18 ก.ย. 2025 เวลา 00:39 • ประวัติศาสตร์

👑 พระราชวินิจฉัยรัชกาลที่ 5 : เมื่อสองนิกายสงฆ์ต่างฝ่ายต่างยึดมั่น

วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม ไม่ใช่แค่ “วัดสวย” ที่ใคร ๆ รู้จัก แต่เบื้องหลังการสร้างวัดแห่งนี้ มีเรื่องละเอียดอ่อนเกี่ยวกับความขัดแย้งระหว่าง สงฆ์มหานิกาย และ ธรรมยุติกนิกาย
📜 ในพระราชหัตถเลขาที่รัชกาลที่ 5 มีไปถึงกรมขุนนริศรานุวัดติวงศ์ ทรงเล่าความอึดอัดพระราชหฤทัยเกี่ยวกับการจัดการศึกษาในคณะสงฆ์ ว่าฝ่ายธรรมยุติมักจะได้บทบาทนำ ขณะที่มหานิกายถูกมองว่าไม่สามารถจัดการเรียนการสอนได้เข้มแข็งพอ จนพระองค์ทรงเกิด “ทิฐิ” อยากสร้างวัดขึ้นมาเพื่อสนับสนุนฝ่ายมหานิกายโดยตรง
ในอีกด้าน สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระวชิรญาณวโรรส ผู้เป็นผู้อำนวยการจัดการศึกษาในเวลานั้น ก็ทรงตอบด้วยลายพระหัตถ์ที่สะท้อนว่า ในฐานะที่ทรงเป็นธรรมยุติ ท่านไม่สามารถทำหน้าที่ที่อาจถูกมองว่า “ลดบทบาท” ของฝ่ายตนได้ และยังทรงเล่าถึงความเหนื่อยล้าในการทำงานรับใช้พระเดชพระคุณตลอด 18 ปี โดยแทบไม่เคยได้หยุดพัก
🎭 เรื่องนี้สะท้อนให้เห็นว่า แม้ทั้งสองพระองค์ต่างมีทิฐิและความเหนื่อยใจจากการทำงาน แต่สุดท้ายแล้ว วัดเบญจมบพิตรฯ ก็ถูกกำหนดให้อยู่ในสังกัด มหานิกาย กลายเป็นสัญลักษณ์ของการหาทางออกในความขัดแย้ง
สิ่งที่น่าสนใจคือ พระราชหัตถเลขาทั้งสองฝั่งไม่ได้เพียงบันทึกการโต้แย้ง แต่ยังสะท้อน “จิตวิญญาณ” ของผู้ทำงานเพื่อศาสนา ว่าต่างฝ่ายต่างพยายามปกป้องอุดมการณ์ของตนเอง ขณะเดียวกันก็ยังคงรักษาความสัมพันธ์ในกรอบของความเคารพ
✨ เรื่องราวนี้จึงไม่ใช่แค่ประวัติศาสตร์ของวัด หากแต่เป็นตัวอย่างของการเมืองภายในคณะสงฆ์ ที่สะท้อนถึงความละเอียดอ่อนของศรัทธา อุดมการณ์ และการทำงานร่วมกันภายใต้ความแตกต่าง
โฆษณา