนบางชนิดมากขึ้น เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ หรือในปอด โดยเฉพาะในผู้สูบบุหรี่ อายุมากกว่า 35 ปี หรือมีประวัติครอบครัวที่เป็นปัจจัยเสี่ยง

- EE: เพิ่มความเสี่ยงมะเร็งเต้านมและปากมดลูกเล็กน้อย เนื่องจากฤทธิ์ที่แรงและกระตุ้นตับ ระวังในผู้ที่เริ่มใช้ยาคุมก่อนอายุ 20 ปีและใช้ต่อเนื่องเป็นเวลานานมากกว่า 5-10 ปี

- ผลข้างเคียงที่พบบ่อย: คลื่นไส้, ปวดหัว, ปวดเต้านม, อารมณ์แปรปรวน, และน้ำหนักเพิ่มจากกักเก็บน้ำ

- กลุ่มที่ควรหลีกเลี่ยง: ผู้ที่มีประวัติลิ่มเลือด, โรคตับรุนแรง, มะเร็งเต้านม, หรือสูบบุหรี่หนักและอายุมากกว่า 35 ปี

🟠6. CEs (Conjugated estrogens) : สกัดจากม้าเพศเมีย ตั้งแต่ปี 1941

- ประกอบด้วยเอสโตรเจนผสม จากธรรมชาติและสังเคราะห์ เช่น:

- Estrone Sulfate (เอสโตรเจนหลักในวัยหมดประจำเดือน)

- Equilin Sulfate (ได้จากปัสสาวะม้าตั้งท้อง)

- ออกฤทธิ์เลียนแบบเอสโตรเจนในร่างกายมนุษย์ แต่มีสัดส่วนต่างจากเอสโตรเจนมนุษย์

- ใช้ในฮอร์โมนบำบัด สำหรับผู้หญิงวัยทอง ลดอาการจากการขาดฮอร์โมนเอสโตรเจน เช่น ร้อนวูบวาบ เหงื่อออกตอนกลางคืน อารมณ์แปรปรวน นอนไม่หลับ

❗ข้อควรระวังและผลข้างเคียง

ความเสี่ยงร้ายแรง

- เพิ่มความเสี่ยง ลิ่มเลือดอุดตัน (ทั้งในหลอดเลือดดำและปอด)

กลุ่มเสี่ยงสูง: ผู้สูบบุหรี่, อายุ >60 ปี, มีประวัติครอบครัวเป็นลิ่มเลือด

- เพิ่มความเสี่ยง มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก (หากใช้แบบเดี่ยว ไม่ร่วมกับโปรเจสติน)

- อาจเพิ่มความเสี่ยง มะเร็งเต้านมเล็กน้อย (เมื่อใช้ระยะยาว >5 ปี)

การใช้งานในทางการแพทย์

- ยาเม็ด : ใช้รักษาอาการวัยทองและป้องกันโรคกระดูกพรุน

- ครีมหรือยาเหน็บช่องคลอด: ใช้รักษาอาการช่องคลอดแห้งหรือระคายเคือง โดยมีผลกระทบต่อร่างกายโดยรวมน้อยกว่า

- แผ่นแปะผิวหนัง: ใช้เพื่อลดผลกระทบต่อตับเมื่อเทียบกับยาเม็ด

- ใช้ร่วมกับโปรเจสติน: ในผู้หญิงที่ยังมีมดลูก เพื่อลดความเสี่ยงต่อมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก

🧑‍🔬ข้อแนะนำการใช้ยาคุมกำเนิดอย่างปลอดภัย

✅ ปรึกษาแพทย์ก่อนเริ่มใช้ทุกครั้ง

✅ เลือกชนิดฮอร์โมนให้เหมาะกับวัยและสุขภาพ

✅ ตรวจสุขภาพประจำปีระหว่างใช้

ตรวจมะเร็งเต้านม (Mammogram) เป็นประจำ โดยเฉพาะในผู้หญิงอายุมากกว่า 40 ปี

ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก (Pap smear หรือ HPV testing) ทุก 3-5 ปีตามคำแนะนำของแพทย์

ตรวจการทำงานของตับ (liver function tests) ในผู้ที่มีความเสี่ยงต่อเนื้องอกในตับ

▶️การเริ่มต้นใช้ยาคุมควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์ โดยพิจารณาประวัติสุขภาพและปัจจัยเสี่ยงส่วนบุคคล

⏩การตรวจคัดกรองมะเร็งเป็นประจำและการเลือกสูตรยาที่มี EE ปริมาณต่ำจะช่วยลดความเสี่ยง

⏭️หากมีคำถามเพิ่มเติมเกี่ยวกับการใช้ยาคุมกำเนิด สามารถสอบถามได้จากเภสัชกรประจำร้านยา

ภาพจาก

https://www.shecares.com/hormones/estrogen/about

https://medhyaherbals.com/low-estrogen-symptoms/

Symposium_1690169313Sym OLIC 10-05-66-new 2.pdf

อ่านเพิ่มเติม

https://www.facebook.com/share/p/1AiGUecVrH/

https://www.facebook.com/share/p/18oY8NcPRK/

https://www.facebook.com/share/p/1C7hyo3izu/

Estetrol: A New Choice for Contraception

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8658652/

Estetrol/Drospirenone: A Review in Oral Contraception

https://link.springer.com/article/10.1007/s40265-022-01738-8

Efficacy and safety of estetrol (15 mg)/drospirenone (3 mg) combination in a cyclic regimen for the treatment of primary and secondary dysmenorrhea: a multicenter, placebo-controlled, double-blind, randomized study

https://www.fertstert.org/article/S0015-0282(24)02381-1/fulltext

Nextstellis®: A new drug update

https://birthcontrolpharmacist.com/2021/09/20/nextstellis/

full Prescribing Information

https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=c5270073-d083-4109-ae4b-156986175e0a

BETTERCM 2025.05.24

🧐🎯 การศึกษาความเสี่ยงมะเร็งเต้านมจากยาคุมกำเนิด, Nov 2025

https://www.blockdit.com/posts/690c6d2726a7922fef1ed7f9

โฆษณา

ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน

🔰เอสโตรเจน: จากอดีตสู่ปัจจุบัน และผลข้างเคียงที่ควรรู้

ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน