4 ส.ค. 2025 เวลา 10:28 • สิ่งแวดล้อม

ทำไมน้ำทะเลถึงเค็ม? ไขความลับรสเค็มของมหาสมุทร

รู้หรือไม่ น้ำทะเลส่วนใหญ่ในโลกนี้มีรสเค็ม แม้ว่าต้นทางของน้ำจะเป็นน้ำฝนหรือน้ำจากแม่น้ำที่มีรสจืดแทบทั้งสิ้น หลายคนเคยได้ยินว่า “ในทะเลมีเกลือ” แต่ที่มาของเกลือในทะเลนั้นมีรายละเอียดมากกว่าที่คิด
ถ้าคุณตักน้ำจากแม่น้ำหรือจากก๊อกขึ้นมาดื่ม คงไม่รู้สึกถึงรสเค็มเลยสักนิด แต่ถ้าได้ลองจุ่มนิ้วในทะเลแล้วแตะลิ้นสักครั้ง จะพบว่ารสชาติต่างกันราวฟ้ากับดิน ทำไมน้ำทะเลถึงต้องเค็ม? แล้วความเค็มนี้มาจากไหน?
ความจริงแล้ว น้ำในธรรมชาติกำเนิดขึ้นจากกระบวนการ “วัฏจักรน้ำ” เริ่มต้นจากน้ำทะเลหรือผิวน้ำขนาดใหญ่ระเหยกลายเป็นไอ ลอยขึ้นสู่ท้องฟ้า กลายเป็นเมฆ ก่อนจะตกลงมาเป็นฝน ฝนนั้นเป็นน้ำจืด และเมื่อฝนตกลงบนพื้นโลก จะไหลผ่านหิน ดิน ภูเขา ลำธาร และแม่น้ำ กระบวนการไหลนี้เองที่ค่อย ๆ ละลายแร่ธาตุต่าง ๆ ในดินหิน รวมถึง “เกลือ” แล้วพาน้ำพร้อมแร่ธาตุเหล่านี้ไหลไปสู่มหาสมุทร
เมื่อเวลาผ่านไปเป็นล้าน ๆ ปี น้ำจืดที่หลั่งไหลลงทะเลก็นำแร่ธาตุโดยเฉพาะโซเดียมคลอไรด์ (NaCl) หรือที่เรารู้จักกันในชื่อ “เกลือแกง” มาสะสมเรื่อย ๆ ทุกครั้งที่น้ำในทะเลระเหยกลับขึ้นฟ้า จะเป็นแค่ “น้ำ” ที่ระเหยไป ส่วนเกลือจะยังคงเหลืออยู่ในทะเล น้ำจืดไหลเติมเข้ามาเรื่อย ๆ แต่เกลือไม่เคยหายออกไปไหน สะสมไปทีละน้อยจนกลายเป็นทะเลเค็มอย่างทุกวันนี้
ในน้ำทะเลปริมาณ 1 ลิตร จะมีเกลือละลายอยู่ประมาณ 35 กรัม หรือเกือบสองช้อนโต๊ะเลยทีเดียว แม้จะดูเหมือนไม่เยอะ แต่น้ำในมหาสมุทรมีปริมาณมหาศาล ถ้าเอาเกลือในทะเลมารวมกันทั้งหมด จะได้เกลือมากกว่าที่มนุษย์ใช้ทั้งโลกหลายล้านเท่า!
ความเค็มของน้ำทะเลในแต่ละแห่งอาจแตกต่างกันเล็กน้อย เช่น บริเวณทะเลปิดอย่างทะเลเดดซีหรือทะเลสาบเกลือในบางประเทศจะมีความเค็มสูงกว่าทะเลเปิด เพราะน้ำระเหยออกไปแต่เกลือยังเหลือสะสมอยู่มากขึ้นเรื่อย ๆ
นอกจากนี้ การที่ทะเลเค็มยังช่วยให้สิ่งมีชีวิตบางชนิดอยู่รอดได้ เช่น ปลาและสัตว์ทะเลที่วิวัฒนาการให้ร่างกายทนต่อความเค็มของน้ำได้ดี ขณะที่สิ่งมีชีวิตบนบกหรือในน้ำจืดก็ต้องหาวิธีปรับตัวแตกต่างกันไป
ที่น่าสนใจอีกอย่างก็คือ แร่ธาตุที่สะสมอยู่ในทะเลไม่ได้มาจากแผ่นดินเท่านั้น บางส่วนยังมาจากภูเขาไฟใต้ทะเลที่ปล่อยแร่ธาตุต่าง ๆ สู่มหาสมุทรตลอดเวลา ทำให้ความเค็มในทะเลคงอยู่และสมดุลกับวงจรธรรมชาติ
ในที่สุด น้ำทะเลที่เราพบว่าเค็ม ก็เพราะเป็น “ปลายทาง” ของการเดินทางอันยาวนานของน้ำฝนและแม่น้ำ ที่ค่อย ๆ ชะล้างเอาเกลือและแร่ธาตุมาสะสมในมหาสมุทรอย่างต่อเนื่องมาตลอดหลายล้านปี
โฆษณา