5 ส.ค. 2025 เวลา 06:10 • ประวัติศาสตร์

‘โลกแบนหรือโลกกลม’ ประวัติศาสตร์ความเชื่อสุดท้าทายของมนุษย์

รู้หรือไม่ สมัยก่อนมีคนจำนวนมากเชื่อว่า “โลกแบน” ไม่ใช่กลมอย่างที่เรารู้กันในปัจจุบัน แต่ความเชื่อนี้มีที่มาที่ไป ไม่ได้งมงายแบบที่หลายคนเข้าใจ
หากย้อนกลับไปเมื่อพันกว่าปีก่อน ภาพของโลกในหัวของคนยุคนั้นแตกต่างจากปัจจุบันอย่างสิ้นเชิง หลายวัฒนธรรมโบราณมองว่าโลกแบนเหมือนจานหรือแผ่นกระดาษ บางตำนานเล่าว่าโลกตั้งอยู่บนหลังเต่าหรือสัตว์ประหลาดในตำนาน ความเชื่อนี้ไม่ได้เกิดจากความโง่เขลา แต่สะท้อนถึงการสังเกตสิ่งรอบตัวในยุคที่เครื่องมือวิทยาศาสตร์ยังไม่มี
เมื่อมองไปสุดขอบฟ้า พื้นดินและทะเลดูราบเรียบ สายตาของคนเราไม่อาจมองเห็นความโค้งของโลกได้โดยตรง เมื่อยืนอยู่ในที่โล่ง ทุกอย่างดูเหมือนอยู่บนระนาบเดียวกัน
แถมในชีวิตประจำวัน ถ้าจะเดินทางไปที่ไกล ๆ หรือแล่นเรือออกไปกลางทะเล ก็ยังไม่มีเทคโนโลยีหรือเครื่องมือวัดที่จะพิสูจน์ได้ว่าโลกโค้ง
นักปราชญ์กรีกอย่าง “พีทากอรัส” (Pythagoras) และ “อริสโตเติล” (Aristotle) เมื่อกว่า 2,000 ปีก่อน ก็เชื่อว่าโลกกลม พวกเขาสังเกตเงาโลกบนดวงจันทร์ระหว่างจันทรุปราคา และเห็นว่าขอบเงาเป็นเส้นโค้ง
นอกจากนี้ นักเดินเรือยังพบว่าถ้าเรือแล่นออกไปไกล ๆ ตัวเรือจะค่อย ๆ หายไปจากสายตา ส่วนเสากระโดงจะเห็นก่อน นี่เป็นสัญญาณว่าโลกไม่ได้แบน
ในสมัยโรมัน นักดาราศาสตร์อย่าง “เอราโตสเทเนส” (Eratosthenes) ยังสามารถคำนวณเส้นรอบวงของโลกได้ใกล้เคียงกับความจริงอย่างน่าทึ่ง ด้วยวิธีการใช้เงาไม้เทียบในสองเมืองที่อยู่ละติจูดต่างกัน
ภาพเหมืองของ “เอราโตสเทเนส” (Eratosthenes)
ความรู้ของนักปราชญ์กรีกและโรมันถูกเก็บไว้ในคัมภีร์และห้องสมุด แต่ในยุคกลาง (ช่วงที่ศาสนาคริสต์มีอิทธิพลสูงในยุโรป) ความรู้หลายอย่างถูกตีความใหม่หรือหลงลืม
บางช่วงมีนักเขียนและนักบวชบางกลุ่มเชื่อว่าโลกแบนตามพระคัมภีร์ แต่ก็ยังมีนักวิชาการจำนวนมากที่ยืนยันว่าโลกกลม
ความเข้าใจผิดว่า “คนยุคกลางเชื่อโลกแบน” ทั้งหมดจริง ๆ แล้วเป็นความเข้าใจที่เกิดขึ้นทีหลัง แม้แต่ยุคของคริสโตเฟอร์ โคลัมบัส (Christopher Columbus) ที่ออกเดินเรือข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกในปี 1492 คนในแวดวงวิชาการก็รู้กันดีว่าโลกกลมอยู่แล้ว
โคลัมบัสไม่ได้ออกเดินทางเพื่อพิสูจน์ว่าโลกกลมหรือแบน แต่ต้องการหาทางลัดไปอินเดียทางทิศตะวันตก
แม้ปัจจุบันวิทยาศาสตร์จะยืนยันได้แน่ชัดว่าโลกกลม มีภาพถ่ายจากอวกาศยืนยัน แต่ก็ยังมีกลุ่ม “โลกแบน” (Flat Earthers) ในยุคใหม่ที่ยังออกมาอ้างว่าโลกแบนอยู่ ส่วนใหญ่มองว่าวิทยาศาสตร์เป็นการสมคบคิด หรือปฏิเสธหลักฐานที่ชัดเจน
เรื่องนี้สะท้อนให้เห็นว่าความเชื่อและการตั้งคำถามยังเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติความเป็นมนุษย์เสมอ
โฆษณา